Dergiler / Tarih Dergisi / 2023 / Sayı: 81

Türkiye’nin Yakın Tarihine Dair Bir Propaganda: Prens Sabahattin Millî Mücadele Taraftarı mıydı?

Propaganda on Türkiye’s Recent History: Was Prince Sabahattin a Supporter of the Turkish National Struggle

Ramazan Erhan Güllü(İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü)0000-0002-6819-4003
Sayfa
33–61
Yayın Tarihi
2023-11-10
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Prens Sabahattin’in Millî Mücadele hareketine karşı tavır ve faaliyetleriyle Mustafa Kemal Paşa ile ilişkileri incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mondros Mütarekesi imzalandığı dönemde Prens Sabahattin, 1913 yılından beri ikamet ettiği İsviçre’de bulunmaktaydı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Abdülhamit’e hem de İttihat ve Terakki’ye sert muhalefeti ile tanınan Prens, İttihat ve Terakki’nin savaş suçlusu sayıldığı mütareke döneminde etkin olması beklenen siyasi figürlerdendi. 1919 yılı sonlarında Türkiye’ye dönen Prens Sabahattin’in taraftarları, kendisinin baştan itibaren Millî Mücadele yanlısı olduğunu iddia etmektedirler.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Prens Sabahattin’in Millî Mücadele hareketine karşı tavır ve faaliyetleriyle Mustafa Kemal Paşa ile ilişkileri incelenecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mondros Mütarekesi · Millî Mücadele · Prens Sabahattin

Özet

Mondros Mütarekesi imzalandığı dönemde Prens Sabahattin, 1913 yılından beri ikamet ettiği İsviçre’de bulunmaktaydı. Hem Sultan II. Abdülhamit’e hem de İttihat ve Terakki’ye sert muhalefeti ile tanınan Prens, İttihat ve Terakki’nin savaş suçlusu sayıldığı mütareke döneminde etkin olması beklenen siyasi figürlerdendi. 1919 yılı sonlarında Türkiye’ye dönen Prens Sabahattin’in taraftarları, kendisinin baştan itibaren Millî Mücadele yanlısı olduğunu iddia etmektedirler. Ancak dönemin birincil kaynakları ve Prens’in o dönemki beyanları bu iddiayı doğrulamamaktadır. Bu çalışmada Prens Sabahattin’in Millî Mücadele hareketine karşı tavır ve faaliyetleriyle Mustafa Kemal Paşa ile ilişkileri incelenecektir.

Abstract

At the time the Armistice of Mudros was signed, Prince Sabahattin was in Switzerland, where he had been resident since 1913. Known for his fierce opposition to both Sultan Abdulhamid II and the Committee of Union and Progress, Sabahattin was one of the political figures expected to be active during the armistice period when the members of the Union and Progress were considered war criminals. The supporters of Prince Sabahattin, who returned to Turkey at the end of 1919, claim that he was actually a supporter of the National Struggle from the beginning. However, the primary sources of the period and the statements of the Prince at that time do not confirm this claim. In this study, the attitudes and activities of Prince Sabahattin against the National Struggle movement and his relations with Mustafa Kemal Pasha will be examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güllü, R. E. (2023). Türkiye’nin Yakın Tarihine Dair Bir Propaganda: Prens Sabahattin Millî Mücadele Taraftarı mıydı?. Tarih Dergisi, Sayı: 81, 33–61. https://doi.org/10.26650/iutd.20238102

