KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 69

Faiz ve Enflasyon Dinamiklerinde Yapısal Dönüşüm: Türkiye Örneğinde 2021 Sonrası Rejim Değişimi

Structural Transformation in Interest Rate and Inflation Dynamics: The Case of Türkiye’s Post-2021 Policy Regime Shift

Fatih Okur(Bayburt Üniversitesi)0000-0002-4686-4563
Sayfa
513–532
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Autoregressive Distributed Lag (ARDL) modeli, Toda-Yamamoto nedensellik testi ve yapısal kırılma analizleri ile elde edilen bulgular, 2021 sonrası dönemde faiz-enflasyon ilişkisinde yön değişimi yaşandığını ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’de 2015-2024 döneminde enflasyon ve faiz oranı arasındaki ilişkiyi incelemekte; özellikle 2021 Eylül ayında uygulamaya konulan para politikası değişiminin etkilerine odaklanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Autoregressive Distributed Lag (ARDL) modeli, Toda-Yamamoto nedensellik testi ve yapısal kırılma analizleri ile elde edilen bulgular, 2021 sonrası dönemde faiz-enflasyon ilişkisinde yön değişimi yaşandığını ortaya koymaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, Neo-Fisher etkisinin Türkiye ekonomisinde geçici olmadığını; bunun yapısal bir dönüşümle ilişkili olabileceğini öne sürmekte ve para politikasının etkinliğine ilişkin önemli politika önerileri sunmaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2015-2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Enflasyon · Faiz Oranı · Para Politikası

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de 2015-2024 döneminde enflasyon ve faiz oranı arasındaki ilişkiyi incelemekte; özellikle 2021 Eylül ayında uygulamaya konulan para politikası değişiminin etkilerine odaklanmaktadır. Autoregressive Distributed Lag (ARDL) modeli, Toda-Yamamoto nedensellik testi ve yapısal kırılma analizleri ile elde edilen bulgular, 2021 sonrası dönemde faiz-enflasyon ilişkisinde yön değişimi yaşandığını ortaya koymaktadır. Çalışma, Neo-Fisher etkisinin Türkiye ekonomisinde geçici olmadığını; bunun yapısal bir dönüşümle ilişkili olabileceğini öne sürmekte ve para politikasının etkinliğine ilişkin önemli politika önerileri sunmaktadır.

Abstract

This study examines the relationship between inflation and interest rates in Türkiye during the 2015-2024 period, with a specific focus on the monetary policy shift implemented in September 2021. Using the ARDL model, Toda-Yamamoto causality test, and structural break analysis, the findings reveal a reversal in the inflation-interest rate relationship after the policy change. The results suggest that the observed dynamics may reflect not a temporary anomaly but a structural transformation aligned with the Neo-Fisher effect, offering critical insights into the effectiveness of monetary policy under changing regimes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Okur, F. (2026). Faiz ve Enflasyon Dinamiklerinde Yapısal Dönüşüm: Türkiye Örneğinde 2021 Sonrası Rejim Değişimi. Sosyoekonomi, Cilt: 34 Sayı: 69, 513–532. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.03.24

