Dergiler / İslami İlimler Dergisi / 2026 / Sayı: 42

Öğretici Görüşleri Çerçevesinde 7-10 Yaş Grubu Kur’an Kursu Programının Değerlendirilmesi

Evaluation of Quran Course Teaching for 7-10 Age Groups in the Context of Instructor Views

Abdurrahman Hendek(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2832-3445
Derya Topalcık(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0009-0003-0685-5173
Özge Algül(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)0000-0001-6104-5139
Sayfa
405–428
Yayın Tarihi
2026-03-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sınıflardaki öğrenci sayısı 12-34 arası değişmekte ve öğrenciler yaş ve seviye açısından farklılık göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ülkemizde örgün eğitim içerisinde din eğitimi ilkokul dördüncü sınıftan itibaren başlamakta, çocukluk dönemine yönelik yaygın eğitim faaliyetleri ise Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı olarak yürütülmektedir. “4-6 Yaş Grubu Kur'an Kursları Öğretim Programı”, “Hafızlık Eğitim Programı”, “Yaz Kuran Kursları Öğretim Programı” ve “7-10 Yaş Grubu Kur'an Kursu Öğretim Programı” çocukluk dönemine yönelik yaygın eğitim programlarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada öğretici görüşleri çerçevesinde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 7-10 yaş grubu Kur’an kursu öğretimi değerlendirilmektedir. 2022 yılında uygulanmaya başlanan program, Kur’an-ı Kerim, dini bilgiler, değerler eğitimi ve sosyal etkinlik temel alanlarından oluşmakta ve farklı alternatiflerle uygulanma imkânı sunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sınıflardaki öğrenci sayısı 12-34 arası değişmekte ve öğrenciler yaş ve seviye açısından farklılık göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Din Eğitimi · Yaygın Din Eğitimi · 7-10 Yaş Grubu Kur'an Kursu

Özet

Ülkemizde örgün eğitim içerisinde din eğitimi ilkokul dördüncü sınıftan itibaren başlamakta, çocukluk dönemine yönelik yaygın eğitim faaliyetleri ise Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı olarak yürütülmektedir. “4-6 Yaş Grubu Kur'an Kursları Öğretim Programı”, “Hafızlık Eğitim Programı”, “Yaz Kuran Kursları Öğretim Programı” ve “7-10 Yaş Grubu Kur'an Kursu Öğretim Programı” çocukluk dönemine yönelik yaygın eğitim programlarıdır. Bu çalışmada öğretici görüşleri çerçevesinde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 7-10 yaş grubu Kur’an kursu öğretimi değerlendirilmektedir. 2022 yılında uygulanmaya başlanan program, Kur’an-ı Kerim, dini bilgiler, değerler eğitimi ve sosyal etkinlik temel alanlarından oluşmakta ve farklı alternatiflerle uygulanma imkânı sunmaktadır. Bu çalışmada program öğreticilerin hizmet içi eğitim alma durumları, programın açılması ve uygulama mekânı, uygulamaya yönelik problem tespitleri ve önerileri, kaynaklar ve programın işleniş süreçleri açılarından incelenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak durum çalışması deseninde kurgulanan bu çalışma, Sakarya ve Düzce illerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile ulaşılan 16 Kur’an kursu öğreticisi ile gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanan veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda öğreticilerin çoğunun hizmet içi eğitim almadan uygulamaya başladığı ve programın genellikle veli talebi ile başlatıldığı görülmüştür. Sınıflardaki öğrenci sayısı 12-34 arası değişmekte ve öğrenciler yaş ve seviye açısından farklılık göstermektedir. Program uygulanırken en çok 6 saatlik alternatif tercih edilmektedir. Uygulama sürecinde DİB kaynaklarının kullanıldığı ve kaynakların genel olarak yetersiz görüldüğü, değerlendirme için de çoğunlukla süreç değerlendirmesi yapıldığı dikkat çekmektedir. Programda ayrıca öğrenciden, veliden, programdan ve mekandan kaynaklı problemlerin bulunduğu ve programın 1-3. sınıflarda yer almayan din dersinin eksikliğini tam olarak dolduramadığı şeklinde bulgulara ulaşılmıştır. Bu doğrultuda hizmet içi eğitimin artırılması, öğrenci sayısında bir üst sınır belirlenmesi, öğrencilerin yaşa/sınıfa göre gruplanması, kaynak üretilmesi ya da farklı kaynaklara izin verilmesi ve ölçme değerlendirmede standart bir uygulama belirlenmesi önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract

