Dergiler / Emek Araştırma Dergisi / 2025 / Cilt: 16 Sayı: 28

Medyada İşçi Sınıfı Temsili: Flormar İşçi Eylemi Örneği

Serhat Çoban(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8430-0681
Sayfa
325–344
Yayın Tarihi
2025-12-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kuramsal bölümde neoliberal politikaların ortaya çıkışı ve gelişimi, bu politikaların dünyada ve Türkiye’de medya alanında yarattığı dönüşüm özetlenmiş; bulgular bölümünde ise 15 Mayıs 2018–8 Mart 2019 arasında süren Flormar işçi eylemi örnek olay olarak ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, neoliberal politikaların medya içeriklerine etkisini işçi sınıfı haberlerinin temsili üzerinden inceler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kuramsal bölümde neoliberal politikaların ortaya çıkışı ve gelişimi, bu politikaların dünyada ve Türkiye’de medya alanında yarattığı dönüşüm özetlenmiş; bulgular bölümünde ise 15 Mayıs 2018–8 Mart 2019 arasında süren Flormar işçi eylemi örnek olay olarak ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, Flormar örneği, Türkiye’de emek haberlerinin temsiline ideolojik konumlanış ve sahiplik ilişkilerinin yön verdiğini ortaya koymaktadır: Emek haberleri ana akım, sağ/muhafazakâr, muhalif/popülist portallarda dışarıda bırakılmakta; görünürlük esasen muhalif/sol çizgideki yayınlarla sınırlı kalmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Neoliberal politikalar · medya · işçi eylemi

Özet

Bu çalışma, neoliberal politikaların medya içeriklerine etkisini işçi sınıfı haberlerinin temsili üzerinden inceler. Kuramsal bölümde neoliberal politikaların ortaya çıkışı ve gelişimi, bu politikaların dünyada ve Türkiye’de medya alanında yarattığı dönüşüm özetlenmiş; bulgular bölümünde ise 15 Mayıs 2018–8 Mart 2019 arasında süren Flormar işçi eylemi örnek olay olarak ele alınmıştır. Yöntem olarak nitel içerik çözümlemesi benimsenmiş; 2018 yılında en çok ziyaret edilen haber portallarında (sabah.com.tr, haberturk.com, haber7.com, sozcu.com.tr, ntv.com.tr, memurlar.net, ahaber.com.tr, takvim.com.tr, bloomberght.com, cumhuriyet.com.tr) “Flormar” eylemi ile ilişkili içerikler taranmış, haber sayıları ve temsil/sizlik biçimleri analiz edilmiştir. Araştırma, neoliberal politikaların özellikle anaakım medya üzerinde işçi sınıfı eylemlerinin görünür kılınmamasına yol açtığı varsayımının sınanması amacına dayanmaktadır. Bulgular, eylemin muhalif/ulusal-sol çizgide konumlanan Cumhuriyet’te görünür olduğunu (toplam 28 haber) göstermektedir. Buna karşılık ana akım/liberal–merkez sağ (Habertürk, NTV, BloombergHT), muhafazakâr/sağ (Sabah, A Haber, Takvim, Haber7), mesleki odaklı (Memurlar.net) ve muhalif/seküler-popülist çizgideki Sözcü dâhil diğer portallarda eyleme ilişkin içerik tespit edilememiştir. Bu tablo, bir yandan ana akım ve muhafazakâr medyada görünmez kılma pratiğini açığa çıkarırken, öte yandan muhalif medya içinde de bir farklılaşmayı işaret eder: Cumhuriyet emek-odaklı bir çerçeve kurarken, Sözcü eylemi hiç gündemleştirmemiştir. Sonuç olarak, Flormar örneği, Türkiye’de emek haberlerinin temsiline ideolojik konumlanış ve sahiplik ilişkilerinin yön verdiğini ortaya koymaktadır: Emek haberleri ana akım, sağ/muhafazakâr, muhalif/popülist portallarda dışarıda bırakılmakta; görünürlük esasen muhalif/sol çizgideki yayınlarla sınırlı kalmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çoban, S. (2025). Medyada İşçi Sınıfı Temsili: Flormar İşçi Eylemi Örneği. Emek Araştırma Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 28, 325–344. https://ajindex.com/articles/1205253

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (66)

  1. Adaklı, G. (2006) Türkiye’de Medya Endüstrisi Neoliberalizm Çağında Mülkiyet ve Kontrol İlişkileri, Ankara: Ütopya Yayınevi.
