Dergiler / Sanat Yazıları / 2026 / Sayı: 52

SANATTA ÇEVRE SORUNLARININ EKO-PERFORMANS VE AKUSTİK EKOLOJİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

EXAMINATION OF ENVIRONMENTAL PROBLEMS IN ART WITHIN THE CONTEXT OF ECO-PERFORMANCE AND ACOUSTIC ECOLOGY

Serkan Nergiz(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0474-9487
Evren Kavukcu(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3422-5542
Sayfa
104–121
Yayın Tarihi
2025-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, eko-performans ve akustik ekolojinin teorik temellerini, pratik uygulamalarını ve sanatçı üretimlerini örneklerle analiz ederek, bu disiplinlerin Türkiye’deki gelişimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:: İnsanın doğayla olan tarihsel bağı, 19. yüzyıldaki Sanayi Devrimi’nin etkisiyle bozulmaya başlamış ve bu süreç, hava, toprak ve su kirliliği, iklim değişikliği ile biyolojik çeşitliliğin azalması gibi olumsuz sonuçlar doğurmuştur. 20. yüzyılın sonlarından itibaren, performans sanatının çevresel aktivizmdeki rolüne odaklanan çalışmalar, bu dönemin çevresel ve sanatsal gelişmelerini kapsamlı bir şekilde ele almıştır. 21. yüzyıla gelindiğinde ise, “eko-performans” terimi sanat pratiklerinde yeni bir yönelim olarak ortaya çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, akustik ekoloji, sesin ekosistemlerle olan ilişkisini anlamaya yönelik temel teoriler, kavramlar ve yöntemler sunarak, ekosistem dinamiklerinin ses aracılığıyla nasıl etkilendiğini ve bu etkilerin nasıl yorumlanabileceğini araştırmaya olanak tanımaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, eko-performans ve akustik ekolojinin teorik temellerini, pratik uygulamalarını ve sanatçı üretimlerini örneklerle analiz ederek, bu disiplinlerin Türkiye’deki gelişimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sanat · Doğa · Ekoloji

Özet

: İnsanın doğayla olan tarihsel bağı, 19. yüzyıldaki Sanayi Devrimi’nin etkisiyle bozulmaya başlamış ve bu süreç, hava, toprak ve su kirliliği, iklim değişikliği ile biyolojik çeşitliliğin azalması gibi olumsuz sonuçlar doğurmuştur. 20. yüzyılın sonlarından itibaren, performans sanatının çevresel aktivizmdeki rolüne odaklanan çalışmalar, bu dönemin çevresel ve sanatsal gelişmelerini kapsamlı bir şekilde ele almıştır. 21. yüzyıla gelindiğinde ise, “eko-performans” terimi sanat pratiklerinde yeni bir yönelim olarak ortaya çıkmıştır. Son yıllarda ise, ses sanatçılarının ekolojik sorunlara artan ilgisi, “ekolojik ses sanatı” adı altında yeni bir yaklaşımın doğmasına zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda, akustik ekoloji, sesin ekosistemlerle olan ilişkisini anlamaya yönelik temel teoriler, kavramlar ve yöntemler sunarak, ekosistem dinamiklerinin ses aracılığıyla nasıl etkilendiğini ve bu etkilerin nasıl yorumlanabileceğini araştırmaya olanak tanımaktadır. Bu çalışma, eko-performans ve akustik ekolojinin teorik temellerini, pratik uygulamalarını ve sanatçı üretimlerini örneklerle analiz ederek, bu disiplinlerin Türkiye’deki gelişimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract

