Dergiler / Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 12

Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi

The concept of water security and its legal basis: Analysis of the harmonization of legislation in Turkey with international principles

Nimet Velioğlu(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA)0000-0003-0031-5697
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular İncelemeler sonucunda, su güvenliğinin iklim değişikliği, nüfus artışı, enerji ve gıda üretimi gibi çok sayıda faktörle doğrudan ilişkili olduğu görülmüş; suya erişimdeki eşitsizliklerin siyasi ve sosyal istikrarsızlıkları tetikleyebileceği anlaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş ve Hedefler 1994 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından ortaya atılan insan güvenliği kavramı, güvenlik anlayışını devlet merkezli bakıştan insan merkezli bir yaklaşıma kaydırmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kavramın yedi unsurundan biri olan çevresel güvenlik kapsamında su kaynaklarının azalması, gıda güvencesi ve toplum sağlığı üzerindeki etkileriyle birlikte su güvenliği, çağdaş güvenlik anlayışının temel bileşeni haline gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular İncelemeler sonucunda, su güvenliğinin iklim değişikliği, nüfus artışı, enerji ve gıda üretimi gibi çok sayıda faktörle doğrudan ilişkili olduğu görülmüş; suya erişimdeki eşitsizliklerin siyasi ve sosyal istikrarsızlıkları tetikleyebileceği anlaşılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Su güvenliği · suya erişim · su emniyeti uluslararası sözleşmeler

Özet

Giriş ve Hedefler 1994 yılında Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından ortaya atılan insan güvenliği kavramı, güvenlik anlayışını devlet merkezli bakıştan insan merkezli bir yaklaşıma kaydırmıştır. Bu kavramın yedi unsurundan biri olan çevresel güvenlik kapsamında su kaynaklarının azalması, gıda güvencesi ve toplum sağlığı üzerindeki etkileriyle birlikte su güvenliği, çağdaş güvenlik anlayışının temel bileşeni haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, su güvenliği kavramını uluslararası literatür ve kuruluşların raporları ışığında incelemek, kavramın sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarını değerlendirmek ve Türkiye’nin mevcut mevzuatını uluslararası ilkelerle karşılaştırarak analiz etmektir. Yöntemler Çalışmada UNDP, UNEP, UN-Water, WWF gibi uluslararası kuruluşların yayınları doküman analizi yöntemiyle incelenmiş; su güvenliği kavramının çok disiplinli yapısı ortaya konmuştur. Ayrıca Türkiye’nin yasal düzenlemeleri ve uygulamaları nitel analizle değerlendirilmiştir. Bulgular İncelemeler sonucunda, su güvenliğinin iklim değişikliği, nüfus artışı, enerji ve gıda üretimi gibi çok sayıda faktörle doğrudan ilişkili olduğu görülmüş; suya erişimdeki eşitsizliklerin siyasi ve sosyal istikrarsızlıkları tetikleyebileceği anlaşılmıştır. Uluslararası raporlarda su güvenliği, yalnızca çevresel değil, sosyal adalet ve halk sağlığı açısından da kritik bir kavram olarak tanımlanmıştır. Sonuçlar Çalışmada, su güvenliğinin çok boyutlu ve stratejik bir öneme sahip olduğu sonucuna varılmış; suya adil, güvenli ve sürdürülebilir erişimin sağlanmasının yalnızca çevresel değil, toplumsal kalkınma açısından da temel bir gereklilik olduğu vurgulanmıştır.

Abstract

Background and Aims The concept of human security, introduced by the United Nations Development Programme (UNDP) in 1994, shifted the security paradigm from a state-centered perspective to a human-centered approach. Water security, one of the seven elements of environmental security, has become a fundamental component of contemporary security due to its critical impact on food security, public health, and the depletion of water resources. This study aims to examine the concept of water security in light of international literature and organization reports, evaluate its social, economic, and environmental dimensions, and analyze Turkey's current legislation by benchmarking it against international principles. Methods Publications from international organizations such as UNDP, UNEP, UN-Water, and WWF were examined using document analysis methods to elucidate the multidisciplinary nature of water security. Additionally, Turkey's legal regulations and practices were evaluated through qualitative analysis. Results The findings indicate that water security is intrinsically linked to numerous factors, including climate change, population growth, energy, and food production. Furthermore, it is observed that inequalities in access to water can trigger political and social instability. International reports define water security as a critical concept not only for environmental sustainability but also for social justice and public health. Conclusion The study concludes that water security is of multidimensional and strategic importance. It emphasizes that ensuring fair, safe, and sustainable access to water is a fundamental requirement not only for environmental protection but also for societal development.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Velioğlu, N. (2026). Su güvenliği kavramı ve hukuki dayanakları: Türkiye’de mevzuatın uluslararası ilkelerle uyumunun analizi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, Sayı: 12. https://doi.org/10.53516/ajfr.1789829

