KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / BELLETEN / 2013 / Cilt: 77 - Sayı: 280

Kanuni Devrinde Vüzera Gölgesinde "Vakfa İlave Mülkün Satışı" Üzerine Bir Hukuki Tartışma: "Da'va-yı Asiyab"

The Juridical Controversy on the Sale of the Property with the Foundation (Waqf) in the Reign of Süleyman the Magnificent and under the Shadow of his Viziers: The Mill Case

Mehmet GEL
Sayfa
927–954
Yayın Tarihi
2013-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İşte bu makalede "asiyab davası" olarak meşhur olan bu vaka, Osmanlı ulemasının merkezi iktidar ile ilişkileri açısından tahlil edilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mevkufatcı Muhammed Bey'in mirası 1550 yılı civarında vezir Haydar Paşa tarafından satın alınır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mevkufatcı'nın çocukları babalarının mirasının vakıf olduğu­nu iddia ederek bu satış hakkında dava açarlar. 1551 yılında görülen davayı Haydar Paşa kazanır.
💡
Sonuç & Katkı:İşte bu makalede "asiyab davası" olarak meşhur olan bu vaka, Osmanlı ulemasının merkezi iktidar ile ilişkileri açısından tahlil edilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:The Reign of Süleyman the Magnificent · The Mill Case · viziers

Özet

Mevkufatcı Muhammed Bey'in mirası 1550 yılı civarında vezir Haydar Paşa tarafından satın alınır. Mevkufatcı'nın çocukları babalarının mirasının vakıf olduğu­nu iddia ederek bu satış hakkında dava açarlar. 1551 yılında görülen davayı Haydar Paşa kazanır. Fakat Mevkufatcı'nın çocukları pes etmeyerek konuyu müfti (şeyhülis­lam) Ebu's-Su'ud Efendi'ye götürürler. Vezir-i azam Rüstem Paşa da davanın sonu­cu hakkında Kanuni Sultan Süleyman nezdinde girişimde bulunur. Sonuçta Kanuni davanın yeniden görülmesini emreder. Bu defa ise davayı Mevkufatcı'nın çocukları kazanır. İşte bu makalede "asiyab davası" olarak meşhur olan bu vaka, Osmanlı ulemasının merkezi iktidar ile ilişkileri açısından tahlil edilmektedir.

Abstract

Mevkufatcı Muhammed Bey's heritage is bought by the vizier Hay­dar Pasha around the year of 1550. Mevkufatcı's children, however, file a suit against Haydar Pasha, claiming that Mevkufatcı's heritage is a foundation (waqf). This case is won by Haydar Pasha in 1551. Mevkufatcı's children, however, consult to the müfti, Ebussuud Efendi, about this result. The Grand vizier, Rüstem Pasha also talks over this result with Sultan Süleyman the Magnificent. Sultan is an appellant for this case. This time, Mevkufatcı's children won it. In this study the experiences during this time known as the mili case is analyzed in terms of the relations of Ottoman scholars with the central government.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GEL, M. (2013). Kanuni Devrinde Vüzera Gölgesinde "Vakfa İlave Mülkün Satışı" Üzerine Bir Hukuki Tartışma: "Da'va-yı Asiyab". BELLETEN, Cilt: 77 - Sayı: 280, 927–954. https://ajindex.com/articles/126219

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. A.Yazma Eserler Emir Çelebi Efendi, “Vakfa Munzamm Olub Safka-i Vâhide ile Bey‘ Olunan Em- lâk Hakkında”, Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, nu.1051, vr.59b- 61b. “Hüccet-i A‘lemi’l-Ulemâ’i’l-İzâm Ma‘lûl Efendi fî Husûsi’t-Tâhûn”, Süleymaniye Kütüphanesi, Şehid Ali Paşa, nu.2752, vr.303b-306b. “İşbu Hüccet Sahîh midir, Şer‘-i Şerîfe Mutâbık mıdır?”, Süleymaniye Kütüphane- si, Şehid Ali Paşa, nu.2752, vr.306b-308a. “İzhâru’l-Hakk ve Faslu’l-Hilâf fî Mes’eleti’ş-Şer‘iyye”, Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, nu.1051, vr.90b-100b. Mahmud b. Süleyman el-Kefevî, Ketâ’ibu A‘lâmi’l-Ahyâr min Fukahâ’i Mezhebi’n- Nu‘mâni’l-Muhtâr, Süleymaniye Kütüphanesi, Reisülküttab, nu.690. “Min İnşâ’i’l-Merhûm Ebi’s-Su‘ûd el-İmadî”, Süleymaniye Kütüphanesi, Şehid Ali Paşa, nu.2752, vr.308a-311a. “Mustafa, Yusuf ve Muhammed b. Abdü’l-Evvel Efendi’lerin Arzları”, Süleymaniye Kütüphanesi, Şehid Ali Paşa, nu.2752, vr.311b-312b. “Reddiye li-Risâleti Emir Çelebi”, Süleymaniye Kütüphanesi, Süleymaniye, nu.1051, vr.63b-67a. “Risâle fî Vakfi’t-Tavâhîn ale’l-Arzi’l-Mevkûfe li’l-Gayr”, Süleymaniye Kütüphanesi, Yeni Câmi, nu.376, vr.168b-177b; Reşid Efendi, nu.1152, vr.156b-158b. Taşköprîzâde, “Risâle fî Ademi Sıhhati Bey‘i’l-Mülki Dumme ilâ Vakfi’l-Müseccel”, Beyazıt Devlet Kütüphanesi, Veliyyüddin Efendi, nu.3274, vr.107b-115b. ______, “Risâle fî Ademi Sıhhati Bey‘i’l-Mülki Dumme ilâ Vakfi’l-Müseccel”, Be- yazıt Devlet Kütüphanesi, Veliyyüddin Efendi, nu.3274, vr.116b-123a. B. Basılı Kaynaklar Ali Çelebi (Ali b. Bâlî), el-Ikdu’l-Manzûm fî Zikri Efâdılı’r-Rûm, (Şakâyıku’n-Nu‘mâniyye fî Ulemâ’i’d-Devleti’l-Osmâniyye ile birlikte), Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, Beyrut 1975. Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zunûn an Esâmi’l-Kütübi ve’l-Fünûn, çev. Rüştü Balcı, c.II, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2012. Mecdî Mehmed Efendi, Hadâ’iku’ş-Şakâ’ik, (Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri, c.I), nşr. haz. Abdülkadir Özcan, Çağrı Yayınları, İstanbul 1989. Nev‘îzâde Atâî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakâ’ik, (Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri, c.II), nşr. haz. Abdülkadir Özcan, Çağrı Yayınları, İstanbul 1989. Topkapı Sarayı Arşivi H.951-952 Tarihli ve E.12321 Numaralı Mühimme Defteri, yay. haz. Halil Sahillioğlu, IRCICA Yayınları, İstanbul 2002.
  2. C. Modern Araştırmalar Afyoncu, Erhan, “Rüstem Paşa”, Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.35, İstanbul 2008, s.288-290. ______, “Süleyman Paşa, Hadım”, Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c.38, İstanbul 2010, s.96-98.
  3. Demir, Abdullah, Devlet-i Aliyye’nin Büyük Hukukç