KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2026 / Volume: 13 Issue: 2

Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi

The Relationship Between Attachment and Separation-Individuation in Adolescents

Ayhan Babaroğlu(HİTİT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-6528-6113
Gökçenur Çedene(HİTİT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0004-2965-956X
Pınar Uyulur(HİTİT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0005-3166-0321
Ceyda İrmek(HİTİT ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0001-9525-9271
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Ergenin, bağlanma stilleri ile ayrışma bireyleşme davranışları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş ve Amaç: Ergenlikte birey, çocukluktan çıkıp yetişkinliğe hazırlanır ve güçlü bağlanmalar geliştirdiği kişilerden ayrışmaya ve kendi bireyselliğini oluşturmaya çalışır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma orta Anadolu bölgesinde yer alan bir ilde, resmi ortaöğretim kurumlarına devam eden ve gönüllü olarak çalışmaya katılan 735, 9-10-11 ve 12. sınıf öğrencileriyle, yüz yüze yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Ergenin, bağlanma stilleri ile ayrışma bireyleşme davranışları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Adolescent · Attachment · Individuation

Özet

Giriş ve Amaç: Ergenlikte birey, çocukluktan çıkıp yetişkinliğe hazırlanır ve güçlü bağlanmalar geliştirdiği kişilerden ayrışmaya ve kendi bireyselliğini oluşturmaya çalışır. Bu araştırmada ergenlerin bağlanma ve ayrışma bireyleşme ilişkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntemler: İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmada, veriler için Demografik Bilgi Formu, Ergenlerde Ayrışma Bireyleşme Ölçeği ve Ergenlerde Bağlanma Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma orta Anadolu bölgesinde yer alan bir ilde, resmi ortaöğretim kurumlarına devam eden ve gönüllü olarak çalışmaya katılan 735, 9-10-11 ve 12. sınıf öğrencileriyle, yüz yüze yürütülmüştür. Bulgular: Ergenin, bağlanma stilleri ile ayrışma bireyleşme davranışları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Ayrışma bireyleşmenin reddedilme beklentisi, ayrılık kaygısı ve kısıtlanma kaygısı ile kaçıngan ve kaygılı bağlanma arasında pozitif, güvenli bağlanma ile negatif yönlü ilişki belirlenmiştir. Cinsiyet ergenin bağlanma stillerinde fark yaratmamıştır. Bunun yanı sıra sınıf düzeyi, ebeveynlerin medeni durumu, anne-babanın çalışma durumu kaygılı bağlanmada, anne öğrenim düzeyi, algılanan gelir düzeyi, kardeş sayısı ve anne-baba arasındaki ilişki güvenli bağlanmada ve ergenin anne-babasıyla ilişkisi ile sorunların paylaşımı bağlanma stillerinin tüm boyutlarında fark oluşturmuştur. Cinsiyet ve sınıf düzeyinin reddedilme beklentisi ve ayrılık kaygısı, ebeveynlerin medeni durumu, anne çalışma ve öğrenim düzeyi ile algılanan gelir düzeyinin reddedilme beklentisi, baba çalışma durumunun kısıtlanma kaygısı, anne- baba ile ilişki ve anne-baba arasındaki ilişkinin reddedilme ve kısıtlanma kaygısı, sorunların paylaşımı ise ayrışma bireyleşmenin tüm boyutlarında fark oluşturmuştur. Sonuç: Ergenlerin, anne babaya bağlanmadaki artışının, ayrışma bireyleşmedeki azalmaya eşlik ettiği belirlenmiştir. Ancak daha da önemlisi ebeveynlere güvenli bağlanma, ergenlerin sağlıklı ayrışma bireyleşmelerine kaynaklık etmektedir.

