KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sanat Yazıları / 2026 / Sayı: 54

ERKEN MODERN SARAY BAHÇELERİNDE MEKÂNSAL KURGU VE TEMSİL ALANI OLARAK PEYZAJ

LANDSCAPE AS A SPATIAL CONFIGURATION AND FIELD OF REPRESENTATION IN EARLY MODERN PALACE GARDENS

Pınar Zeğerek Altunbey(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5855-1484
Coşkun Zeğerek(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1298-9878
Sayfa
164–180
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Görsel eksen düzeni, perspektif kurgusu, seyir ve hareket düzeni üzerinden yürütülen çözümleme, peyzajın seyir ilişkilerini yapılandıran ve deneyimi zamansal olarak düzenleyen aktif bir mekânsal sistem oluşturduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, erken modern saray bahçelerini estetik kompozisyonlar ya da sembolik düzenlemeler olarak değil, hareketi, bakışı ve toplumsal konumlanışı önceden kurgulayan performatif mekânsal sistemler olarak ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Villa d’Este, Boboli Bahçeleri ve Versay Bahçeleri örnekleri karşılaştırmalı mekânsal çözümleme yöntemiyle incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Görsel eksen düzeni, perspektif kurgusu, seyir ve hareket düzeni üzerinden yürütülen çözümleme, peyzajın seyir ilişkilerini yapılandıran ve deneyimi zamansal olarak düzenleyen aktif bir mekânsal sistem oluşturduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bahçe tarihi · Koreografik peyzaj · Mekansal çözümleme

Özet

Bu çalışma, erken modern saray bahçelerini estetik kompozisyonlar ya da sembolik düzenlemeler olarak değil, hareketi, bakışı ve toplumsal konumlanışı önceden kurgulayan performatif mekânsal sistemler olarak ele almaktadır. Villa d’Este, Boboli Bahçeleri ve Versay Bahçeleri örnekleri karşılaştırmalı mekânsal çözümleme yöntemiyle incelenmiştir. Görsel eksen düzeni, perspektif kurgusu, seyir ve hareket düzeni üzerinden yürütülen çözümleme, peyzajın seyir ilişkilerini yapılandıran ve deneyimi zamansal olarak düzenleyen aktif bir mekânsal sistem oluşturduğunu göstermektedir. Villa d’Este’de topografyanın mekânsal deneyim alanı haline gelmesi, Boboli’de performansın doğrudan mekâna yerleşmesi, Versay’da ise bakışın tek bir merkez etrafında disipline edilmesi belirginleşmektedir. Çalışma, erken modern bahçeyi temsilin arka planı olmanın ötesinde, temsilin üretildiği mekânsal bir sahne olarak konumlandırmakta ve bu okumayı mümkün kılan analitik bir çerçeve olarak koreografik peyzaj kavramını önermektedir.

Abstract

This study examines early modern palace gardens not as aesthetic compositions or symbolic arrangements, but as performative spatial systems that preconfigure movement, vision, and social positioning. The gardens of Villa d’Este, Boboli, and Versailles are analyzed through a comparative spatial analysis method. The analysis, conducted through axial organization, perspectival construction, and patterns of viewing and movement, demonstrates that landscape forms an active spatial system that structures relations of viewing and organizes experience temporally. At Villa d’Este, the transformation of topography into a spatial field of experience becomes evident; in the Boboli Gardens, performance is directly embedded within the spatial configuration; and in Versailles, vision is disciplined around a single central axis. The study positions the early modern garden not as a background of representation, but as a spatial framework in which representation is produced, and proposes the concept of “choreographic landscape” as an analytical framework that enables this interpretation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altunbey, P. Z., Zeğerek, C. (2026). ERKEN MODERN SARAY BAHÇELERİNDE MEKÂNSAL KURGU VE TEMSİL ALANI OLARAK PEYZAJ. Sanat Yazıları, Sayı: 54, 164–180. https://doi.org/10.61742/sanatyazilari.1893683