The historical bond between humans and nature began to deteriorate with the impact of the Industrial Revolution in the 19th century, leading to adverse consequences such as air, soil, and water pollution, climate change, and the loss of biodiversity. Since the late 20th century, studies focusing on the role of performance art in environmental activism have comprehensively addressed the environmental and artistic developments of this period. By the 21st century, the term "eco-performance" emerged as a new orientation in art practices. In recent years, the growing interest of sound artists in ecological issues has paved the way for the emergence of a new direction under the name "ecological sound art." In this context, acoustic ecology provides fundamental theories, concepts, and methods aimed at understanding the relations-hip between sound and ecosystems, exploring how ecosystem dynamics are influenced by sound and how these effects can be interpreted. This study aims to contribute to the development of these disciplines in Turkey by analyzing the theo-retical foundations, practical applications, and artistic productions of eco-performance and acoustic ecology with examples.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Nergiz, S., Kavukcu, E. (2025). SANATTA ÇEVRE SORUNLARININ EKO-PERFORMANS VE AKUSTİK EKOLOJİ BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Sanat Yazıları, Sayı: 52, 104–121. https://doi.org/10.61742/sanatyazilari.1595536

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Adkins, M., Scott, R,. Tremblay, A. P. (2016). Post-Acousmatic Practice: Re-evaluating Schaeffer’s Heritage, Orga-nised Sound, 21(02), 106-116, Erişim: 01.03.2025. http://journals.cambridge.org/abstract_S1355771816000030
  2. Arıkan, Hakan. (2021). İnsan Ve Doğa Ekseninde Ekolojik Sanat, İnönü Üniversitesi Kültür Ve Sanat Dergisi, 7(1), 76-87, Erişi: 25.07.2024. https://doi.org/10.22252/ijca.878968
  3. Arons, W., May, J. T. (2012). Readings in Performance and Ecology, New York: Palgrave Macmillan
  4. Aydın, İrfan., Zümrüt, Yeşim. (2013). Doğa Ve Sanat Ekseninde Farklı Yaklaşımlar, Sanat & Tasarım Dergisi, 4(4), 53-78, Erişim: 26.07.2024. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/192458
  5. Barbanti, R., Ginot, S., Solomos, M., ve diğerleri (2024). Arts, Ecologies, Transitions, New York: Routledge
  6. Barton, Phil. (2020). From Land Art to Eco Art: An exploration of Joseph, Beuys MA Art and Science Central Saint Martins College, 1-47, Erişim: 23.07.2024. https://philbartonartist.c4cp.net/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/200130-Research-Paper-Submitted-1-Mb-Copy.pdf
  7. Brown, Andrew. (2014). Güncel Sanat ve Ekoloji, (E. Özgü, Y. Adam, Çev.). İstanbul: Lal Yayınları
  8. Cattermole, J., Halba, H., Kalogeropoulou, S., ve diğerleri (2021). Performing Ecologies, Performance Of The Real New Zealand: The Performance of the Real Research Theme, University of Otago
  9. Davidson, Jane, Chin. (2019). Performance Art, Performativity, and Environmentalism in the Capitalocene, Oxford Research Encyclopedia of Literature, 1-23, Erişim: 20.07.2024. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190201098.013.93
  10. Dyson, Frances. (2014). The Tone of Our Times: Sound, Sense, Economy, and Ecology. Cambridge, MA: MIT Press. 149, Erişim: 19.07.2024. https://doi.org/10.7551/mitpress/8427.001.0001
  11. Ezra B. W., Meidinger, E., Connolly D. K. (2019). The Big Thaw: Policy, Governance, and Climate Change in the Cir-cumpolar North, New York: State University of New York Press
