Dergiler / BELLETEN / 2018 / Cilt: 82 - Sayı: 293

Islâhat Çağında Osmanlı Halkının Dinî Hayatını “Islâh”a Yönelik Saçaklızâde’nin İlginç Bir Önerisi: “ ʻİlim ve ʻAmele Da’vet ve İcbâr”

An Interesting Project of Saçaklızade Aiming at “Improvement” Religious Life of Ottoman Public in Reform Age: “Invitation and Forcing to Knowledge and Action

Sayfa
211–240
Yayın Tarihi
2018-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şüphesiz ki bu fi kirler gerek bir âlim olarak onun ilmî zihniyeti, gerekse Osmanlı dinî-sosyal tarihi bağlamında çok önemli veri niteliğinde olup tahlil edilmeyi fazlasıyla hak etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada 17. ve 18. yüzyıllarda yaşamış bir Osmanlı taşra âlimi olan Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî (ö.1732)’nin Mektûb ilâ ulemâi’l-bilâd ve Nasîhatü’l-ulemâ başlıklı iki risâlesindeki fi kirleri incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Saçaklızâde bu risâlelerinde yaşadığı dönemde Osmanlı toplumunda dinin geri plana itildiği, ulemâ ve ümerânın halkı din işlerine “da‘vet” ve “icbâr” etme konusunda yeterince gayret göstermedikleri gibi dikkat çekici iddialar dile getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Şüphesiz ki bu fi kirler gerek bir âlim olarak onun ilmî zihniyeti, gerekse Osmanlı dinî-sosyal tarihi bağlamında çok önemli veri niteliğinde olup tahlil edilmeyi fazlasıyla hak etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Saçaklızâde · scholars · public

Özet

Bu çalışmada 17. ve 18. yüzyıllarda yaşamış bir Osmanlı taşra âlimi olan Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî (ö.1732)’nin Mektûb ilâ ulemâi’l-bilâd ve Nasîhatü’l-ulemâ başlıklı iki risâlesindeki fi kirleri incelenmektedir. Saçaklızâde bu risâlelerinde yaşadığı dönemde Osmanlı toplumunda dinin geri plana itildiği, ulemâ ve ümerânın halkı din işlerine “da‘vet” ve “icbâr” etme konusunda yeterince gayret göstermedikleri gibi dikkat çekici iddialar dile getirmektedir. Ayrıca o, bu risâlelerinde daha dikkat çekici bir husus olarak o dönemde ulemânın şeri‘atı canlandırma (ihyâ), dini yenileme (tecdîd) ve müslüman halkın din işlerini düzeltme (ıslâh) lüzumunun doğduğunu öne sürmektedir. Şüphesiz ki bu fi kirler gerek bir âlim olarak onun ilmî zihniyeti, gerekse Osmanlı dinî-sosyal tarihi bağlamında çok önemli veri niteliğinde olup tahlil edilmeyi fazlasıyla hak etmektedir.

Abstract

In this study, ideas in two treatises titled Mektûb ilâ ulemâi’l-bilâd and Nasîhatü’l-ulemâ of Saçaklızade Muhammed el-Mar‘aşî (death 1732), a scholar from rural areas lived in 17th and 18th centuries, are examined. Saçaklızâde mentions striking claims that religion was pushed back in Ottoman society and that scholars and rulers did not put suffi cient eff ort in “inviting” and “enforcing” public to religious aff airs. In addition, he asserts that it was required to revive sharia (ihyâ), renew religion (tecdîd) and improve religious aff airs of Muslim public (ıslâh) in that age as a more striking matter. No doubt that these ideas are very important in terms of both scientifi c mindset of Saçaklızâde, as a scholar, and religious-social history of Ottomans and deserve an analysis.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GEL, M. (2018). Islâhat Çağında Osmanlı Halkının Dinî Hayatını “Islâh”a Yönelik Saçaklızâde’nin İlginç Bir Önerisi: “ ʻİlim ve ʻAmele Da’vet ve İcbâr”. BELLETEN, Cilt: 82 - Sayı: 293, 211–240. https://ajindex.com/articles/126303