  2. Adaklı, G. (2010) “Neoliberalizm ve Medya: Dünyada ve Türkiye’de Medya Endüstrisinin Dönüşümü”, Mülkiye, 34, 269, 67-84.
  3. Akça, İ. (2004) “Küreselleşme ve Emek Stratejisi: Toplumsal Hareket Sendikacılığına Doğru”, Eğitim Bilim Toplum, 2, 5, 4-22.
  4. Althusser, L. (2002) İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, İstanbul: İletişim Yayınları.
  5. Amable, B. (2011) “Morals and politics in the ideology of neo-liberalism”, Socio-Economic Review, 9, 1, 3–30. Aydın, N. (2019) “İşçi Sınıfı Mücadelesi ve Alternatif Medya: emek.org.tr Örneğinin Çözümlenmesi”, İNİF, 4, 1, 101-129.
  6. Aydın, N. ve Dağtaş, E. (2022) “İşçi Sınıfı ve Mücadelesinin Post-modernist Reddinin Medyadaki Yansıması: THY Grevi ve Cerattepe Direnişi Örneklerinin Karşılaştırılması”, Mülkiye, 46, 2, 407-448.
  7. Aydın, U. U. (2015) (der.) Neoliberal Muhafazakar Medya, İstanbul: Ayrıntı Yayınevi, 31-66.
  8. Basmacı, G. (2021) “Soma ve Ermenek Maden İşçilerinin Eylemlerinin İnternet Gazetelerinde Sunumu”, İNİF, 6, 1, 271-284.
  9. Bek, M. G. (2010) “Karşılaştırmalı Persektiften Türkiye’de Medya Sistemi”, Mülkiye, 34, 269, 101-127.
  10. Beniger, J. R. (1986) The Control Revulation, London: Harvard University Press.
  11. Bianet (2019). Medya Sahipliği Raporu 2018–2019. İstanbul: IPS İletişim Vakfı Yayınları.
  12. Bulut, Ç. K. (2019) Sınıfın Sınırlarında Gazeteciler ve Proleterleşme, İstanbul: Nota Bene Yayınları.
  13. Bulut, M. (2003) “1929 Dünya Ekonomik Buhranı ve Türkiye’de Devletçiliğe Geçiş”, Bilig, 26, 77-101.
  14. Castells, M. (2009) Communication Power, Oxford: Oxford University Press.
  15. Chomsky, N ve Herman, E. S. (2002) Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media, London: Pantheon Books.
  16. Cowar, R. ve Ellis, J. (1985) Dil ve Maddecilik, İstanbul: İletişim Yayınları.
  17. Cammaerts, B. ve Calabrese, A. (2011) “Creative imagination: A post-neoliberal order in media and communication regulation?”, Continuum, 25, 1, 1-4.
  18. Compton, J. ve Dyer-Witheford, N. (2014) “Prolegomenon to a theory of slump media”, Media, Culture & Society, 36, 8, 1196–1206.
  19. Çımrın, F. K. (2009) “Küreselleşme, Neoliberalizm ve Refah Devleti İlişkisi Üzerine”, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 23, 195-204.
  20. Çoban, S. ve Çoban, E. T. (2016) “İşçi Hareketleri ve Sendikacılığın Medya’da Sunumu: Bir Örnek Tekel Eylemleri”, Akdeniz İletişim, 25, 271-294.