This study evaluates the curriculum of the Presidency of Religious Affairs' (Diyanet) Quran courses for the 7–10 age group based on the perspectives of instructors. Introduced in 2022, the program integrates core areas such as Quranic recitation, religious knowledge, values education, and social activities, offering various implementation alternatives. The research examines instructors' in-service training, instructional settings, implementation challenges pedagogical resources, and the overall teaching process. Designed as a case study within the qualitative research approach, this study was conducted with 16 Quran course instructors selected through maximum variation sampling from Sakarya and Düzce provinces. Data were collected using a semi-structured interview form and analyzed through descriptive analysis. The results indicate that majority of instructors commenced the program without prior in-service training and that enrollment was primarily driven by parental demand. Class sizes ranged from 12 to 34 students, revealing significant differences in age and developmental levels. The six-hour instructional model emerged as the most preferred option. While resources provided by the Presidency of Religious Affairs were used, they were widely considered insufficient. Furthermore, the evaluation uncovered structural issues concerning students, parents, the program itself, and the learning environment. Additionally, the program was found to be an inadequate substitute for the absence of religious education in grades 1–3. Based on these findings, the study recommends increasing in-service training opportunities, setting an upper limit on student numbers, grouping students by age or grade level, developing new resources or allowing the use of alternative materials, and establishing a standardized assessment and evaluation system.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Hendek, A., Söylemez, Y. A., Topalcık, D., Algül, Ö. (2026). Öğretici Görüşleri Çerçevesinde 7-10 Yaş Grubu Kur’an Kursu Programının Değerlendirilmesi. İslami İlimler Dergisi, Sayı: 42, 405–428. https://doi.org/10.34082/islamiilimler.1728936