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Afsal, M. vd. (2018), “Enflasyonun skolastik belirleyicileri: Türkiye ekonomisi için bir NARDL yaklaşımı”, Journal of Life Economics, 5(4), 57-74.
  2. Aji, T.S. et al. (2021), “Causality relationship among interest rate, inflation, exchange rate using vector autoregression”, Economics, Management and Sustainability, 6(1), 49-60.
  3. Altunöz, U. (2018), “Investigating the presence of Fisher effect for the China economy”, Sosyoekonomi, 26(35), 27-40.
  4. Aytekin, İ. vd. (2023), “Türkiye’de döviz kuru ile enflasyon arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkinin incelenmesi”, İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 10(1), 87-112.
  5. Beechey, M.J. et al. (2011), “Are long-run inflation expectations anchored more firmly in the Euro area than in the United States?”, American Economic Journal: Macroeconomics, 3(2), 104-129.
  6. Boot, G. & C. Ciner (2001), “The relationship between nominal interest rates and inflation: International evidence”, Journal of Multinational Financial Management, 11(3), 269-280.
  7. Brown, R.L. et al. (1975), “Techniques for testing the constancy of regression relationships over time”, Journal of the Royal Statistical Society, Series B (Methodological), 37(2), 149-192.
  8. Büyükakın, T. (2007), “Yeni Keynesyen iktisat mı, yeni neo-klasik sentez mi?”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (13), 22-36.
  9. Caggiano, G. et al. (2020), “The global effects of Covid-19-induced uncertainty”, Economics Letters, 194(September), 109392.
  10. Chow, G.C. (1960), “Tests of equality between sets of coefficients in two linear regressions”, Econometrica, 28(3), 591-605.
  11. Çiğdem, G. (2019), “A paradox: an empiric approach to inflation-interest rates relationship: Evidence from Turkey”, Research in Applied Economics, 11(3), 49-68.
  12. Davig, T. & T. Doh (2014), “Monetary policy regime shifts and inflation persistence”, The Review of Economics and Statistics, 96(5), 862-875.
  13. Dickey, D.A. & W.A. Fuller (1979), “Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root”, Journal of the American Statistical Association, 74(366a), 427-431.
  14. Dinh, D.V. (2020), “Impulse response of inflation to economic growth dynamics: VAR model analysis”, Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(9), 219-228.
  15. Doğan, B. vd. (2016), “Enflasyon ve faiz oranları arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 405-425.
  16. Dua, P. & U. Gaur (2010), “Determination of inflation in an open economy Phillips curve framework: the case of developed and developing Asian countries”, Macroeconomics and Finance in Emerging Market Economies, 3(1), 33-51.
  17. Ercan, F. (1997), Para ve Kapitalizm, İstanbul: Ceylan Yayınları.
  18. Evren, S. & M. Mucuk (2019), “Faiz ile enflasyon arasındaki ilişkinin test edilmesi: Türkiye örneği 1980-2018”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42(1), 180-187.
  19. Goonatilake, R. & O. Reyes (2019), “Sustainability of economy: inflation vs interest rates”, Journal of Business & Economic Policy, 6(4), 1-12.
  20. Kılavuz, E. & B. Altınöz (2020), “Türkiye’de para arzı ile enflasyon arasındaki ilişki: ARDL sınır testi yaklaşımı”, Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 5(2), 242-260.
  21. King, R.G. & M.W. Watson (1997), “Testing long-run neutrality”, The Economic Journal, 107(444), 1248-1266.
  22. Korkmaz, Ö. (2017), “Enflasyon oranını etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Türkiye üzerine bir uygulama”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(2), 109-142.
  23. Macesich, G. (1984), The Politics of Monetarism: Its Historical and Institutional Development, Rowman & Allanheld.
  24. Mishkin, F.S. (2009), “Is monetary policy effective during financial crises?”, American Economic Review, 99(2), 573-577.
  25. Onur, S. (2014), “Türkiye ekonomisinde faiz oranları-enflasyon ilişkisi üzerine bir model denemesi (1980-2005)”, Akademik İncelemeler Dergisi, 3(2), 69-110.
  26. Pesaran, M.H. et al. (2001), “Bounds testing approaches to the analysis of level relationships”, Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326.
  27. Şahinoğlu, T. vd. (2010), “Türkiye’de enflasyonun oluşumu: ARDL yaklaşımı”, Sosyoekonomi, 11(11), 27-46.
  28. Siklos, P.L. (1999), “Inflation-target design: Changing inflation performance and persistence in industrial countries”, Federal Reserve Bank of St. Louis, Review, (March/April), 47-58.
  29. Toda, H.Y. & T. Yamamoto (1995), “Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes”, Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250.
  30. Westerlund, J. & D. Edgerton (2005), “Panel cointegration tests of the Fisher hypothesis”, Working Papers, Department of Economics, Lund University; No. 10.
  31. Yılancı, V. (2009), “Fisher hipotezinin Türkiye için sınanması: Doğrusal olmayan eşbütünleşme analizi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(4), 205-213.