KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / SineFilozofi / 2026 / Sayı: 21

İki Kültür, Bir Direniş: Yedi Samuray ve Yılanların Öcü Filmlerinde Adaletsizliğe Karşı Toplumsal Refleksin Analizi

Two Cultures, One Resistance: An Analysis of Social Reflexes Against Injustice in Seven Samurai and Revenge of the Snakes

Birol Demircan(Ankara Hacıbayram Veli üniversitesi)0000-0003-3938-4884
Sayfa
216–233
Yayın Tarihi
2026-06-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, filmlerde adaletin yalnızca yasa yoluyla değil, ahlaki eylem, toplumsal dayanışma ve kültürel değerler aracılığıyla da tesis edilebileceği ortaya konmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Akira Kurosawa’nın Yedi Samuray (1954) filmi ile Metin Erksan’ın Yılanların Öcü (1962) filmini, iki farklı kültürel bağlamda gelişen adaletsizlikler karşısında toplumun tepkilerini tematik ve felsefi açıdan karşılaştırmalı biçimde analiz etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Japon feodal kültüründe onur ve savaşçı etik değerleriyle şekillenen adalet arayışı, Anadolu’nun ataerkil-kırsal yapısında toprak mülkiyeti ve hak mücadelesi ekseninde ortaya çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, filmlerde adaletin yalnızca yasa yoluyla değil, ahlaki eylem, toplumsal dayanışma ve kültürel değerler aracılığıyla da tesis edilebileceği ortaya konmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Adalet · Toplumsal Direniş · Etik Sorumluluk

Özet

Bu çalışma, Akira Kurosawa’nın Yedi Samuray (1954) filmi ile Metin Erksan’ın Yılanların Öcü (1962) filmini, iki farklı kültürel bağlamda gelişen adaletsizlikler karşısında toplumun tepkilerini tematik ve felsefi açıdan karşılaştırmalı biçimde analiz etmektedir. Her iki film de köylülerin maruz kaldığı yapısal eşitsizlikleri merkeze alarak birey–toplum–devlet üçgeninde adalet, dayanışma ve direniş temalarını işlemektedir. Japon feodal kültüründe onur ve savaşçı etik değerleriyle şekillenen adalet arayışı, Anadolu’nun ataerkil-kırsal yapısında toprak mülkiyeti ve hak mücadelesi ekseninde ortaya çıkmaktadır. Analizde Platon’un toplumsal düzen anlayışı, Rawls’un hakkaniyet ilkesi, Arendt’in ahlaki muhakeme ve sivil itaatsizlik kavramları, Bourdieu’nün sembolik güç kuramı ve Kant’ın ödev ahlakı gibi kuramsal yaklaşımlar rehber olarak kullanılmaktadır. Sinema ile felsefe arasındaki ilişki vurgulanarak, her iki filmde de merkezi otoritenin yokluğu veya yetersizliği durumunda kolektif bilincin uyanışı ve etik sorumluluk duygusunun toplumsal dönüşüm için nasıl zemin oluşturduğu gösterilmektedir. Sonuç olarak, filmlerde adaletin yalnızca yasa yoluyla değil, ahlaki eylem, toplumsal dayanışma ve kültürel değerler aracılığıyla da tesis edilebileceği ortaya konmuştur.

Abstract

Two Cultures, One Resistance: Seven Samurai (1954) by Akira Kurosawa and Revenge of the Snakes (Yılanların Öcü, 1962) by Metin Erksan are examined through a comparative thematic-philosophical analysis to explore social responses to injustice in different cultural contexts. Both films center on structural inequalities faced by peasant communities and depict themes of justice, solidarity, and resistance within the individual–society–state triangle. In the Japanese feudal setting, the pursuit of justice is shaped by honor and warrior ethics, whereas in the rural Anatolian context it revolves around land rights and the struggle for fairness. Philosophical perspectives on justice and ethical responsibility including Plato’s notion of social order, Rawls’s principle of fairness, Arendt’s ideas on moral judgment and civil disobedience, Bourdieu’s theory of symbolic power, and Kant’s ethics of duty inform the analysis. Emphasizing the nexus of cinema and philosophy, the study finds that both films illustrate how collective consciousness awakens and ethical responsibility emerges as a catalyst for social change when institutional justice is absent or ineffective. Both cinematic narratives demonstrate that justice can be achieved not only through laws, but also through moral agency, community solidarity, and culturally rooted values.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demircan, B. (2026). İki Kültür, Bir Direniş: Yedi Samuray ve Yılanların Öcü Filmlerinde Adaletsizliğe Karşı Toplumsal Refleksin Analizi. SineFilozofi, Sayı: 21, 216–233. https://doi.org/10.31122/sinefilozofi.1804103

