Dergiler / KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi / 2025 / Cilt: 11 Sayı: 2

Erkekler Konuşur, Tanrı Onaylar mı? Katolik Teolojisinde Önemli Konsiller ve Feminist Teolojik Eleştiriler

Men Speak, Does God Approve? Important Councils in Catholic Theology and Feminist Theological Critiques

Duygu Mete Doğan(Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İlahiyat Fakültesi)0000-0002-6261-5428
Sayfa
369–396
Yayın Tarihi
2025-12-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Söz konusu konsillerde alınan kararlar üzerine değerlendirmelerde bulunan feminist teologlar, kullanılan erkek egemen dilin kadınların marjinalleştirilmesine ve Tanrı tasavvurunun eril bir biçimde kurgulanmasına yol açtığını ileri sürerek yeni bir teolojik paradigma ihtiyacını vurgulamışlardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hıristiyanlık tarihinde konsiller, doktrinlerin şekillenmesinde ve Kilise disiplininin oluşumunda merkezi bir rol oynamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Erkek piskoposların otoritesi altında toplanan ve teolojik dogmaların belirlenmesinde yalnızca erkeklerin söz sahibi olduğu bu konsiller, feminist teoloji için eleştirel bir inceleme alanı oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Söz konusu konsillerde alınan kararlar üzerine değerlendirmelerde bulunan feminist teologlar, kullanılan erkek egemen dilin kadınların marjinalleştirilmesine ve Tanrı tasavvurunun eril bir biçimde kurgulanmasına yol açtığını ileri sürerek yeni bir teolojik paradigma ihtiyacını vurgulamışlardır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dinler tarihi · Hıristiyanlık · Kilise

Özet

Hıristiyanlık tarihinde konsiller, doktrinlerin şekillenmesinde ve Kilise disiplininin oluşumunda merkezi bir rol oynamıştır. Erkek piskoposların otoritesi altında toplanan ve teolojik dogmaların belirlenmesinde yalnızca erkeklerin söz sahibi olduğu bu konsiller, feminist teoloji için eleştirel bir inceleme alanı oluşturmaktadır. Diğer yandan konsillerde eril dil kullanımı, kadınların yalnızca annelik ve doğurganlıkla tanımlanması ve ruhbanlık rollerinden dışlanması gibi hususlar feminist teologların eleştirdiği başlıca konular arasındadır. Bu ve benzeri sebeplerden hareketle Hıristiyanlık tarihinde belirleyici rol oynayan İznik, Efes, Kadıköy, Trent ve II. Vatikan Konsilleri özelinde yürütülen bu çalışma, Katolik feminist teologların söz konusu konsillere yönelik eleştirilerini ve alternatif konsil modeli önerilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Söz konusu konsillerde alınan kararlar üzerine değerlendirmelerde bulunan feminist teologlar, kullanılan erkek egemen dilin kadınların marjinalleştirilmesine ve Tanrı tasavvurunun eril bir biçimde kurgulanmasına yol açtığını ileri sürerek yeni bir teolojik paradigma ihtiyacını vurgulamışlardır.

Abstract

Throughout Christian history, councils have played a central role in shaping doctrines and establishing Church discipline. These councils, convened under the authority of male bishops and where only men had a say in determining theological dogma, constitute a critical field of study for feminist theology. Furthermore, the use of masculine language in councils, the definition of women solely in terms of motherhood and fertility, and their exclusion from clerical roles are among the primary issues criticized by feminist theologians. Based on these and similar reasons, this study, conducted specifically on the Councils of Nicaea, Ephesus, Chalcedon, Trent, and Vatican II, which played decisive roles in Christian history, aims to reveal critiques of these councils by catholic feminist theologians, along with their proposals for alternative council models. Feminist theologians, evaluating the resolutions of these councils, emphasized the need for a new theological paradigm, arguing that the patriarchal language used led to the marginalization of women and the construction of a masculine conception of God.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğan, D. M. (2025). Erkekler Konuşur, Tanrı Onaylar mı? Katolik Teolojisinde Önemli Konsiller ve Feminist Teolojik Eleştiriler. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 2, 369–396. https://doi.org/10.21798/kadem.2025.187

