Dergiler / İslami İlimler Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

KUR’ÂN’DA CEHÂLET KAVRAMININ ANLAM ALANI

Sayfa
7–31
Yayın Tarihi
2019-06-12
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yine kavramın Kur’ân’da kazandığı yeni anlamlar ile Câhiliyye dönemi Arap dilindeki manaları arasındaki anlam farklılıkları çalışmada irdelenen bir başka husustur

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma cehalet kavramının Kur’ân, klasik mucemler ve Arap şiirindeki kullanımlarını incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öte yandan Kur’ân’ın açıklaması mesabesinde olan bazı rivayetlerde (hadîs-i şerîf) cehalet kavramının farklı kullanımları da aynı analiz metoduyla incelemeye dâhil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Yine kavramın Kur’ân’da kazandığı yeni anlamlar ile Câhiliyye dönemi Arap dilindeki manaları arasındaki anlam farklılıkları çalışmada irdelenen bir başka husustur
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tefsir · Kur’ân · Câhiliyye

Özet

Bu çalışma cehalet kavramının Kur’ân, klasik mucemler ve Arap şiirindeki kullanımlarını incelemektedir. Çalışmada bu kökten müştak kelimeler dilbilim ve etimolojik tahlil metodu ile ele alınarak tarihi süreçte kazandığı yeni manalar ortaya konulmuştur. Öte yandan Kur’ân’ın açıklaması mesabesinde olan bazı rivayetlerde (hadîs-i şerîf) cehalet kavramının farklı kullanımları da aynı analiz metoduyla incelemeye dâhil edilmiştir. Yine kavramın Kur’ân’da kazandığı yeni anlamlar ile Câhiliyye dönemi Arap dilindeki manaları arasındaki anlam farklılıkları çalışmada irdelenen bir başka husustur

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alrawashdeh, Z. (2019). KUR’ÂN’DA CEHÂLET KAVRAMININ ANLAM ALANI. İslami İlimler Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 7–31. https://doi.org/10.34082/islamiilimler.563397