  21. Dumenil, G. ve Levy, D. (2008) (der.) Neoliberalizm: Muhalif Bir Seçki, İstanbul: Yordam Kitap, 25-42.
  22. Duran, R. (2015) (der.) Neoliberal Muhafazakâr Medya, İstanbul: Ayrıntı Yayınevi, 19-31.
  23. Dursun, Ç. (2001) TV Haberlerinde İdeoloji, Ankara: İmge Kitabevi.
  24. Dursun, Ç. (2004) (der.) Haber, Hakikat ve İktidar İlişkisi, Ankara: Elips Kitabevi, 309-355.
  25. Erdoğan, E. ve Ak, M. Z. (2003) “Neoliberal Ekonomik Dönüşüm ve Sendikalar”, Kamu-İş: İş Hukuku ve İktisat, 9, 2, 2-14.
  26. Erdoğan, İ. (1997) İletişim Egemenlik Mücadeleye Giriş, Ankara: İmge Kitabevi.
  27. Fairclough, N. ve Wodak, R. (1997) (der.) Discourse Studies: A Multidisciplinary Introduction, London: Sage, 258-284.
  28. Fenton, N. (2011) “Deregulation or democracy? New media, news, neoliberalism and the public interest”, Continuum, 25, 1, 63-72.
  29. Flormar (2024) https://www.flormar.com.tr/biz-kimiz/. Erişim Tarihi: 01.11.2024.
  30. Fowler, R. (1991) Discourse and Ideology in the Press, London: Routledge.
  31. Gavin, N. T. (2007) Press and Television in British Politics, New York: Palgrave Macmillan.
  32. Geray, H. (2005a) (der.) İletişim Ağlarının Ekonomisi, Ankara: Siyasal Kitabevi, 9-35.
  33. Geray, H. (2005b) (der.) İletişim Ağlarının Ekonomisi, Ankara: Siyasal Kitabevi, 35-59. GMG (Glasgow Media Group). (1976) “Bad News”, Theory and Society, 3, 1, 339-363.
  34. Gramsci, A. (1986) Hapishane Defterleri, İstanbul: Onur Yayınları.
  35. Groupe-rocher (2024) https://groupe-rocher.com/en/brands/flormar. Erişim Tarihi: 01.11.2024.
  36. Gül, S. S. (2006) Sosyal Devlet Bitti Yaşasın Piyasa! Yeni Liberalizm ve Muhafazakarlık Kıskacında Refah Devleti, Ankara: Ebabil Yayınları.
  37. Güzelsarı, S. (2003) “Küresel Kapitalizmin ‘Anayasası’: GATS”, Praksis, 9, 117-143.
  38. Harvey, D. (2005) Neoliberalizmin Kısa Tarihi, İstanbul: Sel Yayınları.
  39. Holladay, H. W. (2019) (der.) Neoliberalism and the Media, New York: Routledge, 192-209. İnal, A. (1996) Haberi Okumak, İstanbul: Temuçin Yayınları.
  40. Jessop, B. (2005) Hegemonya, Post-Fordizm ve Küreselleşme Ekseninde Kapitalist Devlet, İstanbul: İletişim Yayınları.
  41. Jessop, B. (2009) Kapitalist Devletin Geleceği, Ankara: Epos Yayınları. Kadın Savunma Ağı (2020) https:// kadinsavunmasi.org/kadin-isciler-yeter-artik-dediginde-tarihteki-kadin-grevleri/. ErişimTarihi: 05.06.2024.
  42. Marks, K. ve Engels, F. (2004) Alman İdeolojisi, Ankara: Sol Yayınları.
  43. Marinov, R. (2020) “Neoliberal rationality and the consumption of biased news: theorizing the neoliberal subjectivation of news media audiences”, Critical Studies in Media Communication, 37, 1, 1-14.
  44. McChesney, R. W. (1999) Rich Media, Poor Democracy: Communication Politics in Dubious Times, New York: University of Illinois Press.