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Akdoğan, G. (1974). Bahçe ve Peyzaj Sanatı Tarihi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
  2. Alexander, C. (2002). The Garden as Occasional Domestic Space. Signs: Journal of Women in Culture and Society, 2713), 857-871. https:/dol.org/10.1086/337930
  3. Attlee, H. (2006). Italian Gardens: a Cultural History (1st). Frances Lincoln Limited.
  4. Baridon, M. (2008). A History of the Gardens of Versailles. University of Pennsylvania Press.
  5. Barisi, 1. (2004). Guide to Villa d'Este. De Luca Editori d'Arte.
  6. Berger, R. W. (2016). Andre Felibien: Description de la grotte de Versailles (description of the grotto of Versailles). The original French text with facing English translation, introduction and notes. Studies in the History, of Gardens & Designed Landscapes, 36(2), 89-133. https:/ /doi.org/ 10.1080/14601176.2015.1076663
  7. Brockett, O. G., ve Hildy, F. 1. (2008). History of the Theatre (10. baskı). Pearson Education / Allyn & Bacon.
  8. Caneva, C. (1982). The Boboli Gardens. Becocci Editore.
  9. Carlson, M. (1989). Places of Performance: The Semiotics of Theatre Architecture. Cornell University Press. Conelli, M. A. (1998). Boboli Gardens: fountains and propaganda in sixteenth-century Florence. Studies in the History of Gardens & Designed Landscapes, 1814), 300-316 https://doi.org/10.1080/14601176.1998.10435554
  10. Egoz, S., ve Williams, T. (2017). Garden and Landscape, the Spatial and the Ethical: The Impact of Enclosure on an Endosed Garden, The Case of Arta, Palestine. landscape Research, 42/5), 425-438. https://doi.org/10.1080/01426397.2016.1243658
  11. Fischer-Lichte, E, (2008). The Transformative Power of Performance: A New Aesthetics (1st Edition). Routledge.
  12. Foucault, M. (1984). Of Other Spaces: Utopias and Heterotopias (J. Miskowiec, Çev.). Diacritics, 16/1), 22-27.
  13. Grant, K. (2007). Teatri di Verzura: Hedge Theatres in Barogue Lucca. D. R. Marshall (Ed.). Art, site and Sspectacle: studies in eariy modern visual culture içinde (s5. 162-175). Fine Arts Network.
  14. Hyde, E. (Ed.). (2013). A Cultural History of Gardens in the Renaissance: Views and Perspectives of the RenaissanceGarden, 1400-1700. Bloomsbury Academic.
  15. Jellicoe, G. A. (1953). Italian Renaissance Gardens. Journal of the Royal Society of Arts, 101(4892), 175-185. https://www jstor.org/stable/41365015
  16. Lablaude, P. A. (1995). The Gardens of Versailles. Zwemmer Publishers Limited.
  17. Lefebvre, H. (1991). The Production of Space (D. N. Smith Çev.). Blackwell Publishing,
  18. Luke, M. (2013). Design. E. Hyde (Ed.). A Cultural History af Gardens in the Renaissance içinde (ss. 17-42). Bloomsbury Academic.
  19. Orgel, 5. (1975). The Ilusion of Power: Political Theater in the English Renaissance (Ist ed.). University of California Press. https://doi.org/10.2307/ij.8501240
  20. Relilly, K. (2011). Avtomata and Mimesis on the Stage of Theatre History. Palgrave Macmillan.
  21. Rufener, A. E. (2008). Blurring the Lines: The Intermingling of Garden and Theater in Seventeenth Century France. Brigham Young University.
  22. Saslow, 1. M. (1996). The Medici Wedding of 1589:
  23. lorentine festival as Theatrum Mundi. Yale University Press.
  24. Saule, B., ve Leroux, 1--B. (2002). Versailles Gardens. The Vendome Press.
  25. Schechner, R. (1994). Environmental Theater. Applause Theatre & Cinema Books.
  26. Strong, R. (1979). The Renaissance Garden in England. Thames and Hudson
  27. Miles, D., ve Dymkowski, C. (Ed.). (2012). The Cambridge Companion to Theatre History. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CCO9781139019651
  28. Carlson, M. (1989). Places of Performance: The Semiotics of Theatre Architecture. Cornell University Press. Conelli, M. A. (1998). Boboli Gardens: fountains and propaganda in sixteenth-century Florence. Studies in the History of Gardens & Designed Landscapes, 1814), 300-316 https://doi.org/10.1080/14601176.1998.10435554
  29. Rufener, A. E. (2008). Blurring the Lines: The Intermingling of Garden and Theater in Seventeenth Century France. Brigham Young University.