KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM / 2009 / Sayı: 26

Kuruluş devri Osmanlı “fakı” zümresinin tipik bir öncüsü: tursun fakı*

A typical leader of the ottoman “faki” group: tursun faki

MEHMET GEL
Sayfa
93–116
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın ana tezi, Tursun Fakı’nın “bilâd-ı Karaman” kökenli olduğuna yönelik rivayetin eleştirilebilir olduğu, onun asıl olarak Osman Gâzî’nin çevresinde bulunan imamlık yapma niteliklerine sahip “fakı”ların önde geleni olduğu ve bu yönüyle de kendisine XV. yüzyıl kroniklerinde Osmanlıların bağımsızlıklarını simgeleyen ilk hutbeleri okuma (hatiplik) ve kadılık yapma rollerinin atfedildiğidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Osman Gâzî döneminde (1281-1324) yaşadığı rivayet edilen Tursun Fakı’nın menşei ve kimliği kaynak kritiği yöntemiyle ele alınmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Osman Gâzî döneminde (1281-1324) yaşadığı rivayet edilen Tursun Fakı’nın menşei ve kimliği kaynak kritiği yöntemiyle ele alınmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın ana tezi, Tursun Fakı’nın “bilâd-ı Karaman” kökenli olduğuna yönelik rivayetin eleştirilebilir olduğu, onun asıl olarak Osman Gâzî’nin çevresinde bulunan imamlık yapma niteliklerine sahip “fakı”ların önde geleni olduğu ve bu yönüyle de kendisine XV. yüzyıl kroniklerinde Osmanlıların bağımsızlıklarını simgeleyen ilk hutbeleri okuma (hatiplik) ve kadılık yapma rollerinin atfedildiğidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:köken · origin

Özet

Bu çalışmada, Osman Gâzî döneminde (1281-1324) yaşadığı rivayet edilen Tursun Fakı’nın menşei ve kimliği kaynak kritiği yöntemiyle ele alınmaktadır. Çalışmanın ana tezi, Tursun Fakı’nın “bilâd-ı Karaman” kökenli olduğuna yönelik rivayetin eleştirilebilir olduğu, onun asıl olarak Osman Gâzî’nin çevresinde bulunan imamlık yapma niteliklerine sahip “fakı”ların önde geleni olduğu ve bu yönüyle de kendisine XV. yüzyıl kroniklerinde Osmanlıların bağımsızlıklarını simgeleyen ilk hutbeleri okuma (hatiplik) ve kadılık yapma rollerinin atfedildiğidir.

Abstract

This study will examine the origin and identity of Tursun Fakı, who is said to have lived during the Osman Gazi era (1281-1324), using the source critique method. The main claim of this paper is that the account about Tursun Fakı being of “Karaman Province” origin is debatable and that he was actually the leader of the “Fakıs”, possessing the traits of imamate in Osman Gazi’s circle. Due to this aspect, the position of preaching the first sermons and being a kadi (Muslim judge), which symbolize the Ottoman independence, have been attributed to him in fifteenth century chronicles (annals).

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GEL, M. (2009). Kuruluş devri Osmanlı “fakı” zümresinin tipik bir öncüsü: tursun fakı*. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, Sayı: 26, 93–116. https://ajindex.com/articles/287030

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Tapu-Tahrir Defteri (T.T.), nu. 113, 453, 531, 1085 Mahmud b. Süleyman el-Kefevî, Ketâibu A’lami’l-Ahyar Min Fukahai Mezhebi’n Nu’mani’l- Muhtar, Süleymaniye Kütüphanesi, Reisülküttab, nu. 690. Takiyyüddin b. Abdülkadir et-Temimî, Tabakâtü’s-Seniyye fî Terâcimi’l-Hanefiyye, Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, nu. 829. Anonim Tevârih-i Âl-i Osman, Nşr. Frederic Gıese, Breslav 1922. Aşıkpaşaoğlu Ahmed Âşıkî, Tevârih-i Âl-i Osman, (Osmanlı Tarihleri I), Nşr. Atsız, Türkiye Yay., İstanbul 1949. Âşıkpaşazâde, Âşıkpaşazâde Tarihi, Nşr. Âli Bey, İstanbul 1332. Beşir Çelebi, Tevârih-i Âl-i Osman, Nşr.İsmail Hikmet Ertaylan, İstanbul 1946. Fatih Devrinde Karaman Eyaleti Vakıfları Fihristi: Tapu ve Kadastro Umum Müdürlüğü Arşivindeki Deftere Göre, Haz. Feridun Nafiz Uzluk, Ankara 1958.
  2. Hoca Saadeddin Efendi, Tâcü’t-Tevârih, c.V, Haz. İ. Parmaksızoğlu, 4. baskı, Kültür Bak. Yay., Ankara 1999. Hüdavendigar Livası Tahrir Defterleri I, Haz. Ö. L. Barkan-E. Meriçli, TTK Yay., Ankara 1988. İbn-i Kemâl, Tevârih-i Âl-i Osman, c.I, Yay. haz. Ş. Turan, 2. baskı, TTK Yay., Ankara 1991. Mecdî Mehmed Efendi, Hadâiku’ş-Şakâ’ik, (Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri, c.I, Yay. haz. Abdülkadir Özcan), Çağrı Yay., İstanbul 1989. Mehmed Neşrî, Kitâb-ı Cihannümâ, c.I, Nşr. F. R. Unat-M. A. Köymen, TTK Yay., Ankara 1995.
  3. Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniye, c.III, Haz. A. Aktan- A. Yuvalı-M. Hülagü, İstanbul 1996. Oruc b. Âdil, Tevârih-i Âl-i Osman, Nşr. Franz Babinger, Lafar-Hannover 1343/1925.
  4. Oruç Beğ Tarihi, Haz. Necdet Öztürk, Çamlıca Yay., İstanbul 2008. Şemseddin Sâmî, Kamûsu’l-A’lâm, c.4, İstanbul 1311. Tursun Fakih, Gazavat-ı Resulûllah, Haz. Numan Külekçi, Toker Yay., İstanbul 2002. Taşköprîzâde, Şakâyıku’n-Nu’mâniyye fî Ulemâi’d-Devleti’l-Osmâniyye, SüleymaniyeKütüphanesi, Kılıç Ali Paşa, nu. 753/1. Müneccimbaşı Ahmed Dede, Sahâifü’l-Ahbâr fi Vekâyiü’l-A’sar, c.I, Çev. İsmail Erünsal, tarih ve yer yok. AKSOY, Hasan, “Dursun Fakih”, DİA, c.10, İstanbul 1994.
  5. AKTEPE, M. Münir, “Taşköprî-zâde”, İA, c.12/1, Eskişehir 1997. Ârif Bey, “Devlet-i Osmâniye’nin Teessüsü ve Takarruru Devrinde İlim ve Ulema”, Darü’l-Fünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası, I/2, 1332. BABİNGER, Franz, “Tursun Fakih”, Encylopaedia of Islam, c.VIII, Brill-Leiden 1987.
  6. BELDICEANU-STEINHERR, Irene, “Osmanlı Devleti’nin Kuruluşunun İncelenmesinde Tahrir Defterlerinin Önemi”, XIII. Türk Tarih Kongresi Bildirileri, III/3, Ankara 2002.
  7. BEDİR, Murteza, “Os