Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, 1980'lerde eşitlik odaklı bir hak arama aracı olarak Türkçe literatüre giren kavramın, 2000'li yıllardan itibaren “akışkan öznelliklerin” temsiliyle beraber ontolojik bir yapı-söküm aracına evrildiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, “toplumsal cinsiyet” kavramının Türkiye'deki anlamsal dönüşümünü, küresel literatürdeki inşasından, tabulaşmasına varan izlekte incelemektedir. Çalışmanın temel sorunsalı, bilimsel bir analiz birimi olarak ithal edilen bu kavramın, medyatizasyon süreçleri içerisinde nasıl bir “ahlaki panik” nesnesine dönüştüğüdür. Robert Entman’ın Kavramsal Çerçeveleme Analizi metodolojisiyle yapılandırılan çalışma, 1980’lerden 2026 yılına kadar uzanan süreçte temel kuramsal metinleri, tercüme sunuşlarını, dijital aktivizm dökümanlarını ve resmi politika açıklamalarını amaçlı örneklem yöntemiyle analiz etmektedir. Bulgular, 1980'lerde eşitlik odaklı bir hak arama aracı olarak Türkçe literatüre giren kavramın, 2000'li yıllardan itibaren “akışkan öznelliklerin” temsiliyle beraber ontolojik bir yapı-söküm aracına evrildiğini göstermektedir. Bu anlamsal kayma, medyanın kutuplaştırıcı mantığıyla birleşerek kavramın küresel bir tehdit olarak yeniden çerçevelenmesine ve kurumsal düzeyde tabulaşmasına yol açmıştır. Çalışma, bir kavramın medya dolayımıyla nasıl anlam kayması yaşadığını ve damgalanabildiğini ortaya koyması bakımından önemlidir.
Abstract
This study examines the semantic transformation of the concept of gender in Türkiye, tracing its trajectory from its construction in global literature to its eventual tabooization. The primary problematique of the study is how this concept, imported as a unit of scientific analysis, has been transformed into an object of moral panic within mediatization processes. Structured using Robert Entman’s Framing Analysis methodology, the study employs purposive sampling to analyze core theoretical texts, translation prefaces, digital activism documents, and official policy statements spanning the 1980s to 2026. The findings indicate that the concept, which emerged in Turkish literature in the 1980s as an equality-oriented tool for rights advocacy, has, since the 2000s, evolved into a tool for ontological deconstruction alongside the representation of fluid subjectivities. This semantic shift, combined with the polarizing logic of the media, has led to the reframing of the concept as a global threat and its tabooization at the institutional level. This study is significant for demonstrating how a concept can undergo a shift in meaning and become stigmatized through media mediation.