Abstract

Aim; In adolescence, the individual leaves childhood and prepares for adulthood and tries to separate from those with whom he/she has developed strong attachments and to establish his/her own individuality. In this study, the relationship between adolescents' attachment and dissociation individuation was examined. Method; In the study designed in the relational screening model, Demographic Information Form, Separation Individualization Scale for Adolescents and Attachment Styles Scale for Adolescents were used. The study was conducted face to face with 735 9th, 10th, 11th and 12th grade students who attended official secondary schools in a province in the Central Anatolia region and participated in the study voluntarily. Results; A negative relationship was found between adolescents' attachment styles and dissociative individuation. Gender did not make a difference in attachment styles. Grade level, marital status of the parents, working status of the parents made a difference in anxious attachment; mother's education level, perceived income level, number of siblings and relationship between parents made a difference in secure attachment; and sharing problems with parents made a difference in all attachment styles. Gender, grade level, marital status of parents, mother's level of education and employment, perceived income level, father's employment status, relationship between parents and sharing problems with parents made a difference in various dimensions of dissociative individuation. Conclusion; It has been determined that adolescents' increase in attachment to parents is accompanied by a decrease in dissociative individuation. However, more importantly, secure attachment to parents is a source of healthy dissociative individuation of adolescents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Babaroğlu, A., Çedene, G., Uyulur, P., İrmek, C. (2026). Ergenlerde Bağlanma ve Ayrışma Bireyleşme İlişkisi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Volume: 13 Issue: 2. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1655260

