Dergiler / Turkish Journal of Educational Studies / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 2

Okul Yöneticilerinin Liderlik Tarzları ile Örgütsel Güç Kullanımları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Examining the Relationship Between School Administrators’ Leadership Types and Their Use of Organizational Power

Onur Halit Türkan(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI KONYA)0009-0001-8071-0197
Emre Sönmez(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0002-2853-7956
Sayfa
357–374
Yayın Tarihi
2026-06-11
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, okul yöneticilerinin liderlik rollerini genel olarak yüksek düzeyde sergilediklerini göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, öğretmenlerin algıları doğrultusunda okul yöneticilerinin benimsedikleri liderlik tarzları ile kullandıkları örgütsel güç türleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Konya ili merkez ilçelerinde görev yapan ve oransız eleman örnekleme yöntemiyle seçilen 376 öğretmen oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, okul yöneticilerinin liderlik rollerini genel olarak yüksek düzeyde sergilediklerini göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024–2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Liderlik tarzı · Örgütsel Güç · Okul Yöneticisi

Özet

Bu araştırma, öğretmenlerin algıları doğrultusunda okul yöneticilerinin benimsedikleri liderlik tarzları ile kullandıkları örgütsel güç türleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, vizyoner, öğretimsel, kültürel ve dönüşümsel liderlik rolleri ile ödül, yasal, zorlayıcı ve kişilik gücü türleri arasındaki ilişkileri ele almıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Konya ili merkez ilçelerinde görev yapan ve oransız eleman örnekleme yöntemiyle seçilen 376 öğretmen oluşturmuştur. Veriler Liderlik Rolleri Ölçeği ve Güç Tipi Ölçeği ile toplanmış; analizlerde t-testi, ANOVA, korelasyon ve çoklu regresyon yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, okul yöneticilerinin liderlik rollerini genel olarak yüksek düzeyde sergilediklerini göstermiştir. Öğretmen algılarına göre en yaygın kullanılan güç türü kişilik gücü olup, bunu ödül gücü izlemiştir. Zorlayıcı ve yasal güç ise daha düşük düzeyde değerlendirilmiştir. Regresyon analizlerinde vizyoner liderliğin özellikle kişilik gücünü; kültürel liderliğin ise tüm güç türlerini anlamlı biçimde yordadığı görülmüştür. Sonuçlar, etkili liderlik için güç türlerinin dengeli ve bilinçli kullanımının önemini vurgulamaktadır.

Abstract

This study aims to examine the relationship between the leadership styles adopted by school administrators and the types of organizational power they employ, based on teachers’ perceptions. The study investigates the associations between visionary, instructional, cultural, and transformational leadership roles and the use of reward, legitimate, coercive, and personal power types. A correlational survey model was utilized in the research. The sample for this study consisted of 376 teachers working in the central districts of Konya province during the 2024–2025 academic year, selected using a disproportionate sampling method. Data were collected using the Leadership Roles Scale and the Power Types Scale, and analyzed through t-tests, ANOVA, correlation, and multiple regression techniques. The findings indicate that school administrators generally display leadership roles at a high level. According to teachers’ perceptions, the most frequently used power type is personal power, followed by reward power, whereas coercive and legitimate power are perceived at lower levels. Regression analyses revealed that visionary leadership significantly predicts personal power, while cultural leadership is a meaningful predictor of all power types. Overall, the results highlight the importance of the balanced and conscious use of power types for effective leadership.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Türkan, O. H., Sönmez, E. (2026). Okul Yöneticilerinin Liderlik Tarzları ile Örgütsel Güç Kullanımları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, Cilt: 13 Sayı: 2, 357–374. https://doi.org/10.33907/turkjes.1849791