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Birleşmiş Milletler, 2010. The human right to water and sanitation. UN General Assembly Resolution A/RES/64/292.https://www.un.org/en/ga/64/resolutions.shtml (Erişim: 3.06.2025).
  2. Bilateral Treaties for Water Allocation, 2015. Transboundary water governance in the Euphrates-Tigris River Basin. E-International Relations. https://www.e-ir.info/2015/07/22/transboundary-water-governance-in-the-euphrates-tigris-river-basin/ (Erişim: 13.09.2025).
  3. Conflict in the Tigris–Euphrates Basins, n.d. Water conflict in the Middle East and North Africa. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Water_conflict_in_the_Middle_East_and_North_Africa (Erişim: 23.05.2025). Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), 2023. Türkiye’nin su potansiyeli ve kullanımı. https://www.dsi.gov.tr (Erişim: 24.09.2024).
  4. Global Water Partnership, 2000. Integrated water resources management (TAC Background Papers No. 4). https://www.gwp.org/globalassets/global/toolbox/publications/background-papers/04-integrated-water-resources-management-2000-english.pdf (Erişim: 23.09.2025).
  5. Grey, D., Sadoff, C. W., 2007. Sink or swim? Water security for growth and development. Water Policy 9(6), 545–571. https://doi.org/10.2166/wp.2007.021.
  6. Kibaroğlu, A., Scheumann, W., 2019. Water diplomacy frameworks in the Middle East and the Euphrates–Tigris River Basin. IEMed. https://www.iemed.org/publication/water-diplomacy-frameworks-in-the-middle-east-and-the-euphrates-tigris-river-basin/ (Erişim: 23.08.2025).
  7. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 2022. Türkiye iklim değişikliği raporu. https://mgm.gov.tr (Erişim: 23.09.2025).
  8. Mitigating Conflict over Water in the Euphrates–Tigris Basin, n.d. Arab Center Washington DC. https://arabcenterdc.org/resource/mitigating-conflict-over-water-in-the-euphrates-tigris-basin/ (Erişim: 23.12.2024).
  9. OECD, 2021. OECD environmental performance reviews: Türkiye 2021. https://www.oecd.org/environment (Erişim: 16.09.2025).
  10. Scott, J., 2023. 110 organizations urge Turkey to share water resources with Syria. North Press Agency. https://npasyria.com/en/104595/ (Erişim: 01.09.2025).
  11. Shekaki, J., 2023. 25 years on Adana Agreement. Turkey still cuts off water to Syria. North Press Agency. https://npasyria.com/en/106639/ (Erişim: 01.08.2025).
  12. TÜİK, 2023. Belediye su istatistikleri, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr (Erişim: 10.09.2025).
  13. UN General Assembly, 1997. Convention on the law of the non-navigational uses of international watercourses. United Nations Treaty Collection. https://treaties.un.org/doc/Treaties/1997/05/19970521%2006-08%20AM/Ch_XXVII_12.pdf (Erişim: 15.09.2025).
  14. UNESCO, 2020a. Water security and sustainable development. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org (Erişim: 2.09.2025).
  15. UNESCO, 2020b. The United Nations world water development report 2020: Water and climate change. UNESCO Publishing, Paris. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000372985 (Erişim: 26.12.2024).
  16. UN-Water, 2013. Water security and the global water agenda. United Nations University Institute for Water, Environment and Health. https://www.unwater.org/publications/water-security-and-global-water-agenda (Erişim: 18.09.2025).
  17. UN-Water, 2023. The United Nations World Water Development Report 2023: Partnerships and cooperation for water. UNESCO. https://www.unwater.org/publications/un-world-water-development-report-2023 (Erişim: 20.09.2025).
  18. UNEP, 2009. The environmental food crisis: The environment’s role in averting future food crises. United Nations Environment Programme. https://wedocs.unep.org (Erişim: 17.07.2025).
  19. World Health Organization, 2017. Guidelines for drinking-water quality: Fourth edition incorporating the first addendum. World Health Organization, Geneva. https://www.who.int/publications/i/item/9789241549950 (Erişim: 15.09.2025).
  20. World Health Organization, 2023. Drinking-water. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/drinking-water (Erişim:15.09.2025).
  21. Birleşmiş Milletler, 2010. The human right to water and sanitation. UN General Assembly Resolution A/RES/64/292.https://www.un.org/en/ga/64/resolutions.shtml (Erişim: 3.06.2025).
  22. Shekaki, J., 2023. 25 years on Adana Agreement. Turkey still cuts off water to Syria. North Press Agency. https://npasyria.com/en/106639/ (Erişim: 01.08.2025).