Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu çerçevede mîrî mübayaa hem bir tedarik mekanizması hem de askerî kapasitenin mâlî merkezîleşme ve piyasa müdahalesi yoluyla yeniden tanımlanmasının somut bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Sultan III. Selim dönemi (1789-1807), Nizâm-ı Cedîd reformları çerçevesinde Osmanlı askerî ve mâlî yapısının yeniden düzenlendiği ve bu doğrultuda askerî tedarik, lojistik ve finansman alanlarında merkezî politikaların geliştirildiği bir dönemdir. 18. yüzyılın son çeyreğinde uzun süren savaşların yol açtığı krizler, yeni ve disiplinli birliklerin iâşe ve mühimmat ihtiyaçlarını güvence altına alacak sürdürülebilir bir tedarik ve lojistik sisteminin kurulmasını zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda mîrî mübayaa politikası, savaş ekonomisinin sürekliliğini sağlamaya yönelik temel araçlardan biri olarak öne çıkmıştır. Bu çalışma, söz konusu dönüşümü Osmanlı iktisâdî yapısının bütününü kapsayan yekpare bir yeniden yapılanma olarak görmez. Bunun yerine, Nizâm-ı Cedîd’in askerî öncelikleri doğrultusunda belirli alanlarda yoğunlaşan seçici bir merkezîleşme pratiği olarak ele almaktadır. Makale, askerî tedarik ve lojistik faaliyetlerin özellikle İrâd-ı Cedîd Hazinesi etrafında şekillenen çoklu hazine sistemi aracılığıyla nasıl yeniden düzenlendiğini incelemektedir. Stratejik ürünlerin fiyat takibi, uygun dönemlerde toplu alımlar ve merkezî depolama uygulamaları bu sürecin temel unsurları olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çerçevede mîrî mübayaa hem bir tedarik mekanizması hem de askerî kapasitenin mâlî merkezîleşme ve piyasa müdahalesi yoluyla yeniden tanımlanmasının somut bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir.
Abstract
The reign of Selim III (1789-1807) saw the reorganization of Ottoman military and fiscal structures within the Nizām-ı Cedīd reforms, accompanied by more centralized policies in military supply, logistics, and finance. The military and fiscal crises caused by prolonged warfare in the late eighteenth century made it necessary to establish a sustainable system for provisioning and arming the newly formed disciplined troops. Within this context, the mīrī mübayaa policy emerged as a key instrument for sustaining the wartime economy. This study examines this transformation not as a comprehensive restructuring of the Ottoman economy, but as a selective centralization shaped by the military priorities of the Nizām-ı Cedīd. It analyzes how military supply and logistics were reorganized through the multi-treasury system centered on the Irād-ı Cedīd Treasury. Price monitoring of strategic goods, bulk purchasing under favorable conditions, and centralized storage constituted the policy’s main practices. In this respect, mīrī mübayaa is interpreted as a concrete expression of efforts to redefine military capacity through fiscal centralization and market intervention, rather than as a mere provisioning mechanism.