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Arşiv Belgeleri google scholar
  2. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) google scholar
  3. Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Arşivi, Atatürk Koleksiyonu - Ziraat Bankası’ndan Gelen Evrak (ATA.ZB), google scholar
  4. Kurum: 110-9-1-11., Yer Bilgisi: 5-0-92; Kurum: 110-9-1-11., Yer Bilgisi: 6-0-13; Kurum: 110-9-1-11., Yer Bilgisi: 23-0-83; Kurum: 110-9-1-11., Yer Bilgisi: 29-0-104. google scholar
  5. The National Archives (TNA) google scholar
  6. Foreign Office (FO.), nr. 371/3417; 371/3419; 608/110/2. google scholar
  7. Süreli Yayınlar google scholar
  8. Alemdar google scholar
  9. Dersaadet google scholar
  10. İçtihad google scholar
  11. İkdam google scholar
  12. İleri google scholar
  13. Memleket google scholar
  14. Peyâm google scholar
  15. Süngü google scholar
  16. Tasvir-i Efkâr / Tevhid-i Efkâr google scholar
  17. Tercüman-ı Hakikat google scholar
  18. Vakit google scholar
  19. Yeni Gazete google scholar
  20. Yeni Gün - Anadolu’da Yeni Gün google scholar
  21. Yeni İstanbul google scholar
  22. Araştırma ve İnceleme Eserleri google scholar
  23. Akşin, Sina, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele -1: Mutlakiyete Dönüş (1918-1919), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010. google scholar
  24. ________, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele - II: Son Meşrutiyet (1919-1920), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010 google scholar
  25. ________, İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele - III: İç Savaş ve Sevr’de Ölüm, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010. google scholar
  26. ________, Jön Türkler ve İttihat ve Terakki, İmge Kitabevi, Ankara 2011. google scholar
  27. Artuç, Nevzat, “Bir Siyasal Cinayet Örneği: Mahmut Şevket Paşa Suikastı”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, sayı 12 (Isparta 2005), s. 73-102. google scholar
  28. ________, “Prens Sabahaddin Bey’in, Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın Yanında Birinci Dünya Savaşı’na Girişini Engelleme Çabaları”, Belleten, LXXXI/ 291 (Ankara Ağustos 2017), s. 619-642. google scholar
  29. Bali, Rıfat N., Satvet Lütfi Tozan: Büyük Bir Maceraperest, Koleksiyoner, Hayırsever, Libra Kitap, İstanbul 2018. google scholar
  30. Berkes, Niyazi, Türkiye’de Çağdaşlaşma, yay. haz. Ahmet Kuyaş, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayınları, İstanbul 2003. google scholar
  31. Birinci, Ali, “Ahmet Bedevî Kuran: Jön Türklüğün Tarihçisi”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, sayı 12 (Konya 2002), s. 1-37. google scholar
  32. Bozkurt, Abdurrahman, İtilaf Devletleri’nin İstanbul’da İşgal Yönetimi, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2014. google scholar
  33. Budak, Mustafa, “Osmanlı Devleti’nin Paris Barış Konferansı’na Davet Edilmesi ve Muhtıralar Sunması ile İlgili Tartışmalar”, Tarih Dergisi, sayı 71 (2020/1), s. 445-472. google scholar
  34. Cemal Paşa, Hatıralar: İttihat ve Terakki, Birinci Dünya Savaşı Anıları, yay. haz. Alpay Kabacalı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2006. google scholar
  35. Ege, Nezahet Nurettin, Prens Sabahaddin: Hayatı ve İlmî Müdafaaları, Güneş Neşriyat, İstanbul 1977. google scholar
  36. Gazi Mustafa Kemal, Nutuk, Türk Tayyare Cemiyeti Yayını, Ankara 1927. google scholar
  37. Güllü, Ramazan Erhan, İstanbul Türklüğünün Muhafazası: İstanbul’un Kimlik ve Güvenlik Endişesi (19181941), Ötüken Neşriyat, İstanbul 2021. google scholar
  38. ________, “Millî Ahrar Fırkası ve Mütareke İstanbul’unda Liberal Milliyetçilik”, Prof. Dr. Hikmet Öksüz’e Armağan, ed. Ahmet Köksal - Veysel Usta, Serander Yayınları, Trabzon 2022, s. 265-278. google scholar
  39. ________, “Mütareke Döneminde Prens Sabahattin Yanlısı Bir Siyasi Oluşum: Sulh ve Selâmet-i Osmâniyye Fırkası”, Türkiyat Mecmuası, XXXII/1 (İstanbul 2022), s. 381-403. google scholar
  40. Hasan Amca, Doğmayan Hürriyet - Yarıda Kalan İhtilâl - Tehcirin İç Yüzü - Nizamiye Kapısı -Prens Sabahattin ve Taklib-i Hükümet, Alfa Basım Yayın, İstanbul 2013. google scholar
  41. Karaca, Taha Niyazi, Son Osmanlı Meclis-i Mebusan Seçimleri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2004. google scholar
  42. Kılınç, Aslıhan, “Osmanlı İstihbaratı Karakol Cemiyeti’nde Kod Adı Kullanımına Örnekler: Nuh/Mustafa Kemal Paşa, Musa/Ali Fuat Cebesoy, İsa/Miralay Şevket Bey, Cengiz/Kara Vasıf”, Tarih Araştırmaları Dergisi (TAD), XL/70 (Ankara 2021), s. 252-275. google scholar
  43. Kocabaşoğlu, Uygur, “Milli Mücadelenin Sözcülerinden: Anadolu’da Yenigün”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Dergisi - Atatürk Özel Sayısı, XXXVI/1 (Ankara 1981), s. 179-202. google scholar
  44. ________ - Aysun Akan, Mütareke ve Milli Mücadele Basını: Direniş ile Teslimiyetin Sözcüleri ve “Mahşer”in 100 Atlısı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2019. google scholar
  45. Koçak, Burak, Prens Sabahaddin: Siyasi, Toplumsal ve İktisadi Fikirleri, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2019. google scholar Kuran, Ahmet Bedevi, İnkılap Tarihimiz ve Jön Türkler, Kaynak Yayınları, İstanbul 2000. google scholar
  46. ________, Osmanlı İmparatorluğunda İnkılâp Hareketleri ve Millî Mücadele, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2012. google scholar
  47. Prens Sabahaddin, Türkiye Nasıl Kurtarılabilir? Meslek-i İçtimâî ve Programı, Kader Matbaası, İstanbul 1334 (1918). google scholar
  48. Prens Sabahaddin: Gönüllü Sürgünden Zorunlu Sürgüne - Bütün Eserleri, haz. Mehmet Ö. Alkan, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2007. google scholar
  49. Sarı, Muhammed, “I. Dünya Harbi Öncesi İngiltere’de Kurulan Türkofil Bir Dernek: The Anglo-Ottoman Society”, Belleten, LXXXIII/298 (Ankara Aralık 2019), s. 1033-1080. google scholar
  50. Tunaya, Tarık Zafer, Türkiye’de Siyasal Partiler Cilt: III - İttihat ve Terakki: Bir Çağın, Bir Kuşağın, Bir Partinin Tarihi, Hürriyet Vakfı Yayınları, İstanbul 1989. google scholar
  51. Tütengil, Cavit Orhan, Prens Sabahattin, İstanbul Matbaası, İstanbul 1954. google scholar
  52. Uçman, Abdullah, “Prens Sabahaddin (1878-1948)”, DİA, XXXIV, İstanbul 2007, s. 341-342. google scholar