  45. Meyers, M. (2019) (der.) Neoliberalism and the Media, New York: Routledge, 1-19.
  46. Miller, T. (2007) Cultural Citizenship: Cosmopolitanism, Consumerism, and Television in a Neoliberal Age, Philadelphia: Temple University Press.
  47. Oskay, Ü. (2003) (der.) Söylem ve İdeoloji, İstanbul: Su Yayınları, 9-13.
  48. Özer, Ö. (2011) Haber Söylem İdeoloji: Eleştirel Haber Çözümlemeleri, Konya: LiteraTürk Yayınları.
  49. Özsever, A. (2004) Tekelci Medyada Örgütsüz Gazeteci, Ankara: İmge Kitabevi. Palley, T. I. (2008) (der.) Neoliberalizm: Muhalif Bir Seçki, İstanbul: Yordam Kitap, 42-59.
  50. Petrol İş (2019) https://www.petrol-is.org.tr/haber/direnisin-simgesi-flormar-iscisi-kazandi-dayanismakazandi-12310. Erişim Tarihi: 22.06.2024.
  51. Portelli, H. (1982) Gramsci ve Tarihsel Blok, Savaş Yayınları.
  52. 352 Emek Araştırma Dergisi (GEAD), Cilt 16, Sayı 28, Aralık 2025, 333-352.
  53. Preston, P. ve Silke, H. (2011) “Market ‘realities’: De-coding neoliberal ideology and media discourses”, Australian Journal of Communication, 38, 3, 47–64.
  54. Roberts, J. M. (2014) New Media and Public Activisim, Bristol: Policy Press.
  55. Toktaş, S. (2010) “1980 Sonrası Değişen Medya Ortamında Gazeteci: Zanaatkar mı, Profesyonel mi?”, Mülkiye Dergisi, 34, 269, 147-171.
  56. Tourangeau, W. (2018) “Power, discourse, and news media: Examining Canada’s GM alfalfa protests”, Geoforum; Journal of Physical, Human, and Regional Geosciences, 91, 117–126.
  57. Törenli, N. (2004) Enformasyon Toplumu ve Küreselleşme Sürecinde Türkiye, Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  58. Sönmez, M. (2003) (der.) Türkiye’de Gazetecilik Eleştirel Bir Yaklaşım, Ankara: ÇGD Yayınları, 107-132.
  59. Sönmez, M. (2010) “Medyada İstanbul İktidarı”, Mülkiye Dergisi, 34, 269, 85-101.
  60. Sözen, E. (2017) Söylem Belirsizlik, Mübadele, Bilgi/ Güç ve Refleksivite, İstanbul: Profil Kitap.
  61. Şen, F. ve Avşar, Z. (2012) “Türkiye’de Neoliberal Politikaların Haber Medyasına Yansımaları: Anaakım Medyanın Ekonomi Haberleri Üzerine Bir İnceleme”, İletişim Kuram ve Araştırma, 35, 42-60.
  62. Van Dijk, T. A. (2003) (der.) Söylem ve İdeoloji, İstanbul: Su Yayınları, 9-13.
  63. Voloşinov, V. N. (2001) Marksizm ve Dil Felsefesi, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  64. Yurdakul, Ş. (2016) “İngiliz Kültürel Çalışmalar Perspektifinden İşçi Sınıf Kültürünün Direnme Alanı Olarak Alternatif Medya: Sendika.Org Örneği”, Yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi.
  65. Jessop, B. (2009) Kapitalist Devletin Geleceği, Ankara: Epos Yayınları. Kadın Savunma Ağı (2020) https:// kadinsavunmasi.org/kadin-isciler-yeter-artik-dediginde-tarihteki-kadin-grevleri/. ErişimTarihi: 05.06.2024.
  66. 352 Emek Araştırma Dergisi (GEAD), Cilt 16, Sayı 28, Aralık 2025, 333-352.