Dergiler / Emek Araştırma Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 29

Türkiye’de Gazetecilerin Çalışma Koşulları Üzerine Yapılan Makale ve Tezlerin Bibliyometrik İncelemesi (2000–2025)

Sayfa
27–50
Yayın Tarihi
2026-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, son on yılda gazeteci emeğine yönelik akademik üretimde belirgin bir artış olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’de gazetecilerin çalışma koşullarını konu edinen akademik literatürün genel eğilimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda 2000–2025 yılları arasında yayımlanmış 36 lisansüstü tez ve 19 araştırma makalesi bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, son on yılda gazeteci emeğine yönelik akademik üretimde belirgin bir artış olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2000–2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Gazeteci emeği · Çalışma koşulları · Bibliyometrik analiz

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de gazetecilerin çalışma koşullarını konu edinen akademik literatürün genel eğilimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda 2000–2025 yılları arasında yayımlanmış 36 lisansüstü tez ve 19 araştırma makalesi bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmada yayınların yıllara göre dağılımı, tematik yönelimleri, yöntemsel tercihleri ve disiplinlerarası konumlanışları değerlendirilmiştir. Bulgular, son on yılda gazeteci emeğine yönelik akademik üretimde belirgin bir artış olduğunu göstermektedir. Literatürün büyük ölçüde dijitalleşme, güvencesizlik, esnek çalışma ve prekaryalaşma temaları etrafında yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Buna karşılık haber üretim sürecinin gündelik örgütlenişi, editoryal işbölümü ve emek sürecindeki denetim mekanizmalarını doğrudan inceleyen çalışmaların sınırlı kaldığı görülmektedir. Ayrıca çalışmaların önemli ölçüde iletişim disiplini içinde üretildiği, diğer sosyal bilim alanlarının katkısının görece zayıf olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, gazeteci emeği literatüründeki tematik ve yöntemsel eğilimleri sistematik biçimde ortaya koyarak, alandaki boşlukları görünür kılmakta ve gelecekte yapılacak araştırmalar için eleştirel bir çerçeve sunmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ayan, V. M. (2026). Türkiye’de Gazetecilerin Çalışma Koşulları Üzerine Yapılan Makale ve Tezlerin Bibliyometrik İncelemesi (2000–2025). Emek Araştırma Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 29, 27–50. https://ajindex.com/articles/1205241

