KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yükseköğretim ve Bilim Dergisi / 2025 / Cilt: 15 Sayı: 3

Üniversite Öğrencilerinin Mutlak Gerçek İhtiyacı ile Psikopatoloji Göstergeleri Arasındaki İlişkide Üst Bilişlerin Aracılık Rolünün İncelenmesi

The Mediating Role of Metacognitions in the Relationship Between the Need for Absolute Truth and Psychopathological Symptoms Among University Students

Ayşe Su Kocayörük(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1123-6054
Gülşah Yıldırım(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9674-0307
Sayfa
426–435
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analizler sonucunda üst bilişlerin, bireyin mutlak gerçek ihtiyacı ile psikopataloji göstergeleri arasında tam aracılık görevi gördüğü belirlenmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin mutlak gerçek ihtiyacı ile depresyon ve kaygıyı içeren psikopatolojik göstergeler arasındaki ilişkide üst bilişin aracılık rolünü incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durumda uyumsuz düşünme stillerinin ve inançlarının varlığı üniversite öğrencilerinin ruh sağlığı sorunları yaşamasına etki etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Analizler sonucunda üst bilişlerin, bireyin mutlak gerçek ihtiyacı ile psikopataloji göstergeleri arasında tam aracılık görevi gördüğü belirlenmiştir
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anksiyete · depresyon · üstbiliş

Özet

Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin mutlak gerçek ihtiyacı ile depresyon ve kaygıyı içeren psikopatolojik göstergeler arasındaki ilişkide üst bilişin aracılık rolünü incelemektedir. Üst biliş, bireylerin karşılanamayan ihtiyaçlardan kaynaklanan çatışmaları yorumlama ve yönetme kapasitelerini artırarak psikolojik dayanıklılığı desteklemektedir. Bu durumda uyumsuz düşünme stillerinin ve inançlarının varlığı üniversite öğrencilerinin ruh sağlığı sorunları yaşamasına etki etmektedir. Dolayısıyla bireyin kendi hakkında mutlak gerçeği bulma arayışında yaşayabileceği ruh sağlığı sorunlarında üstbiliş süreçleri önemli bir rol oynamaktadır. Araştırma, 375 üniversite öğrencisi ile individyürütülmüştür. Araştırmanın veri toplama araçları Mutlak Gerçek İhtiyacı Ölçeği (MGİÖ), Üstbiliş ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) Depresyon Alt Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) Kaygı Alt Ölçeği’dir. Araştırmada önerilen Yapısal Eşitlik Modeli LISREL 8.71 kullanılarak test edilmiştir. Araştırma, yüksek mutlak gerçek ihtiyacının psikopatolojik belirtilerde önemli bir artışa yol açtığını ortaya koymaktadır. Ancak, farkındalık ve düşünce yönetimi gibi üst biliş becerilerinin bu ilişkide tam aracılık rolü oynadığı bulunmuştur. Analizler sonucunda üst bilişlerin, bireyin mutlak gerçek ihtiyacı ile psikopataloji göstergeleri arasında tam aracılık görevi gördüğü belirlenmiştir

Abstract

This study examines the mediating role of metacognition in the relationship between university students’ absolute real need and psychopathological indicators including depression and anxiety. Metacognition supports psychological resilience by increasing individuals’ capacity to interpret and manage conflicts arising from unmet needs. In this case, the existence of maladaptive thinking styles and beliefs affects university students’ mental health problems. Therefore, metacognition processes play an important role in mental health problems that an individual may experience in his quest to find the absolute truth about himself. The study was conducted with 375 university students. The data collection tools of the study are the Need for Absolute Truth Scale, the Metacognition scale, the Brief Symptom Inventory Depression Subscale and the Brief Symptom Inventory Anxiety Subscale. The Structural Equation Model proposed in the study was tested using LISREL 8.71. The study reveals that high absolute need for truth leads to a significant increase in psychopathological symptoms. However, it has been found that metacognitive skills such as awareness and thought management play a full mediating role in this relationship. As a result of the analyses, it was determined that metacognitions act as full mediators between the individual’s absolute real needs and psychopathology indicators.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kocayörük, A. S., Yıldırım, G. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Mutlak Gerçek İhtiyacı ile Psikopatoloji Göstergeleri Arasındaki İlişkide Üst Bilişlerin Aracılık Rolünün İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 3, 426–435. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1605368

