Dergiler / Sanat Yazıları / 2026 / Sayı: 54

SANATTA SİMBİYOTİK BİR İLİŞKİ OLARAK RÜYALAR

DREAMS AS A SYMBIOTIC RELATIONSHIP IN ART

Gamze Boz Sülüşoğlu(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6224-4009
Emre Feyzoğlu(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ)0000-0001-6137-2447
Sayfa
1–17
Yayın Tarihi
2026-05-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan yapıt analizleri aracılığıyla sanat ve rüya arasındaki ilişkisel bağ böylece görünür kılınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu incelemede, rüya ile sanat arasındaki simbiyotik ilişki, Sigmund Freud’un “Rüyaların Yorumu” çalışması temel alınarak, rüyaların sanat eserlerinde ifade biçimi ve her ikisinin oluşumları arasındaki ilişkisel benzerlik incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna göre rüya ve sanat, bireyin toplumsal olarak kabul görmeyecek bu nedenle de bastırılmış bilinçdışı arzu ve taleplerinin gerçek-liğe uygun bir biçime dönüştürülmesini sağlayan yüceltme yolları olarak görülür.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan yapıt analizleri aracılığıyla sanat ve rüya arasındaki ilişkisel bağ böylece görünür kılınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Seramik · Rüya · Sanat

Özet

Bu incelemede, rüya ile sanat arasındaki simbiyotik ilişki, Sigmund Freud’un “Rüyaların Yorumu” çalışması temel alınarak, rüyaların sanat eserlerinde ifade biçimi ve her ikisinin oluşumları arasındaki ilişkisel benzerlik incelenmiştir. Buna göre rüya ve sanat, bireyin toplumsal olarak kabul görmeyecek bu nedenle de bastırılmış bilinçdışı arzu ve taleplerinin gerçek-liğe uygun bir biçime dönüştürülmesini sağlayan yüceltme yolları olarak görülür. Bu perspektiften bakıldığında her iki ifade alanının da yapısal ve oluşumsal benzerliğinin, bilinçdışını dönüştürme biçimlerinde olduğu öne sürülmektedir. Makalede, sanatın görsel ve estetik özelliklerinin yanı sıra, bilinçdışı ifade için bir anlatı alanı olduğu fikri, sanatçı ve yapıt seçimlerinde de belirleyici bir işlev üstlenmektedir. Yapılan yapıt analizleri aracılığıyla sanat ve rüya arasındaki ilişkisel bağ böylece görünür kılınmıştır.

Abstract

In this study, the symbiotic relationship between dreams and art is examined based on Sigmund Freud’s work The Interpre-tation of Dreams. The focus is on how dreams are expressed in works of art and the structural similarities between the formation of both. Accordingly, both dreams and art are viewed as forms of sublimation that allow the transformation of repressed unconscious desires and demands—often deemed socially unacceptable—into a form compatible with reality. From this perspective, it is argued that the structural and formative similarities of these two modes of expression lie in the way they transform the unconscious. In the article, the idea that art, beyond its visual and aesthetic qualities, serves as a narrative space for unconscious expression plays a determining role in the selection of artists and works. Through the analysis of selected artworks, the relational connection between art and dreams is thus made visible.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sülüşoğlu, G. B., Feyzoğlu, E. (2026). SANATTA SİMBİYOTİK BİR İLİŞKİ OLARAK RÜYALAR. Sanat Yazıları, Sayı: 54, 1–17. https://doi.org/10.61742/sanatyazilari.1732267

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Baranga, R. (2016). The blurred border between the living and the stil, 18 Haziran 2025 tarihinde https://WAwwronitbaranga.com/blog,htmlitblogBlurred adresinden alınmıştır.
  2. Birlik, N. (2019). Jacgues Lacan'ın yapısalcılık ile karmaşık ilişkisi. DTCF Dergisi, 59(1), 529-542.
  3. Bowie, M. (2007). Lacan. Dost Kitabevi Yayınları.
  4. Budak, 5. (2009). Rüya Sembolizmi. Psikoloji sözlüğü içinde (5. 623). Bilim ve Sanat Yayınları Budak, S. (2009). Yüceltme. Psikoloji sözlüğü içinde (s. 814). Bilim ve Sanat Yayınları.
  5. Clague, L. (ty). Artist statement, 24 Mayis 2011 tarihinde http://wwwlisaclague.net/artist statement.htm. adresinden alınmıştır.
  6. Dirlikyapan, ). (2005). Metafor ve metonimi: Ahmet Muhip Dıranas şiirinde katılaşmış kavramlar, silinmiş kişiler. Pasaj, 1, 171-180.
  7. Freud, 5. (1999). Sanat ve edebiyat. (Çev: E. Kapkın, A. Kapkın). Payel Yayınları. Freud, 5. (2017). Rüyaların yorumu. Say Yayınları.
  8. Gençtan, E. (2017). Psikanaliz ve sonrası. Metis Yayınları.
  9. Holm-Hadulla, R. M. (2003). Psychoanalysis as a creative shaping process. The international Journal of Psyehoanalysis, 84/5), 1203-1220. hitps://dol.org/10.1516/8RAR-E635-MP73-NWO9
  10. Kılıç, İnci ve Altıntaş, O. (2016). Çağdaş sanatta metaforik düşünce. İdil Dergisi, 520), 185-202. DOJ: 10.7816/dil- 05-20-13
  11. Leigh, B. (2010). He * she ceramics of Sergei Isupov artist profile. 10 Mayıs 2011 tarihinde http://sergeiisupov.com)/articles adresinden alınmıştır.
  12. My Nurse. (ty. Moderna museets. 18 Haziran 2025 tarihinde https.//sis.modernamuseet.se/objects/1330/ma- göuvernante-my-nurse--mein-kindermadehen adresinden alınmıştır.
  13. Nezer, O. (2011). The concept of abject in art and the potential of ceramic art in the representation of “the other” Ceramics: Art and Perception, 85, 95-99.
  14. Schwartz, 1. (2010). Transplanted and transformed: New directions in the journeys of Akio Takamori and Sergel Isupov. Ceramics-Art and Perception, 82, 23-27
  15. Tükel, R. (2014). Freud okumaları. Bağlam Yayınları.
  16. Walker, 1. A. (1983). Dream-work and artwork. Leonardo, 1642), 109-114.