  12. Farina, A., Gage, K. S. (2017). Ecoacoustics The Ecological Role of Sounds, USA: Wiley
  13. Fenner, Felictiy. (2019). De-Beuysed But Not Forgotten: Joseph Beuys in Sydney, Public Art Dialogue, 9(2), 182– 191, Erişim: 29.07.2024. https://doi.org/10.1080/21502552.2019.1644131
  14. Gilmurray, Jonathan. (2016). Sounding the Alarm: An Introduction to Ecological Sound Art, Musicological Annual, 52 (2), 71-84, Erişim: 23.07.2024. https://doi.org/10.4312/mz.52.2.71-84
  15. Gilmurray, Jonathan. (2017). Ecological Sound Art: Steps Towards A New Field, Organised Sound Cambridge University Press, 22(1), 32-41, Erişim: 23.07.2024 https://www.academia.edu/99256632/Ecological_Sound_Art_Steps_towards_a_new_field?uc-sb-sw=55731235
  16. González, Fernandes, Sofia. (2024). Eco- performance, Art, and Spatial Justice in the US, Ecocene: Cappadocia Journal of Environmental Humanities, 5 (1), 29-34, Erişim: 08.07.2024. https://ecocene.kapadokya.edu.tr/index.php/ecocene/article/view/210/155
  17. Guattari, F. (1990). Üç Ekoloji, (A. Akay, Çev.). İstanbul: Hil Yayın
  18. Jerram, Luke. (2024). Erişim: 01.07.2024. https://www.lukejerram.com/aeolus/
  19. Kaya, Ekber, Hulusi. (2020). Kyoto’dan Paris’e Küresel İklim Politikaları, Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araş-tırmalar Dergisi, 4(10), 165-191. Erişim: 01.03.2025. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1241079
  20. Maja., Fowkes, R. (2020). Art and Climate Change, ABD: Thames-Hudson Press.
  21. Mamur, Nuray. (2017). Ekolojik Sanat: Çevre Eğitimi İle Sanatın Kesişme Noktası, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakül-tesi Dergisi, 13(3), 1000-1016, Erişim: 20.07.2024. https://doi.org/10.17860/mersinefd.316297
  22. Mead, Leila. (2022). A Warming Arctic is a Warning for the World, İisd Earth Negotiations Bulletin, (35), 1-8. Eri-şim: 27.07.2024. https://www.iisd.org/system/files/2022-04/still-one-earth-arctic.pdf
  23. Monacchi, David., Krause, Bernie. (2017). Ecoacoustics and its Expression through the Voice of the Arts: An Essay, In book: Ecoacoustics: The Ecological Role of Sounds, 297-312, Erişim: 30.07.2024. https://www.fragmentsofextinction.org/wp-content/uploads/2018/05/Monacchi-Krause-Wiley.pdf
  24. Oğuz, Damla. (2015). 1960-1980 Arası Değişen Doğa Algısı ve Sanatta Doğaya Yöneliş, Yedı̇: Sanat, Tasarım Ve Bı̇lı̇m Dergı̇sı̇, (14), 67-76, Erişim: 02.03.2025. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/203769
  25. Ryan, B. Courtney. (2023). Eco-Performance, Art, And Spatial Justice In The Us, New York: Routledge
  26. Saygı, Sevil. (2016). Çağdaş Sanatta Doğa Algısı Ve Ekolojik Farkındalık, DergiPark, 7(7), 7-13, Erişim: 14.07.2024 https://dergipark.org.tr/tr/pub/marustd/issue/30399/328263
  27. Schafer, M. R. (1977). The Soundscape, The Tuning of the World. New York: Destiny Books.
  28. Stronciwilk, Agata. (2024), Sensing The Future in The Anthropocene: Multisensory Artworks And Climate Change, Rocznıkı Kulturoznawcze, 15(1), 90-106, Erişim: 17.07.2024. DOI: https://doi.org/10.18290/rkult24151.5
  29. Sueur, Jerome., Farina, Almo. (2015). Ecoacoustics: the Ecological Investigation and Interpretation of Environmen-tal Sound, Biosemiotics, 8, 493-502, Erişim: 19.07.2024. http://iinsteco.org/people/pubblications/almo/2015/2015_Ecoacoustics_the_ecological_investigation.pdf
  30. Tan, Yaren. (2022). Doğanın Sanata Yansımaları ve Ekolojik Sanat, İnsanat Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi, 2(2), 21-41, Erişim: 02.03.2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/insanat/issue/74566/1199997