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Akcan, G., & Öztürk, E. (2018). Erkeklerde benlik kavramının netliğinin mutlak gerçek ı̇htiyacı ile problem çö zme ve stres belirtileri değişkenleri arasındaki ı̇lişkideki aracılık rolünün ı̇ncelenmesi. Mediterranean Journal of Humanities, 8, 1-21. doi: 10.13114/MJH.2018.379
  2. Akcan, G., & Uğraş, S. (2023). The mediating role of the need for absolute truth in the relationship between intolerance of uncertainty, depression, and anxiety. Global Journal of Psychology Study: New Trends and Issues, 13, 104–116. https://doi.org/10.18844/gjpr.v13i1.8492
  3. Anderson, J. C., & Gerbing, D. W. (1998). Structural equation modeling inpractice: are view and recommended twostepapproach. Psychological Bulletin, 103, 411-423. Retrieved from https://www3.nd.edu/~kyuan/courses/sem/ readpapers/ANDERSON.pdf
  4. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480.
  5. Bacon, E., Danion, J. M., Kauffmann-Muller, F., & Bruant, A. (2001). Consciousness in schizophrenia: a metacognitive approach to semantic memory. Conscious Cogn, 10, 473–484. doi: 10.1006/ ccog.2001.0519
  6. Baymur, F. (1994). Genel Psikoloji [General psychology]. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
  7. Boğar, Y. (2018). Literature review on metacognition and metacognitive awareness. Anatolian Journal of Teacher, 2, 136-168. aod/issue/41228/490919
  8. Brito, A. D., & Soares, A. B. (2023). Well‑being, character strengths, and depression in emerging adults. Frontiers in Psychology, 14, 1238105. doi: 10.3389/fpsyg.2023.1238105
  9. Butzer, B., & Kuiper, N. A. (2006). Relationships between the frequency of social comparisons and self-concept clarity, intolerance of uncertainty, anxiety, and depression. Personality and Individual Differences, 41, 167–176. doi: 10.1016/j. paid.2005.12.017
  10. Byrne, B. M. (2010). Structural Equation Modeling with Amos: Basic Concepts, Applications, and Programming (2nd ed.). New York: Taylor and Francis Group.
  11. Campbell, J. D., Trapnell, P. D., Heine, S. J., Katz, I. M., Lavallee, L. F., & Lehman, D. R. (1996). Self-concept clarity: measurement, personality correlates, and cultural boundaries. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 141–156. doi: 10.1037//0022-3514.70.1.141
  12. Cartwright-Hatton, S., & Wells, A. (1997). Beliefs about worry and intrusions: the meta-cognitions questionnaire and its correlates. J Anxiety Disord, 11, 279–296. doi: 10.1016/s0887- 6185(97)00011-x
  13. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  14. Crick, F. (2000). Şaşırtan varsayım [The astonishing hypothesis] (Say S. Say Trans.). Ankara: TÜBİTAK Yayınları. (Original work was published in 1994.)
  15. Derogatis, L. R. (1992). The brief symptom inventory-BSI administration, scoring and procedures manual-II. USA: Clinical Pscyhometric Study Inc.
  16. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911.
  17. Frankl, V. E. (1985). Man’s Search for Meaning. Beacon Press.
  18. Gupta, A., & Kumarı, S. (2023). Depresif bozukluklarda bilişsel davranışcı terapinin bilişüstü inançlar üzerindeki etkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 34, 80-88. https://doi.org/10.5080/u26398
  19. Harvey, A., Watkins, E., Mansell, W., & Shafran, R. (2004). Cognitive behavioral processes across psychological disorders: A transdiagnostic approach to study and treatment. New York: Oxford University Press Inc.
  20. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6, 1-55. http://dx.doi. org/10.1080/10705519909540118
  21. Hunt, J., & Eisenberg, D. (2010). Mental health problems and help-seeking behavior among college students. Journal of Adolescent Health, 46(1), 3–10.