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Abdülbakî, Muhammed Fuâd. Mu‘cemü’l-Müfehres li-Elfâzı’l-Kur’ân
  2. Baskı. Beyrut: Dâru’l Ma’rife, 1414/1994. Abdüsselam Harun vd. el-Mucemu’l-Vasît. Kahire: Mısır Matbaası, 1380/1960. Ahfeş es-Sagîr. Kitabu’l-İhtiyareyn. Thk. Fahruddin Kabâva. Dımeşk: Matbaatu Dımeşk, 1394/1974. Akman, Mustafa. Kur’an’da Cehalet. Yüksek Lisans Tezi. Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1999. Aktaş, Faruk. Kur’an’da Cehalet Kavramı. İstanbul: Ekin Yayınları, 2001. Âlûsî, Şihâbüddîn Mahmûd b. Abdillâh b. Mahmûd el-Hüseynî. Rûhu’l-Meânî fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm. Thk. Muhammet el-Arab. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1417/1997. Askerî, Ebû Hilâl. Kitabu’l-Evâil. Thk. Velid Kassab-Muhammed el-Mısrî. Beyrut: Darul-Mutavassıt, 1400/1980. Asmaî, Ebû Saîd. el-Esmaiyyat. Thk. Ahmet Şakir-Abdüsselam Harun
  3. Baskı. Kahire: Daru’l-Maarif, 1993. Avde Halil Ebû Avde. et-Tatavvurü'd-Delali beyne Lugati’ş-Şi‘ri’l-Cahili ve Lugati’l-Kur’âni’l-Kerim
  4. Baskı. Ürdün: Mektebetü’l-Menâr, 1405/1985. Azimâbâdî, Ebü’t-Tayyib Muhammed Şemsü’l-Hak b. Emîr Âlî ed-Diyânüvî. Avnu’l-Ma’bud Şerhu Ebî Dâvud. Beyrut: el-Mektebetu’s-Selefiyye, 1969. Bâhilî, Abdurrahman b. Rebîa. Dîvânu Amr Ahmer el-Bâhilî. Thk. Hüseyin Atvân. Dımeşk: Mecmau’l-Lugati’l-Arabiyye, ts. Çalışkan, Muhammed Selman. “Kur’ân’da Mekke Müşriklerinin Ahiret İnançları ile Hayra Engel Olmaları Arasındaki İlişki”. İslâmî İlimler Dergisi 11/1 (2016): 67-91. Dabbî, el-Mufaddal b. Muhammed. el-Mufaddaliyyat. Thk. Hasan Sandûbî, Kahire: Matbaatü’r-Rahmaniyye, 1926. Ebussuûd, Mehmet. İrşadüAkli’s-Selîm ilâ Mezâya’l-Kur’ân’il-Kerîm
  5. Baskı. B.y.: Daru İhyai’t Türâsi’l-Arabî, 1994. Ebu Zehra, Muhammed. Zehratü’t-Tefâsîr. B.y.: Daru’l-Fikri’l-Arabî, ts. Emin, Ahmed. Fecru’l-İslam
  6. Baskı. Beyrut: Daru’l-Kitabi’l-Arabi, 1969. Hâlidî, Salâh. et-Tefsîru’l-Mevzûî
  7. Baskı. Amman: Dâru’n-Nefâis, 1418/1997. Hamevî, Yakut. Mu’cemu’l-Büldan. Beyrut: Daru’l-Fikr, ts. Hassân b. Sâbit. Dîvanu Hassan b. Sabit. Thk. Velîd Arafât. Beyrut: Daru Sâdır, 1974. Hilâlî, Hamid b. Sevr. Divânu Hamid b. Sevr. Thk. Abdulaziz Meymenî
  8. Baskı. Mısır: Daru’l-Kütübi’l-Mısriyye, 1371/1951. Hüzelî, Ebû Züeyb. Dîvânu’l-Hüzeliyyîn. Kahire: Daru’l-Kavmiyye li’t-Tıbâati ve’n-Neşr, 1965. Iraki, Zeynüddin Abdürrahim. Takribu’l-Esanid ve Tertîbu’l-Mesânid. Thk. Abdurrahman Muhammed Ali. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2000. Izutsu, Toshihiku. Allah ve’l-İnsan fi’l-Kur’ân. Çev. Hilal Muhammet el-Cihad
  9. Baskı. Beyrut: Merkezü Dirasâti’l-Arabiyye, 2007. İbn Âşur, Muhammed et-Tâhir. et-Tahrîr ve’t-Tenvîr. Tunus: ed-Dâru’t-Tunusiyye li’n-Neşr, 1984. İbn Fâris, İbu’l-Hüseyn Ahmed. Mu’cemu Mekâyisi’l-Lüğa. Beyrut: Darü’l-Cîl, 1991. İbn Kuteybe, Abdullah b. Müslim. Te’vîlu Müşkili’l-Kur’ân. Thk. Ahmet Sakr
