Dergiler / KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 11 Sayı: 2

Kadınların Yönetişime Katılımında Muhtarlık Kurumu: Nitel Bir Araştırma

The Participation of Women in Governance: A Qualitative Study on the Institution of Neighborhood Headship

Yeliz Karadeniz(Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi /Akyazı SHMYO)0000-0002-0594-3054
Sayfa
429–458
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkiye’nin batısında yer alan Sakarya Büyükşehir Belediyesine bağlı farklı sosyoekonomik ve mekânsal özelliklere sahip mahallelerde seçilmiş altı kadın muhtar ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda, kadınların yönetime katılımında toplumsal cinsiyet normları, ekonomik engeller, ailevi sorumluluklar ve kurumsal destek mekanizmalarının eksikliği gibi faktörlerin etkili olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kadınların yönetime katılımı, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve demokratik yönetişimin güçlendirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmada, kadın muhtarların adaylık süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar, seçim vaatleri, seçmenlerin kadın muhtarlara bakış açısı ve kadın muhtarların yönetime katılımının toplumsal etkileri incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Türkiye’nin batısında yer alan Sakarya Büyükşehir Belediyesine bağlı farklı sosyoekonomik ve mekânsal özelliklere sahip mahallelerde seçilmiş altı kadın muhtar ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda, kadınların yönetime katılımında toplumsal cinsiyet normları, ekonomik engeller, ailevi sorumluluklar ve kurumsal destek mekanizmalarının eksikliği gibi faktörlerin etkili olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kadın · Katılım · Mahalle

Özet

Kadınların yönetime katılımı, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve demokratik yönetişimin güçlendirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Ancak kadın muhtar sayısı, erkek muhtarlara kıyasla oldukça düşük seviyelerde kalmaktadır. Bu araştırmada, kadın muhtarların adaylık süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar, seçim vaatleri, seçmenlerin kadın muhtarlara bakış açısı ve kadın muhtarların yönetime katılımının toplumsal etkileri incelenmiştir. Çalışmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemlerinden mülakat tekniği tercih edilmiştir. Türkiye’nin batısında yer alan Sakarya Büyükşehir Belediyesine bağlı farklı sosyoekonomik ve mekânsal özelliklere sahip mahallelerde seçilmiş altı kadın muhtar ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda, kadınların yönetime katılımında toplumsal cinsiyet normları, ekonomik engeller, ailevi sorumluluklar ve kurumsal destek mekanizmalarının eksikliği gibi faktörlerin etkili olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, kadın muhtarların toplumsal farkındalığı artırma, sosyal politikaları güçlendirme ve mahalle yönetiminde daha katılımcı bir yapı oluşturma konusundaki potansiyelini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, kadınların siyasette daha fazla yer almasını teşvik eden politikaların geliştirilmesi ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

The participation of women in governance is of critical importance for ensuring gender equality and strengthening democratic governance. Nevertheless, the number of headwomen in Türkiye remains considerably limited compared to their male counterparts. This study examines the challenges encountered by headwomen during candidacy processes, their electoral priorities, voter perceptions of women in local leadership, and the broader social implications of women’s participation in governance. A qualitative research design was adopted, employing indepth interviews as the primary data collection technique. Accordingly, six headwoman from neighborhoods with diverse socio-economic and spatial characteristics within the Sakarya Metropolitan Municipality, located in western Türkiye, were interviewed. The findings reveal that women’s participation in governance is constrained by prevailing gender norms, economic barriers, family responsibilities, and the lack of institutional support mechanisms. At the same time, the study highlights the potential of headwomen to raise social awareness, contribute to the strengthening of social policies, and promote more participatory forms of neighborhood governance. The research concludes that policies encouraging greater political engagement of women and the development of robust support mechanisms are essential to advancing gender equality and participatory governance at the local level.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karadeniz, Y. (2025). Kadınların Yönetişime Katılımında Muhtarlık Kurumu: Nitel Bir Araştırma. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 429–458. https://doi.org/10.21798//kadem.2025.189

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Akpınar, R. (2017). Halka en yakın olan muhtarlık müessesesi: İzmir Karşıyaka ilçesinde nitel bir araştırma. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 13(7), 99-110. https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.333890
  2. Alkan, A. (2004). Yerel siyaset kadınlar için neden önemli? Birikim Dergisi, (179), 71-77.
  3. Arıkboğa, E. (2018). Mahalle muhtarlığı ve muhtarlık-belediye ilişkileri. Yerel Yönetimler ve İyi Yönetişim (21-35) içinde. Argüden Yönetişim Akademisi Yayınları.
  4. Aydemir, G. (2013). Yerel yönetimlerde kadın ve temsil: İstanbul ilçe belediyeleri örneği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi].
  5. Bulut, Y. (2001). Mahalle muhtarlığı üzerine bir araştırma. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 10(3), 32-51.
  6. Cerit Mazlum, S. (2008). Kadınlarla ve kadınlar için yerel yönetim. KADER Yayınları.
  7. Çılgın, K. & Yirmibeşoğlu, F. (2019). Yerel demokrasi arayışında mahalle yönetimi. Planlama Dergisi, 29(2), 102-114. https://doi.org/10.14744/planlama.2019.55823
  8. Çukurçayır, M.A. (2006). Siyasal katılma ve yerel demokrasi. Çizgi Kitabevi. Dokuzcan, H. (2021). Yerelde eşitlik mücadelesi: Muhtar kadınlar. Küreselleşen dünyada kadın ve siyaset II (ss. 67-80) içinde. Transnational Press London.
  9. Erdagöz, Ö. (2012). Mahalle yönetimi ve geleceği. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, (1), 59-101.
  10. Eryılmaz, B. (1988). Türkiye’de köy ve mahalle muhtarlıklarının ortaya çıkışı ve gelişimi. Türk İdare Dergisi, (60), 465-475.
  11. Güneş, Y. (2009). Mahalle yönetimi. Türk İdare Dergisi, (465), 113-131.
  12. Kartal, N. (2013). Tanzimat’tan Cumhuriyete Osmanlı’da mülki idare. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 4(1), 1-24.
  13. Küçükaşcı, M.S. & Yel, A.M. (2019). “Mahalle”, TDV İslam Ansiklopedisi, Erişim Adresi: https://islamansiklopedisi.org.tr/mahalle
  14. Mutlu, Y. (2012). Kadınların siyasete girme yöntemi olarak mahalle muhtarlığı. Yerel Politikalar Dergisi, (1), 26-45
  15. Parlak, B. & Ökmen, M. (2015). Yerel yönetimler kuram ve uygulamada küresel ve ulusal konular ve sorunlar. Ekin Yayınları.
  16. Sancar, S. (2016). Osmanlı kadın hareketi. Metis Yayınları.
  17. Şahin, Y. & Asarkaya, S. (2019). Mahalle muhtarlığı kurumunun tarihi gelişimi. Aksaray Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (11), 23-32.
  18. Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun, No. 4541 (1944).
  19. Şiriner Önver, M. (2020). Türkiye’de mahalle yönetimi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 4(3), 37-60.
  20. Tekeli, Ş. (1982). Kadınlar ve siyasal toplumsal hayat. Birikim Yayınları. Türkiye Genelinde Kadın Muhtar Sayısı (2024). Erişim Adresi: https://www.muhtar.gov.tr/
  21. Yıldız, M. (2013). Türk kadınına muhtar olma hakkı tanınması, Takvim-i Vekayi, 1(1), 1-6.