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Adaklı, G. (2006). Türkiye’de medya endüstrisi. Ütopya Yayınevi.
  2. Adaklı, G. (2010). Neoliberalizm ve medya: Dünya'da ve Türkiye'de medya endüstrisinin dönüşümü. Mülkiye Dergisi, 34(269), 67-84.
  3. Adıyaman, F., & Onursoy, S. (2022). Akışkan gazetecilik: Belirsiz dijital medya ekonomisinde profesyonel foto muhabirliği kimliğinin dönüşümü. Erciyes İletişim Dergisi, 9(2), 865-886. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1085178
  4. Akça, İ. (2023). Türkiye’de siyaset ve devlet içinde ordu: Cumhuriyet’in uzun 100 yılının kısa bir muhasebesi. Mülkiye Dergisi, 47(5), 43-88.
  5. Akmeraner, Y. (2018). Digital labour in social media: Expropriation of leisure time, commercialization of creative activity and the problem of alienation. Kültür ve İletişim, 21(42), 98-119.
  6. Ayan, V. M. (2018). Türkiye'de medyanın dönüşümünün ardındaki itki: İslamcı burjuvazi. Kültür ve İletişim, 21(2), 145-169.
  7. Ayten, A. (2011). Türkiye’de basın ve rejimi (Cumhuriyet dönemi basın iktidar ilişkisi ve basın rejimleri) [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  8. Bilgili, C. (2000). Basın sektöründe sendikacılık ve Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) [Yayımlanmamış doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  9. Braverman, H. (1998). Labor and monopoly capital: The degradation of work in the twentieth century (9th ed.). Monthly Review Press.
  10. Cangöz, İ., & Şavran, T. G. (2025). Türkiye’de gazetecilikte prekaryalaşma: Yaş, cinsiyet ve güvencesizlik dinamikleri. Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi, 43, 7-34. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1794175
  11. Chalaby, J. (1998). The invention of journalism. Palgrave Macmillan.
  12. Cohen, N. S. (2016). Writers’ rights: Freelance journalism in a digital age. McGill-Queen’s University Press.
  13. Conboy, M. (2004). Journalism: A critical history. Sage.
  14. Curran, J. (2001). Press history. In J. Curran & M. Seaton (Eds.), Power without responsibility: The press and broadcasting in Britain (5-71). Routledge.
  15. Çiğdem, S., & Erdoğan, E. (2020). Türkiye’de freelance gazetecilerin çalışma koşulları. Sosyoekonomi, 46, 243-269. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2020.04.12
  16. Demir, S., & Kaderoğlu Bulut, Ç. (2020). İnternette haber üretimi ve gazeteciler üzerine bir araştırma: Alternatif bir kavramsal çerçeve denemesi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 13-22. https://doi.org/10.33537/sobild.2020.11.2.2
  17. Deuze, M. (2008). Media work. Polity Press.
  18. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
  19. Elliott, P. (1997). All the world’s a stage, or what’s wrong with the national press. İçinde J. Curran (Ed.), The British press: A manifesto (141-171). Macmillan.
  20. Erdoğan, İ. (2018). Türkiye’de freelance gazetecilerin perspektifinden freelance gazetecilik: Profesyonel kimlik, (dez)avantajlar ve sorunlar. Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi, 29, 31-56. https://doi.org/10.16878/gsuilet.500035
  21. Erinç, O. (1992). Gazetecilerin çalışma koşulları ile iş güvencelerinin ilk belirlenişine ilişkin notlar. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 1, 197-204. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuifd/article/245130
  22. Fishman, M. (1980). Manufacturing the news. University of Texas Press.
  23. Gemici, Ç. (2018). Gelenekselden dijitale haber üretim sürecinde gazetecinin zaman ve mekân deneyimindeki dönüşüm [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  24. Hesmondhalgh, D., & Baker, S. (2011). Creative labour: Media work in three cultural industries. Routledge. Huws, U. (2014). Labor in the global digital economy: The cybertariat comes of age. Monthly Review Press.
  25. Kaderoğlu Bulut, Ç. (2017). Gazetecilerde proleterleşme ve sınıf kapasitesi: Çalışma ve yaşam koşulları üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
  26. Kaderoğlu Bulut, Ç. (2019). Sınıfın sınırında: Gazeteciler ve proleterleşme. NotaBene Yayınları.
  27. Kaderoğlu Bulut, Ç., & Hacısalihoğlu, E. (2021). İletişim fakültesi öğrencilerinin medya emek piyasasına dönük algı ve beklentileri: Ankara örneği. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 8(2), 261-296. https://doi.org/10.24955/ilef.901414
  28. Karagöz Kızılca, G. (2025). “İnce demokrasi”nin basına gösterdiği incelik: Demokrat Parti’nin ilk seçim döneminde (1950-54) basın politikası. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 80(2), 249-274. https://doi.org/10.33630/ausbf.1647105
  29. Karahisar, T. (2008). Basın İş Kanunu'na göre gazetecilerin yasal hakları. Marmara İletişim Dergisi, 13, 67-82. Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruid/article/3519
  30. Kaya, R. (2016). İktidar yumağı: Medya-sermaye-devlet. İmge Kitabevi.
  31. Kızılca, F. K., & Karagöz Kızılca, G. (2018). Türkiye’de iletişimciler ve “preker” emek: Gözden kaçmış bir veri tabanından bulgular. Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi, 29, 9-30. https://doi.org/10.16878/gsuilet.499956
  32. Koçer, S. (2019). Gazetecilik pratikleri ve basın iş hukuku [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
  33. Mosco, V. (2009). The political economy of communication. Sage.
  34. Murdock, G., & Golding, P. (1978). The structure, ownership and control of the press 1914-76. In G. Boyce, J. Curran, & P. Wingate (Eds.), Newspaper history: From the seventeenth century to the present day (130-148). Sage.
  35. Neilson, T. (2021). Journalism and digital labor: Experiences of online news production. Routledge. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics? Journal of Documentation, 25(4), 348-349. https://doi.org/10.1108/eb026482
  36. Salimoğlu, M. (2022). Matbuat Kanunu’nun 50. maddesi odağında Türkiye’de basın özgürlüğü: Cumhuriyet gazetesi örneği (1945-1947). Liberal Düşünce Dergisi, 107, 95- 128. https://doi.org/10.36484/liberal.1142968
  37. Sözeri, C. (2015). Türkiye’de medya-iktidar ilişkileri: Sorunlar ve öneriler. İstanbul Toplum Siyaset ve Ekonomi Araştırmaları Enstitüsü. Sözeri, C., & Güney, Z. (2011). Türkiye’de medyanın ekonomi politiği: Sektör analizi. TESEV.
  38. Taş, O. (2010). Gazeteciliğin doğuşu: Eleştirel bir tarihyazımına doğru. Mülkiye Dergisi, 34(269), 29-66.
  39. Topuz, H. (2011). II. Mahmut’tan holdinglere Türk basın tarihi. Remzi.
  40. Tuchman, G. (1980). Making news: A study in the construction of reality. Free Press.
  41. Tunstall, J. (2001). Media occupations and professions: A reader. Oxford University Press.
  42. Türkiye Gazeteciler Sendikası. (2023). Türkiye’de gazetecilik: Algı ve profil araştırması. Erişim: https://tgs.org.tr/wp-content/uploads/2023/07/Turkiyede-gazetecilik-algi-ve-profil-arastirmasi-TGS.pdf
  43. Uzunoğlu, S. (2018). Gazeteci emeğinin dönüşümü ve güvencesizleşme: Türkiyeli dijital haber odalarının serbest muhabirleri üzerine bir çalışma. Moment Dergi, 5(2), 195-218. https://doi.org/10.17572/mj2018.2.195218