  22. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (2003). LISREL 8.54. Lincolnwood, IL: Scientific Software Int.
  23. Kline, R. B. (2015). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (4th ed.). New York: Guilford Press.
  24. Laing, R. D. (1960). The Divided Self: An Existential Study in Sanity and Madness. Penguin Books.
  25. Lyubomirsky, S., Tucker, K. L., Caldwell, N. D., & Berg, K. (1999). Why ruminators are poor problem solvers: Clues from the phenomenology of dysphoric rumination. Journal of Personality and Social Psychology, 77, 1041–1060. doi:10.1037/0022- 3514.77.5.1041.
  26. Matsunaga, M. (2008). Item Parceling in Structural Equation Modeling: A Primer. Communication Methods and Measures, 2(4), 260–293. doi: 10.1080/19312450802458935
  27. Moberly, N. J., & Watkins, E. R. (2010). Negative affect and ruminative self-focus during everyday goal pursuit. Cognition and Emotion, 24, 729–739. doi:10.1080/02699930802696849.
  28. Mori, M., & Tanno, Y. (2015). Mediating role of decentering in the associations between self-reflection, self-rumination, and depressive symptoms. Psychology, 6, 613-621. doi:10.4236/ PSYCH.2015.65059
  29. Mori, M., Takano, K., & Tanno, Y. (2015). Role of self-focus in the relationship between depressed mood and problem solving. Motivation and Emotion, 39, 827–838. doi: 10.1007/s11031- 015-9486-x
  30. Solak, M. Y. F., & Anlı, G. (2023). İyimserlik, stres içeren durumlar ve başa çıkma: bir derleme çalışması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13, 2077-2089. https://doi. org/10.30783/nevsosbilen.1282133
  31. Şahin, H. N., & Durak, A. (1994). Kısa semptom envanteri (Bries symptom ınventory-BSI): Türk gençleri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi, 9, 44-56.
  32. Şimşek, Ö. F. (2013). The relationship between language use and depression: illuminating the ımportance of self-reflection, selfrumination, and the need for absolute truth. The Journal of General Psychology, 140, 29-44. http://dx.doi.org/10.1080/00 221309.2012.713407
  33. Şimşek, Ö. F., Ceylandağ, A. E., & Akcan, G. (2013). The need for absolute truth and self-rumination as basic suppressors in the relationship between private self-consciousness and mental health. The Journal of General Psychology, 140, 294–310. doi: 10.1080/00221309.2013.831804.
  34. Tacı, M. C. (2017). The mi̇ndfulness’s medi̇ational role in between the need for absolute truth and mental health. (Unpublished master’s thesis). Istanbul Arel University, Istanbul.
  35. Tosun, A., & Irak M. (2008). Üstbiliş Ölçeği-30’un Türkçe uyarlaması, geçerliği, güvenirliği, kaygı ve obsesif-kompülsif belirtilerle ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 19, 67-80.
  36. Wells, A. (2008). Metacognitive therapy: cognition applied to regulating cognition. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 36, 651–658. doi: 10.1017/S1352465808004803
  37. Wells, A. (2009). Metacognitive therapy for anxiety and depression. New York: Guilford.
  38. Wells, A., & Matthews, G. (1994). Attention and emotion: A clinical perspective. Psychological Medicine, 24(3), 613–619.
  39. Wells, A., & Papageorgiou, C. (1998). Relationships between worry, obsessive–compulsive symptoms and meta-cognitive beliefs. Behav Res Ther, 36, 899–913. doi: 10.1016/s0005- 7967(98)00070-9
  40. Wells, A., Sembi, S. (2004). Metacognitive therapy for PTSD: a preliminary investigation of a new brief treatment. Journal Behav Ther Exp Psychiatry, 35, 307-18. doi: 10.1016/j. jbtep.2004.07.001
  41. Boğar, Y. (2018). Literature review on metacognition and metacognitive awareness. Anatolian Journal of Teacher, 2, 136-168. aod/issue/41228/490919