Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightGiderek yaşlanan nüfusta yaygınlığı artan bir hastalık olan OP’nin daha geniş yaş aralığında çalışılması ve kuramsal müdahalelere odaklanılması sebebiyle mevcut çalışmanın alanyazına katkı sunacağı öngörülmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Osteoporoz (OP), düşük kemik kütlesi ve kemik mikroyapısında bozulmalarla karakterize kronik bir hastalık olarak karşımıza çıkmaktadır. Kırık, kırıktan kaynaklı ağrı ve engellilik en kritik hastalık sonucudur. Sıklıkla yaşla ilişkilendirilen OP’nin önlenmesinde erken dönem müdahalelerin kritik olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, mevcut çalışmada 40 yaş üstü bireylerde osteoporoz ile ilgili önleyici ve koruyucu davranışlara dair sağlık psikolojisi kuramları ile temellendirilmiş müdahalelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Web of Science, Scopus, Ebsco ve PubMed veri tabanları belirlenmiş ve anahtar kelimeler dahilinde taranmıştır. İçleme-dışlama kriterleri dahilinde gerçekleştirilen tarama sonucunda derlemeye 22 araştırma dahil edilmiştir. Müdahale çalışmalarının psikoeğitim, genel eğitim ve danışmanlık içerikli çalışmalar olduğu, katılımcıların çoğunlukla kadınlar olduğu görülmüştür. Müdahalelerin OP bilgisi, öz-etkinliği, sağlık inançları, tutumsal değişkenler, OP ile ilgili önleyici/koruyucu davranışlar gibi değişkenler açısından etkili olduğu belirlenmiştir. Derlemede ulaşılan çalışmalarda 40 yaş ve üstü bireylerle gerçekleştirilen sağlık psikolojisi temelli müdahale çalışmalarının OP’nin önlenmesini ve tanı alan grubun hastalık yönetiminin sağlanmasını amaçladığı belirlenmiştir. Giderek yaşlanan nüfusta yaygınlığı artan bir hastalık olan OP’nin daha geniş yaş aralığında çalışılması ve kuramsal müdahalelere odaklanılması sebebiyle mevcut çalışmanın alanyazına katkı sunacağı öngörülmektedir.
Abstract
Osteoporosis (OP) is a chronic disease characterized by low bone mass and deterioration in bone microstructure. The most critical disease outcomes are fracture, fracture-related pain, and disability. Early interventions appear to be crucial in the prevention of OP, which is often linked to age. Therefore, the current study aimed to examine health psychology-based interventions for osteoporosis prevention and protective behaviors in individuals over the age of 40. For this purpose, the Web of Science, Scopus, Ebsco, and PubMed databases were searched using the specified keywords. 22 studies were included in the review as a result of the search carried out in accordance with the inclusion-exclusion criteria. The result showed that the intervention studies consisted of psychoeducation, general education, and counselling, with the majority of the participants being women. The interventions were found to be beneficial in terms of OP knowledge, self-efficacy, health beliefs, attitudinal factors, and OP-related preventive/protective behaviors. According to the findings of the review, health psychology-based intervention studies conducted with adults aged 40 and up were intended to prevent OP and to provide disease management for the diagnosed group. It is anticipated that the current study will contribute to literature since OP, a disease with increasing prevalence in an ageing society, is studied throughout a broader age range and theoretical interventions are targeted.