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (48)

  1. Ahlgren, G. T. W. (1996). Teresa of Avila and the politics of sanctity. Cornell University Press.
  2. Alıcı, M. (2005). Mutfakta pişir mutfakta ye: Çağdaş dinler tarihi metodolojisinde feminist yaklaşım. Milel ve Nihal Dergisi, 2, 31.
  3. Aydın, M. (1990). Hıristiyan konsillerine genel bir bakış. Belleten, 54(209), 365-380. https://doi.org/10.37879/belleten.1990.365
  4. Baloğlu, A. B. (2009). Kadın-merkezli bir İslâmî teoloji inşasına doğru mu? İslâmî İlimler Dergisi, 4(1-2), 45-60.
  5. Beattie, T. (2004). New Catholic feminism. Routledge Publishing.
  6. Børresen, K. E. (1991). Introduction: Imago dei as in culturated doctrine. K. E. Børresen (Ed.), Image of god and gender models in judaeo-christian tradition (ss. 7-10) içinde. Humanities Press.
  7. Çatalkaya, Ş. Ö. (2024). Feminist teolojinin eril tanrı eleştirisi bağlamında bir değerlendirme. ATEBE Dini Araştırmalar Dergisi, 11, 57-78. https://doi.org/10.51575/atebe.1469209
  8. Dağ, E. A. (2020). Ötekinin ötekisi: Hristiyan feminist dinler teolojileri. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 20(2), 871-902. https://doi.org/10.33415/daad.716799
  9. Daly, M. (1985). Beyond God the father: Toward a philosophy of women’s liberation. Beacon Press.
  10. Davis, L. D. (1990). The first seven ecumenical councils (325-787): Their history and theology. The Liturgical Press.
  11. De Haardt, M. (2011). The Marian paradox: Marian practices as a road to a new mariology? Feminist Theology, 19(2), 168-181. https://doi.org/10.1177/0966735010384330
  12. Doğan, D. M. (2024). Roma Katolik kilisesi ve kadın meydan okumalar, krizler ve yanıtlar. Eskiyeni Yayınları.
  13. Dölek, İ. (2019). Feminist kristoloji bağlamında yeni ahit metinlerindeki kadınların konumu ve rolü. ANTAKİYAT/Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi,2(2), 32-50.
  14. Dvornik, F. (1990). Konsiller tarihi, İznik’ten II. Vatikan’a (M. Aydın, Çev.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  15. Fiorenza, E. S. (1990). Missionaries, apostles, co-workers: Romans 16 and the reconstruction of women’s early christian history. A. Loades & K. Armstrong (Ed.), Feminist theology: A reader (ss. 57-71) içinde. SPCK & W/JKP Publishing.
  16. Fiorenza, E. S. (1993). Discipleship of eequals: A critical feminist ekklēsialogy of liberation. Crossroad Publishing.
  17. Fiorenza, E. S. (1994). In memory of her: A feminist theological reconstruction of christian origins. Crossroad Publishing.
  18. Fiorenza, E. S. (2001). Sharing her word: Feminist biblical interpretation in context. T&T Clark.
  19. Fiorenza, E. S. (2015). Jesus: Miriam’schild, Sophia’s prophet: Critical issues in feminist christology. T&T Clark Publishing.
  20. Francis Dvornik. (2003). Councils, General (Ecumenical), History of. New Catholic Encyclopedia (V. 4, ss. 298-303) içinde. Thomson & Gale Publishing.
  21. Gonzalez, M. A. (2007). Created in God’s image: An introduction to feminist theological anthropology. Orbis Books.
  22. Harman, Ö. F. (2002). Konsil. TDV İslâm Ansiklopedisi (V. 26, ss. 175-178) içinde. TDV Yayınları.
  23. Johnson, E. A. (2018). She who is: The mystery of god in feminist theological discourse. Crossroad Publishing.
  24. Korhan, İ. (2024). Katolik Kilisesi’nde otorite sorunu papalık ve konsilyarizm. Eskiyeni Yayınları.
  25. Lamb, M. L., & Levering, M. (Ed.). (2008). Vatican II: Renewal within tradition. Oxford University Press.
