Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmanın dayandığı kaynaklar arasında Yazma Eserler Kurumunun Mühür Veritabanı ile Atatürk Kitaplığı ve Süleymaniye Kütüphanesindeki çeşitli mühür derlemeleri ve bunlardan bağımsız şekilde yazmalarda görülen örnekler yer almaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale, Osmanlı yazma eserlerinde yer alan mühür metinlerini edebî bir tür olarak ele almakta ve bu kısa metinlerin yapı, formülasyon ve kişiselleştirme biçimlerini incelemektedir. Çalışmada mühür metinlerinin, çoğunlukla secili nesir ya da kafiyeli manzum ifadelerden oluştuğu ve sınırlı bir metinler havuzundan türediği savunulmaktadır. Makalenin temel iddiası, bu metinlerin mühür sahibinin ismiyle uyumlu olacak şekilde seçilmiş esmâ-i hüsnâ üzerinden biçimlendiğidir. Bu sayede bu kamusal metinler üzerinden bireysel temsil, edebî bir şekilde kurulur. Bu çerçevede çalışma, söz konusu mühür metinleri havuzunun yapısını ortaya koymak ve mühürlerin okunmasına yardımcı olacak temel motif ve ifade kalıplarını derlemek suretiyle yapılan bu tasnif üzerinden mühür okumalarına yeni bir metodolojik katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın dayandığı kaynaklar arasında Yazma Eserler Kurumunun Mühür Veritabanı ile Atatürk Kitaplığı ve Süleymaniye Kütüphanesindeki çeşitli mühür derlemeleri ve bunlardan bağımsız şekilde yazmalarda görülen örnekler yer almaktadır.
Abstract
This article examines the seal inscriptions found in Ottoman manuscripts as a literary genre and analyzes the ways in which these short texts are structured, formulated, and personalized. It argues that most seal inscriptions consist of rhymed prose or verse expressions and are derived from a limited textual corpus. The main claim of the article is that these texts were shaped through a selection of al-asmā’ al-ḥusnā (beautiful names of God) in harmony with the seal owner’s name. This public text likely creates an individual representation through a displayed literary talent. Within this framework, the study aims to reveal the structure of this corpus of seal inscriptions and compile the main motifs and formulaic expressions that can facilitate their reading, thereby offering a new methodological contribution to seal studies. The sources of the study include the Seal Database of the Manuscript Institution of Türkiye, various seal compilations in libraries, as well as examples found independently in manuscripts.