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Agerup, T., Lydersen, S., Wallander, J., & Sund, A.M. (2015). Associations between parental attachment and course of depression between adolescence and young adulthood, Child Psychiatry and Human Development, 46(4), 632-642. https://doi.org/10.1007/s10578-014-0506-y.
  2. Ainsworth, M.D., Blehar, S., Waters, M.C., & Wall, S.(1978). Pattern of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale, Nj: Erlbaum.
  3. Allen, J.P., Marsh, P., McFarland, C., Boykin McElhaney, K., Land, D.J., Jodl, K.M., & Peck, S.(2002). Attachment and autonomy as predictors of the development of social skills and delinquency during midadolescence, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(1), 56–66. https://doi.org/ 10.1037//0022-006X.70.1.56.
  4. Arnett, J.J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469.
  5. Aslan, S., & Güven, M. (2009). Ergen Ayrışma-bireyleşme ölçeği' nin uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 16(3),123-128, http://uvt.ulakbim.gov.tr/uvt/index.php? Bee, H., & Boyd, D. (2009). Çocuk gelişim psikolojisi. Kaknüs Psikoloji.
  6. Beyers, W., & Goossens, L. (2003). Psychological separation and adjustment to university: Moderating effects of gender, age, and perceived parenting style, Journal of Adolescent Research,18(4), 363–382. https://doi.org/10.1177/0743558403018004003.
  7. Blos, P.(1967). The second individuation process of adolescence. The Psychoanalytic Study of the Child, 22(1), 162–186. https://doi. org/10.1080/00797308.1967.11822595.
  8. Bowlby, J.(1982). Attachment and loss: Retrospect and prospect, American Journal of Orthopsychiatry, 52(4), 664–678. https://doi.org/10.1111/j.1939-0025.1982.tb01456.x
  9. Branje, S.(2018). Development of parent-adolescent relationships: Conflict interactions as a mechanism of change. Child Development Perspectives, 12(3), 171–176. https://doi.org/10.1111/cdep. 12278.
  10. Brown, L.G., Mangelsdorf, C.S., & Neff, C.(2012). Father involvement, paternal sensitivity, and father-child attachment security in the first 3 years. Journal of Family Psychology, 26(3),421-30. https://doi.org/10.1037/a0027836
  11. Caldera, Y.M.(2017). Paternal ınvolvement and ınfant-father attachment: A Q-Set Study. Fathering A Journal of Theory Research and Practice about Men as Fathers, 2(2),191-210, https://doi.org/10.3149/fth.0202.191. Çakır, S.G., & Aydın, G. (2005). Parental attitudes and ego identity status of Turkish adolescents. Adolescence, 40(160), 847-859, https://www.researchgate.net/publication/7305128.
  12. Delen-Koçak, Ü. (2003). Erken ergenlerde bağlanma ölçeği geliştirme çalışması (Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr
  13. De Wolff, M., & van IJzendoorn, M,H. (1997). Sensitivity and attachment: A meta-analysis on parental antecedents of infant attachment. Child Development, 68(4), 571–591, https://doi.org/10.2307/1132107.
  14. Diamond, D., & Keefe, J.R. (2024). Separation anxiety: the core of attachment and separation-individuation, The Psychoanalytic Study of the Child, 77(1), 251–274. https://doi.org/10.1080/00797308.2023.2284588
  15. Doğru-Çabuker, N., & Balcı-Çelik, S.(2019).Üniversite öğrencilerinin ayrışma bireyleşme ve kimlik algılarının demografik özelliklerine göre incelenmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(1), 53-72. https://doi.org/10.7822/omuefd.461862.
  16. Doyle, A. B., Lawford, H., & Markiewicz, D. (2009). Attachment style with mother, father, best friend, and romantic partner during adolescence. Journal of Research on Adolescence, 19(4), 690–714. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2009.00617.x
  17. Erikson, E.H.(1968). Identity: Youth and crisis, Norton. Erözkan, A.(2007). Üniversite öğrencilerinin reddedilme duyarlıkları ile sosyal kaygı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (17), 225-240.
  18. Gilligan, C.(1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN: 978 067 444 544 4.
  19. Gnaulati, E., & Heine, B. J.(2001). Separation–individuation in late adolescence: An investigation of gender and ethnic differences. The Journal of Psychology: Interdisciplinary and Applied, 35(1), 59–70. https://doi.org/10.1080/00223980109603680
  20. Grossmann, K., Grossmann, K. E., Fremmer-Bombik, E., Kindler, H., Scheuerer-Englisch, H., & Zimmermann, P.(2002). The uniqueness of the child-father attachment relationship: Fathers' sensitive and challenging play as a pivotal variable in a 16-year longitudinal study. Social Development, 11(3), 307-331. https://doi.org/10.1111/1467-9507.00202.
  21. Hadiwijaya, H., Klimstra, T.A., Vermunt, J.K., Branje, S.J.T., & Meeus, W.H.J. (2017). On the development of harmony, turbulence, and independence in parent–adolescent relationships: A five-wave longitudinal study. Journal of Youth and Adolescence, 46(8), 1772–1788. https://doi.org/10.1007/s10964-016-0627-7
  22. İmamoğlu, E. O., & Karakitapoğlu-Aygün, Z.(1999). 1970’lerden 1990’1ara değerler: Üniversite düzeyinde gözlenen zaman, kuşak ve cinsiyet farklılıkları, Türk Psikoloji Dergisi, 14(44), 1-22.
  23. İslamoğlu, A.N. (2018). Ergenlik döneminde bağlanma kavramının anne ve çocuk arasındaki ilişkiye etkilerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Anabilim Dalı Klinik Psikoloji Bilim Dalı, İstanbul). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr
