Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular Mermer madenciliği alanları yaklaşık %149 artmış ve daha önce madencilik dışı kullanımlara sahip 730,62 ha alan madencilik alanına dönüşmüştür.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Giriş ve Hedefler Mermer madenciliği, özellikle madencilik faaliyetlerinin doğal ve yarı doğal alanlarla rekabet ettiği mekânsal olarak sınırlı ada peyzajlarında önemli arazi örtüsü dönüşümlerine yol açabilmektedir. Bu çalışmada, Marmara Adası’nda 1990–2018 döneminde mermer madenciliğinin genişlemesinin karbon depolama ve potansiyel habitat kalitesi üzerindeki etkileri, belirli arazi örtüsü geçişleriyle ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Yöntemler Arazi kullanımı/arazi örtüsü değişimleri CORINE verileri kullanılarak analiz edilmiş, karbon depolama ve potansiyel habitat kalitesi ise InVEST modeli ile belirlenmiştir. Bulgular Mermer madenciliği alanları yaklaşık %149 artmış ve daha önce madencilik dışı kullanımlara sahip 730,62 ha alan madencilik alanına dönüşmüştür. Bu genişlemenin %75,27’si çalılık/yarı doğal alanlardan, %18,85’i ise ormanlardan gerçekleşmiştir. Madenciliğe bağlı arazi örtüsü geçişleri 59.137 Mg C brüt karbon kaybına neden olmuş ve bu kaybın %97,4’ü orman ve çalılık/yarı doğal alanların dönüşümünden kaynaklanmıştır. Diğer arazi örtüsü geçişlerinden kaynaklanan karbon kazanımları bu kayıpları kısmen dengelemesine rağmen, toplam modellenmiş karbon depolama 21.795 Mg C (%1,88) azalmıştır. Ortalama potansiyel habitat kalitesi 0,669’dan 0,614’e düşmüş ve madenciliğe dönüşen tüm hücrelerde habitat kalitesi azalmıştır. Sonuçlar Mermer madenciliğinin ekolojik etkilerinin yalnızca dönüştürülen alanın büyüklüğüne değil, madenciliğe dönüştürülen arazi örtüsü türüne de bağlı olduğu ve her iki ekosistem göstergesindeki en büyük kayıpların doğal ve yarı doğal alanların dönüşümüyle ilişkili olduğu belirlenmiştir.
Abstract
Background and aims Marble quarrying can cause substantial land-cover transformation, particularly in spatially constrained island landscapes where extraction activities compete with natural and semi-natural areas. This study quantified the effects of quarry expansion on carbon storage and potential habitat quality on Marmara Island, Türkiye, by linking quarry development to specific land-cover transitions between 1990 and 2018. Methods Land-use/land-cover changes were analysed using CORINE data, while carbon storage and potential habitat quality were assessed using the InVEST model. Results Quarry area increased by approximately 149%, with 730.62 ha of previously non-mining land converted to mining. Shrub/semi-natural vegetation accounted for 75.27% of this expansion and forest for 18.85%. Quarry-related transitions resulted in an estimated gross carbon loss of 59,137 Mg C, of which 97.4% was associated with the conversion of forest and shrub/semi-natural land. Despite partial compensation by carbon gains from other land-cover transitions, total modelled carbon storage declined by 21,795 Mg C (1.88%). Mean potential habitat quality decreased from 0.669 to 0.614, and all cells converted to mining exhibited negative habitat-quality change. Conclusions The ecological consequences of quarry expansion depended not only on the amount of land converted but also on the land-cover type being replaced, with the largest declines in both ecosystem indicators associated with the conversion of natural and semi-natural vegetation.