Dergiler / Yeni Fikir Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 35

İnsan Kaynaklarında İşe Alım ve Yerleştirme Fonksiyonunun Yeniçeri Seçimi Süreçleri Üzerinden Nitel Bir Analiz

A Qualitative Analysis of the Recruitment and Placement Function in Human Resources through the Janissary Selection Processes

Fatih Güneş(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1970-4724
Osman Kürşat Acar(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1961-645X
Sayfa
33–48
Yayın Tarihi
2026-08-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma nitel bir yöntem ile yeniçeri tarihi ve yeniçeri alımlarıyla ilgili akademik çalışmalar analiz edilerek literatür taranmış ve çalışmaların bulgularından Jandarma teşkilatı için öneriler sunulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada insan kaynaklarının fonksiyonlarından biri olan işe alım ve yerleştirme temel alınarak, Türk tarihinde köklü ve güçlü teşkilatlarından biri olan yeniçeri ocağına alınan yeniçerilerin alım ölçütleri, günümüz Jandarma teşkilatı ile karşılaştırılarak yeniden değerlendirme amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ilim gibi günümüz işe alım süreçleri karşılaştırılarak günümüze uyarlanabilecek uygulamalar olabilirliği tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma nitel bir yöntem ile yeniçeri tarihi ve yeniçeri alımlarıyla ilgili akademik çalışmalar analiz edilerek literatür taranmış ve çalışmaların bulgularından Jandarma teşkilatı için öneriler sunulmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İşe Alım · Kültür · Devşirme

Özet

Bu çalışmada insan kaynaklarının fonksiyonlarından biri olan işe alım ve yerleştirme temel alınarak, Türk tarihinde köklü ve güçlü teşkilatlarından biri olan yeniçeri ocağına alınan yeniçerilerin alım ölçütleri, günümüz Jandarma teşkilatı ile karşılaştırılarak yeniden değerlendirme amaçlanmıştır. Tarihimizdeki bu güçlü teşkilat yüzyıllar boyu Osmanlı devletinin askeri gücünün önemli kısmını oluşturmuştur. Sadece savaş meydanlarında değil aynı zamanda kendi içerisindeki kültür ve manevi durumlarıyla da güçlü yapısını korumuştur. Teşkilat içerisindeki yeniçerilerin hem fiziksel hem de manevi anlamda güçlenmesi bu yapıya ait kültürün bir eseridir. Müslüman olmayan insanların devşirme usulü ile bu yapıya girmesi ve Müslüman insan gibi bir kültüre sahip olacak duruma gelmesinin kanıt niteliğinde olduğu söylenebilir. İşe alım ve yerleştirme günümüzde pozitif hukuk ekseninde Jandarma teşkilatında uygulanmaktadır. Osmanlı da devşirmelerde, bedeni ruhun elbisesi olarak görmek ve bu bakış açısıyla beden tipinden ruhunun yapısını anlamak temelinde şekillenmiş olan İlm-i Kıyafet denilen ilimin kullanıldığı bilinmektedir. Bu ilim gibi günümüz işe alım süreçleri karşılaştırılarak günümüze uyarlanabilecek uygulamalar olabilirliği tartışılmıştır. Yeniçeri ocağının ortadan kaldırılmasında yeniçeri seçim kriterlerinin rolü incelenerek bu köklü oluşumunun sonunu getiren hususlara dikkat edilerek çıkarılabilecek dersler çalışmada değerlendirilmiştir. Araştırma nitel bir yöntem ile yeniçeri tarihi ve yeniçeri alımlarıyla ilgili akademik çalışmalar analiz edilerek literatür taranmış ve çalışmaların bulgularından Jandarma teşkilatı için öneriler sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract

This study, focusing on recruitment and placement as a function of human resources, aims to re-evaluate the recruitment criteria for Janissaries, a deeply rooted and powerful organization in Turkish history, by comparing them with the current Gendarmerie organization. This powerful organization constituted a significant part of the Ottoman Empire's military strength for centuries. It maintained its strength not only on the battlefield but also through its internal culture and spiritual state. The physical and spiritual strengthening of the Janissaries within the organization is a product of this culture. The fact that non-Muslims were recruited into this organization through the devshirme system and brought to a state where they acquired a culture similar to that of Muslims can be considered evidence of this. Recruitment and placement in the Gendarmerie today are implemented within the framework of positive law. It is known that in the Ottoman era, the science of physiognomy, which viewed the body as the garment of the soul and aimed to understand the structure of the soul from this perspective, was used in the devshirme system. The possibility of adapting this science to modern recruitment processes is discussed. This study examines the role of Janissary selection criteria in the abolition of the Janissary corps, highlighting the factors that led to the end of this long-standing institution and evaluating the lessons that can be learned from it. Using a qualitative method, the research analyzes academic studies on Janissary history and recruitment, reviews the literature, and attempts to offer suggestions for the Gendarmerie organization based on the findings of these studies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güneş, F., Acar, O. K. (2026). İnsan Kaynaklarında İşe Alım ve Yerleştirme Fonksiyonunun Yeniçeri Seçimi Süreçleri Üzerinden Nitel Bir Analiz. Yeni Fikir Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 35, 33–48. https://ajindex.com/articles/1254098

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Acar, O. K., Aydın, V., & Atatorun, M. (2016). “Adalet MYO Mezunlarına Yönelik İstihdam Politikası Tartışmalarına Bir Katkı; Adalet Bakanlığı Stratejik Planlarının, Stratejik İnsan Kaynakları Planlaması Açısından Analizi”, Vizyoner Dergisi, 7(16), 48-60.
  2. Acar, O. K., Aydın, V. & Atatorun, M. (2016). “Adalet MYO Mezunlarına Yönelik İstihdam Politikası Tartışmalarına Bir Katkı; Adalet Bakanlığı Stratejik Planlarının, Stratejik İnsan Kaynakları Planlaması Açısından Analizi”, Vizyoner Dergisi, 7(16), 48-60.
  3. Akdağ, M. (1947). “Yeniçeri Ocak Nizamının Bozuluşu”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 5(3), 291-309.
  4. Akköz, H. (2021). “Yeniçağda Osmanlı Devleti’nde Yeniçerilerin Siyasal ve Sosyal Etkinliği”, Tarih ve Gelecek Dergisi, 7(4), 663-678.
  5. Anakoç, R. (1999). Toplam Kalite Yönetimi Uygulamalarında İnsan Kaynakları Yönetimi’nin Rolü: Türkiye’deki İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamalarının Toplam Kalite Yönetimine Yatkınlık Düzeyini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Celal Bayar Üniversitesi. Aslan, S. (2021). “Yeniçeri Ocağı’nın Temeli: Devşirme Usulü”, Turkish Business Journal, 2(3), 1-10.
  6. Aybet, G. Ü. (2010). Avrupalı Seyyahların Gözüyle Osmanlı Ordusu (1530-1699), 1. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul.
  7. Bakan, İ. (2014). İnsan Kaynakları Yönetimi, Gazi Yayınevi, Ankara.
  8. Baş, Y. (2014). “Merkez ve Taşrada Yerleşik Yeniçeri–Halk Çekişmesi”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(49), 324-365.
  9. Bayraktaroğlu, S. (2003). İnsan Kaynakları Yönetimi. Sakarya, Sakarya.
  10. Baysal, A. C. (1993). Çalışma Yaşamında İnsan, İşletme Fakültesi Yayınları, İstanbul.