  24. Kağıtçıbaşı, Ç. (2012). Kültür ve ana babalık: Kuram ve uygulama çıkarsamaları. M. Sayıl, B. Yağmurlu (Ed.). İçinde Ana babalık: Kuram ve araştırma (ss. 61- 79). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları. Karaırmak, Ö., & Güloğlu, B.(2014). Deprem deneyimi yaşamış yetişkinlerde bağlanma modeline göre psikolojik sağlamlığın açıklanması, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(2), 1-18. https://doi.org/10.14812/cufej.2014.0010.
  25. Kaya, A.G., & Buğa, A. (2021). Anne babaların ebeveyn davranışlarının ve evlilik doyumlarının incelenmesi Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 21(51), 371-410. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.645465.
  26. Koepke, S., & Denissen, J.J. (2012). A, Dynamics of identity development and separation-individuation in parent-child relationships during adolescence and emerging adulthood: A conceptual integration. Developmental Review, 32(1), 67–88. https://doi.org/10.1016/j.dr.2012.01.001.
  27. Lamb, M.(2010). The role of the father in child development, New Jersey: Wiley. Lapsley, D.K., & Edgerton, J.(2002). Separation–ındividuation, adult attachment style, and college adjustment. Journal of Counseling & Development, 80, 482-492. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2002.tb00215.x.
  28. Levine, J., B. Green, C. J., & Millon, T.(1986). The separation–ındividuation test of adolescence. Journal of Personality Assessment, 50(1), 123–137. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5001_14
  29. Levpušček, M.P.(2006). Adolescent individuation in relation to parents and friends: Age and gender differences. European Journal of Developmental Psychology, 3(3), 238–264. https://doi.org/10.1080/17405620500463864.
  30. Lopez, F.G., Campbell, V.L., & Watkins, C.E. (1988). Family structure, psychological separation, and college adjustment: A canonical analysis and cross-validation. Journal of Counseling Psychology, 35, 402-409.
  31. Löker, Ö.(1999). Differential effects of parent and peer attachment on social and emotional loneliness among adolescents (Unpublished Master Thesis, Middle East Technical University, Ankara). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr
  32. Mahler, M. S., Pine, F., & Bergman, A.(2015). İnsan yavrusunun psikolojik doğumu (A, N, Babaoğlu, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  33. Mikulincer, M., & Shaver, P.R.(2019). Attachment orientations and emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 25, 6–10. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2018.02.006
  34. Moretti, M.M., & Peled, M.(2004). Adolescent-parent attachment: Bonds that support healthy development. Paediatr Child Health, 9(8),551–555. https://doi.org/10.1093/pch/9.8.551.
  35. Onur, N.(2006). Lise öğrencilerinin bağlanma stilleri ile atılganlık düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr
  36. Polat, Ü.(2013). Geç ergenlerin yaklaşmacı / kaçınmacı benlik düzenleme odakları ile ebeveynlerine bağlanma ve onlardan ayrışma bireyleşme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr
  37. Sarpkaya, Y.(2022). Bireyleşme sürecinde algılanan ebeveyn tutumları ile duygu düzenleme becerileri ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi Psikoloji ABD, Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı, İstanbul). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr
  38. Shenaar-Golan, V., Yatzkar, U., & Yaffe, Y.(2021). Paternal feelings and child’s anxiety: The mediating role of father–child ınsecure attachment and child’s emotional regulation. American Journal of Men’s Health, 1-13. https://doi.org/10.1177/15579883211067103.
  39. Sugimura, K., Hihara, S., Hatano, K., Nakama, R., Saiga, S., & Tsuzuki, M. (2023). Profiles of emotional separation and parental trust from adolescence to emerging adulthood: age differences and associations with ıdentity and life satisfaction. Journal of Youth and Adolescence, 52, 475–489, https://doi.org/10.1007/s10964-022-01716-z Sümer, N.(2006). Yetişkin bağlanma ölçeklerinin kategoriler ve boyutlar düzeyinde karşılaştırılması. Türk Psikoloji Dergisi, 21(57), 1-22.
  40. Solmaz, T.(2002). Psikolojinin alt alanları, romantik bağlanma: bebeklik dönemi bağlanma süreci, yetişkin bağlanma stilleri ve romantik ilişkiler. Türk Psikoloji Bülteni, 24(25), 105-113.
  41. Stuart-Parrigon, K., Kerns, A.K., Movahed-Abtahi, M., & Koehn, A. (2015). Attachment and emotion in middle childhood and adolescence. Psychological Topics, 24 (1), 27-50.
  42. Tamar, M., Bildik, T., Şen-Kösem, F., Kesikçi, H., Tatar, A., Yaman, B., Erermis, S., & Özbaran, B. (2006). The characteristic of separation-individuation in Turkish high school students. Adolescence, 41(161), 177-184. TUİK Veri Portalı, Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları,2025, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684. Erişim Tarihi: 22.02.2025
  43. Walsh, Z., & Zadurin, N.(2023). Exploring the links between parental attachment style, child temperament and parent-child relationship quality during adolescence, Journal of Child and Family Studies, 32, 2721–2736. https://doi.org/10.1007/s10826-022-02447-2