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Algur, Hüseyin. “Diyanet İşleri Başkanlığı Tarafından Geliştirilen Öğretim Programlarının Program Geliştirme Süreçleri Açısından İncelenmesi”. ATEBE 10 (Aralık 2023), 1-37. https://doi.org/10.51575/atebe.1355346
  2. Arıcan, Sümeyra - Yalvaç Arıcı, Handan. “Kur’an Kursu Öğreticilerinin Yetişkin Eğitiminden 4-6 Yaş Kurslarına Geçiş Süreci Hakkında Fenomenolojik Bir Araştırma”. Diyanet İlmi Dergi 58/3 (Eylül 2022), 1257-1300. https://doi.org/10.61304/did.1138753
  3. Aytaçlı, Berrak. “Durum Çalışmasına Ayrıntılı Bir Bakış”. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi 3/1 (Haziran 2012), 1-9. https://izlik.org/JA59CL85GK
  4. Bayka, Hatice. Öğretici ve Veli Görüşleri Açısından Kur’an Kursları Öğretim Programı (4-6 Yaş Grubu)’nın Değerlendirilmesi. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  5. Creswell, John W. Educational Research: Planning, Conducting, and Evaluating Quantitative and Qualitative Research. Boston: Pearson, 4. Basım, 2012.
  6. Çelik, Merve. Diyanet İşleri Başkanlığı 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kurslarının Fiziki Yapısı Üzerine Bir Araştırma (Tokat İli Örneği). Tokat: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
  7. Demirel Çiftçi, Kübranur - Ay, Mustafa Fatih. “Hafızlık Kur’an Kurslarında Terk: Bir Durum Çalışması”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/2 (31 Aralık 2024), 489-517. https://doi.org/10.17859/pauifd.1529445
  8. DİB, Diyanet İşleri Başkanlığı. 2023 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2024. https://stratejigelistirme.diyanet.gov.tr/Documents/2023_Yılı_İdare_Faaliyet_Raporu%20(2).pdf
  9. DİB, Diyanet İşleri Başkanlığı. 2024 Yılı Faaliyet Raporu. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2025. https://stratejigelistirme.diyanet.gov.tr/Documents/2024_Yılı_İdare_Faaliyet_Raporu%20(2).pdf
  10. DİB, Diyanet İşleri Başkanlığı. “Yaygın Din Eğitimi Programları”. Erişim 1 Temmuz 2025. https://egitimhizmetleri.diyanet.gov.tr/sayfa/489
  11. Diyanet İşleri Başkanlığı. 7-10 Yaş Grubu Kur’an Kursları Öğretim Programı. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2022.
  12. Diyanet İşleri Başkanlığı. 7-10 Yaş Grubu Kur’an Kursları Öğretim Programı. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı, 2024.
  13. Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Eğitim ve Öğretimine Yönelik Kurslar ile Öğrenci Yurt ve Pansiyonları Yönetmeliği. Türkiye: Diyanet İşleri Başkanlığı 2012. Erişim 14 Ağustos 2023. https://hukukmusavirligi.diyanet.gov.tr/Documents/Diyanet%20İşleri%20Başkanlığı%20Kur'an%20Eğitim%20ve%20Öğretimine%20Yönelik%20Kurslar%20ile%20Öğrenci%20Yurt%20ve%20Pansiyonları%20Yönetmeliği.pdf
  14. Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun. Resmî Gazete 12038 (2 Temmuz 1965). Erişim 14 Ağustos 2023. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/12038.pdf
  15. Doğan, İrem - Osmanoğlu, Cemil. “Türkiye’de Hafızlık Eğitiminin Problemleri Üzerine Bir İnceleme”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 16 (30 Aralık 2023), 149-174. https://doi.org/10.53112/tudear.1359005
  16. Genç, Muhammet Fatih. “Diyanet İşleri Başkanlığı’na Bağlı 4-6 Yaş Grubu Kuran Kurslarında Din Eğitimi”. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 5/2 (Temmuz 2019), 506-521. https://izlik.org/JA32NP36XN
  17. Gün, Ayşegül. “Veli ve Öğretici Görüşleri Doğrultusunda 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursu Eğitimi: Samsun İli Örneği”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7 (Aralık 2016), 33-66. https://doi.org/10.18498/amauifd.282862
  18. Kaleli Yılmaz, Gül. “Durum Çalışması”. Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. ed. Mustafa Metin. 261-285. Ankara: Pegem Akademi, 2014.
  19. Karaca, Faruk. Dini Gelişim Teorileri. İstanbul: Ensar Neşriyat, 1. Basım, 2007.
  20. Karasu, Teceli. “Kur’an Kursu Öğreticilerine Göre Okul Öncesi Dönemde Din Eğitimi (Muş İli Örneği)”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 51 (2019), 479-500. https://doi.org/10.29288/ilted.495961
  21. Karataş, Zeki. “Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri”. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi 1/1 (Ocak 2015), 62-80.
  22. Keyifli, Şükrü. “Camilerde Din Eğitimi”. Din Eğitimi. ed. Mustafa Köylü - Nurullah Altaş. 349-374. İstanbul: Ensar, 8. Basım, 2017.
  23. Korkmaz, Mehmet. Kur’an Kursu Öğreticilerinin Eğitim-Öğretim Yeterlikleri Açısından Kendilerini Değerlendirmeleri. Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2009.
  24. Öcal, Mustafa. Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Din Eğitimi. İstanbul: Dergah Yayınları, 2. Basım, 2017.
  25. Öztürk, Tuğba. Veli ve Öğretici Görüşleri Doğrultusunda 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursunda Verilen Eğitimin Yaşa Göre Yarattığı Etkiler. Amasya: Amasya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
  26. Sarı, Zeynep Rana - Hendek, Abdurrahman. “4-6 Yaş Kur’an Kursları Fiziki Mekân ve Donanım Şartları Üzerine Bir Gözlem Çalışması”. Ailede Çocuk. ed. Abdullah Çan vd. 237-258. İstanbul: Ravza Yayınları, 2024.
  27. Sevinç, İrfan. “İhtiyaç Odaklı Kur’an Kursu Öğretim Programının Öğretici Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi”. Ordu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (30 Eylül 2023), 31-62. https://izlik.org/JA39JL96FB
  28. Tosun, Cemal - Çapcıoğlu, Fatma. “4-6 Yaş Kur’an Kursları Öğretim Programının Dini Gelişim Kuramları Çerçevesinde İncelenmesi”. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi 5/5 (Temmuz 2015), 705-720. https://doi.org/10.14527/pegegog.2015.038
  29. Türkmen, Serkan - Bayrakdar, Nazım. “Öğretici Görüşlerine Göre 4-6 Yaş Grubu Kur’an Kursu Binalarının Fiziki İmkânlar Açısından Eğitime Elverişlilik Durumu (Gaziantep Örneği)”. Dini Araştırmalar 23/58 (Kasım 2020), 101-126. https://doi.org/10.15745/da.790879
  30. Usta, Ayşenur. Diyanet İşleri Başkanlığı 4-6 Yaş Kur’an Kurslarında Elif-Ba Öğretimi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
  31. Ülken, Hilmi Ziya. Eğitim Felsefesi. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 4. Baskı, 2022.
  32. Üzümcü, Muzaffer - Çınar, Nuran. “4-6 Yaş Kur’an Kurslarında Görev Yapan Öğreticilerin Bu Kurslardaki Eğitim Süreçleriyle İlgili Görüşleri (Çorlu Örneği)”. Tasavvur: Tekirdağ İlahiyat Dergisi 7/2 (Aralık 2021), 1449-1490. https://doi.org/10.47424/tasavvur.990630
  33. Whitehead, Alfred North. Eğitimin Amaçları. Ankara: Fol Yayınları, 2020.
  34. Yazıcı, Zeynep - Meydan, Hasan. “2019 İhtiyaç Odaklı Kur’an Kursları Öğretim Programının Öğrenci Görüşlerine Göre Değerlendirilmesi”. Dergiabant 11/2 (30 Kasım 2023), 445-468. https://doi.org/10.33931/dergiabant.1336334
  35. Yüksel, Zeynep. 4-6 Yaş Kur’an Kursu Öğretim Programının Değerlendirilmesi (Stufflebeam CIPP Modeli). Ankara: Grafiker Yayınları, 2022. https://doi.org/10.17335/sakaifd.1245878
  36. Zengin, Mahmut - Hendek, Abdurrahman. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenlerine Göre Din Dersleri -Statü, Programlar ve Çoğulculuk-. İstanbul: Dem Yayınları, 2021.
  37. Zengin, Zeki Salih. “Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Kur’an Kurslarının Kurulması ve Gelişimi”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11/2 (Haziran 2011), 1-24. https://izlik.org/JA92LJ49YA