  10. Baskı. Kahire: Matbaatü Mustafa Bâbî el-Halebî, 1373/1954. İbn Manzûr, Ebû’l-Fadl Muhammed b. Mükerrem b. Ali. Lisânu’l-‘Arab. Beyrut: Daru Sadır, 1983. İbnü’l-Cevzî, Ebu’l-Ferec Cemâluddin Abdurrahman b. Ali. Zâdü’l-Mesîr
  11. Baskı. Dımeşk: el-Mektebetü’l-İslâmi, 1384/1964. İzzüddin Abdulaziz b. Abdusselam. Tefsîru’l-Kur’ân. Thk. Abdullah el-Vehîbî
  12. Baskı. Lübnan: Dâru İbn Hazm, 1426/1996. Karagöz, İsmail. “Kur’an’da Cehalet Kavramı”. Diyanet İlmi Dergi 38/3 (2002): 173-190. Kefevî, Ebu’l-Bekâ. el-Külliyyât. Bulak-Mısır: 1281. Kurtubî, Ebu Abdullah Muhammed b. Ahmed. el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’ân. Thk. Şeyh Hişam Semîr el-Buhârî. Suudî Arabistan: Dâru Alemi’l-Kütüb, 1423/2003. Mâtürîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed b. Mahmûd. Tevîlâtü’l-Kur’ân. Thk. Hatice Boynukalın. İstanbul: Daru’l-Mîzan, 2006. Merzûkî, Ebû Ali Ahmed b. Muhammed. Şerhu Dîvâni’l-Hamâse. Thk. Ahmet Emin ve Abdüsselam Harun
  13. Baskı. Kahire: Matbaatu Lecneti’t-Te’lif ve’t-Terceme ve’n-Neşr, 1387/1967. Muhammed Fadlullah. Min Vahyi’l-Kur’ân
  14. Baskı. Beyrut: Daru’l-Melâk, 1419/1998. Müslim b. Haccac el-Kuşeyrî. Sahihu’l-Müslim. Thk. Muhammed Fuad Abdülbaki. Beyrut: Daru İhyai’t-Türasi’l-Arabî, ts. Nevfel, Ahmet. Suretu Yusuf Diraseten Tahliliyyeten
  15. Baskı. Amman: Dâru’l-Furkân, 1420/1999. Râgıb el-Isfahânî. el-Müfredât fî Ğarîbi’l-Kur’ân. Kahire: el-Matbaatü’l-Meymeniyye, 1306. Reşid Rıza. Tefsîru’l-Menâr
  16. Baskı. Mısır: Mektebetü’l-Kahire, 1931. Semîn el-Halebî, Ahmed b. Yusuf. ‘Umdetu’l-Huffâz fî Tefsîri Eşrâfi’l-Elfâz. Thk. Muhammed Tütüncü. Beyrut: Alemü’l-Kütüb, ts. Suyutî, Celaluddin. el-Müzhir fî Ulumi’l-Luga ve Adâbiha. Thk. Muhammed Ahmed Cadu’l-Mevla. Kahire: Matbaatü’l-Babi’l-Halebi, ts. Tabatabaî, Muhammed Hüseyin b. Muhammed b. Muhammed Hüseyin. el-Mîzân fî Tefsîri’l-Kur’ân. Kum: Müessese Matbûâti İsmâiliyyân, 1394/1974. Taberî, Ebu Ca’fer Muhammed b. Cerîr. Câmiu’l-Beyân fi Te’vili Âyi’l-Kur’ân. Kahire: Mustafa el-Babi el-Halebi ve Evladuhu, 1954. Tûsî, Ebû Ca’fer Muhammed b. el-Hasan. et-Tibyân fi Tefsîri’l-Kur’ân
  17. Baskı. Beyrut: Müessesetü’l-A’lemî li’l-Matbûât, 1999. Ümmü Amr Tümadır bint Amr b. Haris b. Şerid Hansa. Dîvânü'l-Hansâ. Beyrut: Matbaatü Dari’t-Turâs, 1388/1968. Vahidî, en-Nîsâbûri. el-Vasît fî Tefsîri’l-Kur’âni’l-Mecîd. Thk. Adil Abdülmevcûd v.d. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, 1415/1995. Yılmaz, M. Faik. “Kur’an’da Cehalet Kavramı”. Dini Araştırmalar Dergisi 5/15 (Ocak-Nisan 2003): 181-198. Zebîdî, Ebû Nasr İsmail b. Hammâd el-Cevherî. Tâcu’l-Arûs min Cevahiri’l-Kâmus
  18. Basım. B.y.: Matbaatu’l-Hayriyye, 1306. Zemahşerî, Cârullâh Ebu’l-Kâsım Mahmut. el-Keşşâf. Thk. Abdusselam Şahin. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmîyye, 1415/1995. Zemahşerî, Cârullâh Ebu’l-Kâsım Mahmut. Esasu’l-Belâğa. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1422/2001. Zevzenî, Ebu Abdullah. Şerhu’l-Muallakâti’s-Seb’a. Bağdat: Mektebetü’n-Nika’, ts.