Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightDolayısıyla gelecekte karşılaşılacak finansal krizlerin sürpriz olmayacağı ortaya konulmuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Ekonomik krizler, çağımızın en önemli makroekonomik problemlerinden biridir. Krizin ortaya çıkardığı yıkıcı etki ve tekrar toparlanma süreci bu bağlamda tartışılmaktadır. Krizle ilgili literatür incelendiğinde, sıklıkla vurgulanan iki kriz türü gözlenmektedir. Bunlar para ve bankacılık krizleridir. Yine bunların ikisinin bir arada görüldüğü ikiz kriz tanımı da yapılmaktadır. Finansal krizler olarak da adlandırılan bu krizler farklı sınıflandırmalara tabi olsalar da yarattığı tahribatlar yıkıcı olmuştur. Finansal serbestleşme süreci ile birlikte krizlerin görülme sıklığı ve bulaşıcı etkisi artmıştır. Yaşanan krizlerin bazıları uygulanan iktisadi politikalar sonucunda ortaya çıkarken, bazıları da uluslararası ekonomik sistemin işleyişinden kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda, yaşanan her yeni kriz, farklı bir deneyim ortaya koymaktadır. Ancak onca deneyim ve önleme rağmen krizler yaşanmaya devam etmektedir. Bu doğrultuda kriz teorileri yeniden değerlendirilmekte ve modellemeler gözden geçirilmektedir. 1989 yılında sermaye hesabını serbestleştiren Türkiye Ekonomisi, geçen otuz yılda birden fazla krizle karşılaşmıştır. Nitekim bu doğrultuda Türkiye ilk büyük krizini 1994 yılında yaşamıştır. 2000 yılının Kasım ayında ise, Kasım Krizi olarak adlandırılan likidite krizi meydana gelmiştir. Kasım krizinin hemen ardından, Türkiye tarihinin o zamanki en derin krizi sayılabilecek 2001 Şubat Krizi meydana gelmiştir. 2008 Küresel Krizi ise bir dönüm noktası olmuştur. Yaşanan krizin etkileri telafi edilirken, küresel faiz oranlarında da yükselmeler yaşanmıştır. Bu da Türkiye’den sermaye çıkışını hızlandırmıştır. Bu bağlamda, Türkiye ekonomisinde karşılaşılan güçlükler ekonomi yönetimi tarafından 2018, 2020 ve 2021’de üç kez aşılmaya çalışılmış, ancak bu üç girişim de döviz krizi ile sonlanmıştır. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisinin geçtiğimiz otuz yılda yaşadığı finansal krizlerin ele alınması amaçlanmıştır. Bu bağlamda Türkiye ekonomisinde yaşanan finansal krizlerin sebepleri ve sonuçları, ortaya atılan finansal kriz teorileri bağlamında değerlendirilmiştir. Türkiye’de ortaya çıkan finansal krizler, sermaye hesabının serbestleştiği bir ekonomik ortam bağlamında incelenmiştir. Elde edilen temel bulgu uygulanan neoliberal politikaların ve iç politik gelişmelerin krizlere yol açtığı şeklindedir. Dolayısıyla gelecekte karşılaşılacak finansal krizlerin sürpriz olmayacağı ortaya konulmuştur.
Abstract
Economic crises are one of the most important macroeconomic problems in the world. The devastating impact of the crisis and the recovery process are discussed in this context. When the literature on crisis is examined, two frequently emphasized crisis types are observed. These are currency and banking crises. A twin crisis, in which both of these occur together, is also defined. Although these crises, also called financial crises, are subject to different classifications, the damage they have caused has been devastating. Another important finding that draws attention at this point is the frequency of crises. With the financial liberalization process, the incidence and contagious effect of crises have increased even more. Some of the crises that has been encountered in recent times are caused by the economic policies, while others are caused by the functioning of the international economic system. In this context, each new crisis reveals a different experience. However, despite all the experience and precautions, crises continue to occur. In this regard, crisis theories are being reevaluated and modeling is being reviewed. The Turkish Economy, which liberalized its capital account in 1989, has encountered many crisis in the past thirty years. In this context, Turkey experienced its first deep crisis in 1994. In November 2000, a liquidity crisis occurred. Immediately after the November 2000 crisis, the February 2001 Crisis occurred, which could be considered the deepest crisis in Turkey's history at that time. The 2008 Global Crisis was a turning point. While the effects of the crisis were being compensated, there were also increases in global interest rates. This process accelerated the capital outflow from Turkey. Therefore, Turkey’s economy face difficulties in the following years. As a result, the global financial conditions and political developments within Turkey caused financial crises in 2018, 2020 and 2022. This study aims to address the financial crises that the Turkish Economy has experienced in the past thirty years. In this context, the causes and consequences of financial crises in Turkey were evaluated in the context of financial crisis theories. The crises that emerged in Turkey were examined in this study in the context of an economic environment in which the capital account was liberalized. The main finding is that the implemented neoliberal policies and domestic political development lead to crises. Therefore, it has been revealed that future financial crises will not be a surprise.