  26. Lampe, E. L., & Soergel, P. (2003). Counter reformation. New Catholic encyclopedia (V. 4, ss. 308-314) içinde. Thomson & Gale Publishing.
  27. Macy, G. (2007). The hidden history of women’s ordination: Female clergy in the medieval west. Oxford University Press.
  28. Madigan, P. (2018). “Women during and after Vatican II”. Catholicism opening to the World and other confessions Vatican II and its impact. ed. Vladimir Latinovic vd. 79-97. Palgrave Macmillan Publishing.
  29. Madrigal, M. (2015). Ekümenik konsiller. Kitabı Mukaddes Şirketi.
  30. McEnroy, C. E. (1996). Guests in their own house. A Crossroad Book.
  31. Murphy, R. P. (2014). Promises unfulfilled: American religious sisters and gender inequality in the post-Vatican II Catholic Church. Social Compass, 61(4), 594-610. https://doi.org/10.1177/0037768614547487
  32. O’Malley, J. W. (2008). What happened at Vatican II. Harvard University Press.
  33. O’Malley, J. W. (2013). Trent: What happened at the council. Harvard University Press.
  34. O’Malley, J. W. (2018). What happened and did not happen at the council of Trent. W. François & V. Soen (Ed.), The council of trent: reform and controversy in Europe and beyond (1545–1700) içinde (V. 1, ss. 49-66). Vandenhoeck & Ruprecht.
  35. Örsy, L. M. (2003). Councils, General (Ecumenical), Theology of. New Catholic Encyclopedia (V. 4, ss. 303-306) içinde. Thomson & Gale Publishing.
  36. Parrella, F. J., & Bulman, R. F. (Ed.). (2006). From Trent to Vatican II: Historical and theological investigations. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/0195178068.001.0001
  37. Ruether, R. R. (1984). Feminist theology and spirituality. J. L. Weidman (Ed.), Christian feminism: Visions of a new humanity (ss. 9-32) içinde. Harper & Row.
  38. Ruether, R. R. (1990). The liberation of christology from patriarchy. A. Loades (Ed.), Feminist theology: A reader (ss. 138-148) içinde. SPCK & W/JKP Publishing.
  39. Ruether, R. R. (1983). Sexism and god-talk: Toward a feminist theology. Beacon Press.
  40. Ruether, R. R. (1985). The liberation of christology from patriarchy. New Blackfriars, 66, 324-335. https://doi.org/10.1111/j.1741-2005.1985.tb02719.x
  41. Ruether, R. R. (2002). The emergence of christian feminist theology. S. F. Parsons (Ed.), The Cambridge companion to feminist theology (ss. 3-22) içinde. Cambridge University Press.
  42. Sinanoğlu, M. (2001). Hıristiyan ve İslâm kaynaklarında tartışmalı bir dinî toplantı: İznik konsili. İslâm Araştırmaları Dergisi, 6, 1-16.
  43. Şahin, N. (2024). Elisabeth Schüssler Fiorenza’nın kutsal kitap yorumu ve feminist teolojiye katkıları. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 10(2), 499-524. https://doi.org/10.21798/kadem.2024.161
  44. Şaraldı, M. G. (2024). Feminist teoloji bağlamında kutsal kitap yorumu. Eskiyeni Yayınları.
  45. Taşcı, A. (2024). Kadıköy Konsili ve Hıristiyanlık tarihindeki yeri ve önemi. Mîzânü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, 19, 365-384. https://doi.org/10.47502/mizan.1455799
  46. Taşpınar, İ. (2011). Katolik Kilisesi’nin modern dünyaya uyumu: II. Vatikan konsili ve Katoliklerin yaklaşımı. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 41(2), 107-120.
  47. Warner, M. (1976). Alone of all her sex: The myth and the cult of the virgin Mary. Knopf Publishing.
  48. Yalduz, A. (2003). Konsillerin Hıristiyanlık tarihindeki yeri ve İznik konsili. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 12(2), 257-296.