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Zilfi, Madeline C., “Kadızâdeliler: Onyedinci Yüzyıl İstanbul’unda Dinde İhya Hareketleri”, çev. M. Hulusi Lekesiz, Türkiye Günlüğü, 58 (1999), s. 65-79.
  2. Voll, John O.,İslam: Süreklilik ve Değişim, c.I, çev. C.Aydın-C.Şişman-M.Demirhan, Yöneliş Yayınları, İstanbul 1991.
  3. Voll, John O., “İslam Tarihinde Tecdid ve Islah”, Güçlenen İslam’ın Yankıları, ed. John L. Esposito, çev. E. Çatalbaş, Yöneliş Yayınları, İstanbul 1989, s. 45-62.
  4. Türker-Küyel, Mübahat, “Ulemâ-i Kiram ve Tafra-Tehille”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Prof. Dr. Necati Öner Armağanı, XL (1999), s. 351-370.
  5. Terzioğlu, Derin,“How to Conceptualize Otoman Sunnitization: A Historiographical Discussion”, Turcica, 44 (2013), p. 301-338.
  6. Terzioğlu, Derin, “Where ‘İlm-i Hāl Meets Catechism: Islamic Manuals of Religious Instruction in the Ottoman Empire in the Age of Confessionalization”, Past and Present, no:220 (2013), p.79-114.
  7. Shaw, Stanford, Osmanlı İmparatorluğu ve Modern Türkiye, c.I, E Yayınları, İstanbul 1994.
  8. Sarıkaya, Yaşar, Ebu Said el-Hâdimî: Merkez ile Taşra Arasında Bir Osmanlı Âlimi, Kitap Yayınevi, İstanbul 2008.
  9. Salzmann, Ariel, “The Age of Tulips: Confl uence and Confl ict in Early Modern Consumer Culture (1550-1730)”, Consumption Studies and the History of the Ottoman Empire 1550-1922: An Introduction, ed. Donald Quataert, State University of New York Press, New York 2000, p.83-106.
  10. Sajdi, Dana (der.), Osmanlı Laleleri, Osmanlı Kahvehaneleri: On Sekizinci Yüzyılda Hayat Tarzı ve Boş Vakit Eğlenceleri, çev. Aylin Onacak, Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2014. Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî,Mektûb ilâ ‘ulemâi’l-bilâd, Milli Kütüphane, Yz. A 4752, vr. 18b-21a. Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî,Hâşiye alâ risâleti’l-gaybiye, Süleymaniye Kütüphanesi, Laleli, no:3659, vr. 76b-112b. Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî,Tertîbü’l-‘ulûm, tah. Muhammed b. İsmail es-Seyyid Ahmed, Dârü’l- Beşâiri’l-İslâmiyye, Beyrut 1988. Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî,Tertîbü’l-ulûm, çev. Z.Pak-M.A.Özdoğan, Ukde Kitaplığı, Kahraman Maraş 2009 Saçaklızâde Muhammed el-Mar‘aşî, Nasîhatü’l-‘ulemâ, Süleymaniye Kütüphanesi, Çelebi Abdullah, no.401, vr. 18b-20a. Rıfa’at Ali Abou el-Haj, Modern Devletin Doğası: 16. Yüzyıldan 18. Yüzyıla Osmanlı İmparatorluğu, çev. O.Özel-C.Şahin, İmge Kitabevi, Ankara 2000.
  11. Radtke, Bernd, “Neo-Sufi zm Eleştirisi”, çev. Yusuf Öztel, Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, c.18, sy. 2 (2009), s. 361-371. Peters,Rudolph, “18. ve 19. Yüzyıl İslâmî Fundamentalizm v