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Arendt, H. (1972). Civil disobedience. In Crises of the Republic. Harcourt Brace Jovanovich.
  2. Arendt, H. (2003). Responsibility and judgment. Schocken Books.
  3. Arendt, H. (2006). Totalitarizmin kaynakları (T. Bora, Çev.). İletişim Yayınları.
  4. Aristoteles. (2004). Nikomakhos’a Etik (İ. Kutluk, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  5. Assmann, J. (2001). Kültürel bellek: Eski yüksek kültürlerde yazı, hatırlama ve politik kimlik (A. Tekin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  6. Baykurt, F. (2004). Yılanların öcü. Literatür Yayıncılık.
  7. Bordwell, D., & Thompson, K. (2016). Film art: An introduction (11. baskı). McGraw-Hill Education.
  8. Bourdieu, P. (1977). Outline of a theory of practice (R. Nice, Trans.). Cambridge University Press.
  9. Bourdieu, P. (1998). Practical reason: On the theory of action. Stanford University Press.
  10. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Harvard University Press.
  11. Carroll, N. (2006). The philosophy of motion pictures. Wiley-Blackwell.
  12. Demir, E. (2023). Tracing justice: Travel to the history of mentality by films of today (ss. 14–24). Cultural Memory Studies Series.
  13. Dorsay, A. (2004). Metin Erksan sineması. İnkılâp Kitabevi.
  14. Dorsay, A. (2011). 100 yılın 100 Türk filmi. Remzi Kitabevi.
  15. Erksan, M. (1962). Yılanların Öcü [Film]. And Film.
  16. Geertz, C. (1973). The interpretation of cultures. Basic Books.
  17. Hobbes, T. (2018). Leviathan (S. Akyüz, Çev.). Say Yayınları.
  18. Kant, I. (2020). Ahlak metafiziğinin temellendirilmesi (I. Kuçuradi, Çev.). Türkiye Felsefe Grubu Yayınları.
  19. Kurosawa, A. (1954). Seven Samurai [Film]. Toho.
  20. Locke, J. (2017). Sivil yönetim üzerine iki inceleme (M. Gündoğdu, Çev.). Liberte Yayınları.
  21. Özgüç, A. (2005). Türk sinemasında toplumsal gerçekçilik. Kabalcı Yayınları.
  22. Öztürk, S. (2017). Sinema ve felsefe ilişkisi üzerine. SineFilozofi Dergisi, 2(3), 1–18.
  23. Platon. (2011). Devlet (S. Eyüboğlu, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  24. Platon. (2021). Sokrates’in savunması (S. Rifat, Çev.). Can Yayınları.
  25. Prince, S. (1991). The warrior’s camera: The cinema of Akira Kurosawa. Princeton University Press.
  26. Rawls, J. (1999). A theory of justice. Harvard University Press.
  27. Rawls, J. (2021). Bir adalet teorisi (S. Kural, Çev.). İthaki Yayınları.
  28. Richie, D. (1998). The films of Akira Kurosawa. University of California Press.
  29. Scognamillo, G. (2003). Türk sinema tarihi (1895–2000). Kabalcı Yayınevi.
  30. Suner, A. (2006). Hayalet ev: Türk sinemasında aidiyet, kimlik ve bellek. Metis Yayınları.
  31. Wartenberg, T. E. (2007). Thinking on screen: Film as philosophy. Routledge.
  32. Wood, A. W. (1999). Kant's ethical thought. Cambridge University Press.
  33. Yüksel, M. (2012). Hukuk kültürü kavramına sosyolojik bir bakış. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, (35), 1–18.