Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmada, -sA ekinin şart, dilek ve zaman yanında şarta rağmen gerçekleşmeme, kararlılık, kararsızlık, şarta bağlı merak, kuvvetli ihtimal, kuvvetli tahmin, şartsızlık, şaşkınlık/beklenmezlik, varsayım, inanmama, sitem/kızgınlık, umursamama, rica/ısrar, emir, meydan okuma, endişe/korku, tehdit, kuvvetli dilek, pişmanlık, tercih, karşılaştırma/zıtlık olmak üzere 24 işlevi tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Eski Türkçe döneminde genellikle şart, nadiren zaman işleviyle kullanılan; Orta Türkçe döneminden itibaren dilek işlevi de kazanan-sA ekinin günümüz Türkçesinde işlevleri bunlarla sınırlı değildir. Bu çalışmada, -sA ekinin Türkiye Türkçesindeki işlevlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri, Türkçe Ulusal Derlemi’ndeki yazılı metinler taranarak elde edilmiştir. Derlem, 20 yıllık bir dönemi kapsayan çok çeşitli türlerde yazılı metinlerden oluşan 50 milyon sözcüklük bir korpustur. Öncelikle derlemde -sA ekinin kullanıldığı tüm tümceler bulunmuş, daha sonra bu tümcelerdeki -sA ekinin işlevleri tespit edilmiş ve sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırmada -sA ekinin daha önce başka bir araştırmada yer almayan işlevleri tarafımızdan adlandırılmıştır. Ekin bazı kullanımlarında, yalnızca ekin içinde bulunduğu tümceden yola çıkarak işlevin belirlenmesi mümkün olmadığından tümcenin bağlamı da verilmiştir. Çalışmada, -sA ekinin şart, dilek ve zaman yanında şarta rağmen gerçekleşmeme, kararlılık, kararsızlık, şarta bağlı merak, kuvvetli ihtimal, kuvvetli tahmin, şartsızlık, şaşkınlık/beklenmezlik, varsayım, inanmama, sitem/kızgınlık, umursamama, rica/ısrar, emir, meydan okuma, endişe/korku, tehdit, kuvvetli dilek, pişmanlık, tercih, karşılaştırma/zıtlık olmak üzere 24 işlevi tespit edilmiştir.
Abstract
The functions of the suffix -sA, which was generally used as a conditional and rarely as a tense in the Old Turkish period, and which also gained the subjunctive function from the Middle Turkish period onwards, are not limited to these in today’s Turkish. In this study, it is aimed to determine the functions of the suffix -sA in modern Turkish. The data for the study were obtained by scanning written texts in the Turkish National Corpus. The corpus is a 50 million-word corpus of written texts from a wide variety of genres spanning a 20-year period. Firstly, all the sentences in which the suffix -sA was used were found in the corpus, then the functions of the suffix -sA in these sentences were determined and classified. In this classification, the functions of the suffix -sA that were not previously included in any other research were named by us. In some uses of the suffix, since it is not possible to determine the function based only on the sentence in which the suffix is found, the context of the sentence is also given. In the study, besides the condition, subjunction and tense functions, 24 functions of the suffix -sA have been identified including failure to occur despite condition, determination, indetermination, conditional curiosity, strong possibility, strong guess, unconditionality, surprise/unexpectedness, assumption, disbelief, reproach/anger, disregard, request/insistence, order, challenge, anxiety/fear, threat, strong wish, regret, preference, comparison/contrast.