Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma, bu dar yorumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Zolotukhin kararıyla benimsediği idem factum ölçütüyle bağdaşmadığını ileri sürmekte ve CMK m. 225’teki ifadenin tarihsel olay bütünlüğünü esas alacak biçimde yeniden değerlendirilmesini önermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Ceza muhakemesi hukukunda fiil kavramı, yargılamanın konusunu, mahkemenin inceleme ve karar verme yetkisinin sınırlarını ve aynı fiilden dolayı iki kez yargılama yasağının (ne bis in idem) uygulama alanını belirleyen temel bir ölçüttür. Bu çalışmada muhakeme hukuku anlamındaki fiil, maddi ceza hukukundaki fiilden bağımsız bir kategori olarak ele alınmakta ve iki kavram arasındaki ilişki, içtima öğretisi ile Alman Federal Yüksek Mahkemesi içtihadı ışığında incelenmektedir. Çalışma, Türk ve Alman hukukunun teorik çıkış noktasının ortak olduğunu; her iki sistemde de muhakeme fiilinin hukuki nitelendirmeden bağımsız bir tarihsel olay bütünlüğü olarak kavrandığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bu ortaklık normatif düzlemde farklılaşmaktadır: Alman Ceza Muhakemesi Kanunu m. 264, ceza muhakemesi anlamında fiili; suç tipinden bağımsız biçimde, iddianamede belirtilen ve duruşma sonucunda ortaya çıktığı şekliyle ele alırken; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 225’teki “iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil” ifadesi, uygulamada fiilin suç tipiyle ilişkilendirilmesine zemin hazırlamaktadır. Yargıtay içtihadı incelendiğinde, aynı tarihsel olayın parçası olan davranışların, ilgili suç tipinin unsurları iddianamede açıkça gösterilmediği gerekçesiyle yeni fiil sayıldığı görülmektedir. Çalışma, bu dar yorumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Zolotukhin kararıyla benimsediği idem factum ölçütüyle bağdaşmadığını ileri sürmekte ve CMK m. 225’teki ifadenin tarihsel olay bütünlüğünü esas alacak biçimde yeniden değerlendirilmesini önermektedir.
Abstract
The concept of the act in criminal procedure law determines the subject matter of the proceedings, the limits of the court’s adjudicative authority, and the scope of the ne bis in idem prohibition. This study examines the procedural act as a category independent of its substantive criminal law counterpart, with reference to the doctrine of concurrence of offenses and the case law of the German Federal Court of Justice. Turkish and German law proceed from the same theoretical premise, treating the procedural act as a unity of a historical event independent of legal characterization. The two systems diverge, however, at the normative level. Section 264 of the German Code of Criminal Procedure defines the procedural act independently of any statutory offense, as it emerges from the trial. Article 225 of the Turkish Code of Criminal Procedure, which refers to “the act relating to the offense whose elements are set out in the indictment”, effectively ties the procedural act to a specific offense type in practice. Turkish Court of Cassation case law points in the same direction: conduct forming part of the same historical event has been held to constitute a new act on the ground that the elements of the relevant offense were not expressly stated in the indictment. The study argues that this approach is incompatible with the idem factum criterion established in Zolotukhin v. Russia and calls for a reinterpretation of Article 225 based on the unity of the historical event.