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Baydemir, A. (2022). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. ISPEC International Journal of Social Sciences & Humanities, 6(1), 56–79. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.7213283
  2. Berkovich, I., & Bogler, R. (2021). Conceptualising the mediating paths linking effective school leadership to teachers’ organisational commitment. Educational Management Administration & Leadership, 49(3), 410-429. https://doi.org/10.1177/1741143220907321
  3. Bostancı, A. B., & Yörük, H. (2022). Okul yöneticilerinin güç merkezi oluşturmada kullandıkları taktikler ile öğretmenlerin işe tutkunlukları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 6(1), 16–28.
  4. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. Candia, C., Pulgar, J., & Pinheiro, F. (2022). Interconnectedness in education systems. https://arxiv.org/abs/2203.05624?utm_source adresinden erişilmiştir.
  5. Cansoy, R., Parlar, H., & Polatcan, M. (2020). Collective teacher efficacy as a mediator in the relationship between instructional leadership and teacher commitment. International Journal of Leadership in Education, 25(6), 1-19. https://doi.org/10.1080/13603124.2019.1708470
  6. Creswell, J. W. (2014). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Eğiten Kitap.
  7. Doğan, E. (2022). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynaklarının örgütsel çıktılara etkisinin incelenmesi: Bir meta-analiz çalışması. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42(2), 1337–1369.
  8. French, J. R., & Raven, B. (1959). The bases of social power. In D. Cartwright (Ed.), Studies in social power (pp. 150–167). University of Michigan Press.
  9. Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
  10. Khan, F., & Shukla, K. (2023). Transformational leadership, school climate, work engagement and innovative work behavior: A serial mediation analysis. Academy of Management Proceedings. https://doi.org/10.5465/AMPROC.2023.12363abstract
  11. Kılınç, A. Ç., Özdemir, N., Polatcan, M., Savaş, G., & Dolapcı, E. (2023). Linking transformational leadership to teacher commitment and alienation: Do motivational climate profiles moderate? Educational Management Administration & Leadership. https://doi.org/10.1177/17411432231184602
  12. Koşar, D., Şahin, F., ve Koşar, S. (2023). Okul müdürlerinin kullandıkları güç tipleri ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkide okula güvenin aracı rolü. Eğitim ve Bilim, 48(215), 243–260. https://doi.org/10.15390/EB.2023.11238
  13. Koşar, S. (2008). İlköğretim okulu yöneticilerinin yönetimde gücü kullanma stilleri ile örgüt kültürü arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden erişilmiştir.
  14. Liu, Y., & Watson, S. (2020). Whose leadership role is more substantial for teacher professional collaboration, job satisfaction and organizational commitment: A lens of distributed leadership. International Journal of Leadership in Education, 26(1), 1-24. https://doi.org/10.1080/13603124.2020.1820580
  15. MacBeath, J. (2020). Leadership is for learning: A critique of current misconceptions around leadership for learning. Zeitschrift für Erziehungswissenschaft, 23, 903–923. https://link.springer.com/article/10.1007/s11618-020-00967-5?utm_source adresinden erişilmiştir.
  16. Öncü, E., Yalçın, S. ve Özpolat, A. (2023). Öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık ve örgütsel iletişim düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 1-24.
  17. Pars, M. Ş., ve Cevat, E. L. M. A. (2018). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişki. Turkish Studies, 13(4), 1097–1112.
  18. Sönmez, E., & Doğan, E. (2022). Türkiye’de okul yöneticilerinin güç kaynakları üzerine gerçekleştirilen çalışmaların incelenmesi: Bir betimsel içerik analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(2), 679–700.
  19. Tahaoğlu, F. (2007). İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik rollerinin örgüt iklimi üzerine etkisi (Gaziantep ili örneği) (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden erişilmiştir.
  20. Toptaş, A., ve Taştan, S. (2020). Liderlerin kullandığı güç kaynaklarının çalışanların verimliliği üzerindeki rolünün nitel bir araştırma ile incelenmesi. Business Economics and Management Research Journal, 3(1), 63–80.
  21. Türmak, M., Utma, H., Ceylan, M. A., Aktan, M., Velioğlu, Z., ve Kaş, M. Y. (2023). Okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik özellikleri ile öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(2), 476-497.
  22. Yılmaz, A., ve Ceylan, Ç. B. (2011). İlköğretim okul yöneticilerinin liderlik davranış düzeyleri ile öğretmenlerin iş doyumu ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 2(2), 277–394.
  23. Yılmaz, K., ve Altınkurt, Y. (2012). Okul yöneticilerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişki. Kastamonu Education Journal, 20(2), 385–402.
  24. Zengin, R., Akın, M. A., ve Karadaş, H. (2021). Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkininin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2677–2706.
  25. Zıblım, L. (2020). Okul yöneticilerinin kullandığı güç kaynakları ile öğretmenlerin güç mesafesi arasındaki ilişki (Muğla/Türkiye–Tamale/Gana örneği) (Yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/