KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sayıştay Dergisi / 2026 / Cilt: 37 Sayı: 142

KAMU MALİYESİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM: TÜRKİYE VE MACARİSTAN ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

DIGITAL TRANSFORMATION IN PUBLIC FINANCE: A COMPARATIVE ANALYSIS OF TÜRKİYE AND HUNGARY

Ali Fuat Uruş(İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ, MALİ İKTİSAT ANABİLİM DALI)0000-0002-3716-3298
Sayfa
543–574
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular Türkiye’de dijital dönüşümün daha kademeli bir seyir izlediğine, Macaristan’da ise gerçek zamanlı ve merkezi raporlama sistemlerinin kullanımıyla sonuçların daha hızlı ve belirgin biçimde ortaya çıktığına işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, dijitalleşmenin vergi uyumu ve vergi geliri performansı üzerindeki etkileri Türkiye ve Macaristan örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Analizde, dijital vergi uygulamalarının kapsamı, benimsenme düzeyi ve reform süreçleri dikkate alınarak mikro, mezo ve makro düzeylerde ortaya çıkan etkiler değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular Türkiye’de dijital dönüşümün daha kademeli bir seyir izlediğine, Macaristan’da ise gerçek zamanlı ve merkezi raporlama sistemlerinin kullanımıyla sonuçların daha hızlı ve belirgin biçimde ortaya çıktığına işaret etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2008–2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Dijital Vergileme · Vergi Uyumu · Vergi Geliri

Özet

Bu çalışmada, dijitalleşmenin vergi uyumu ve vergi geliri performansı üzerindeki etkileri Türkiye ve Macaristan örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Analizde, dijital vergi uygulamalarının kapsamı, benimsenme düzeyi ve reform süreçleri dikkate alınarak mikro, mezo ve makro düzeylerde ortaya çıkan etkiler değerlendirilmiştir. Araştırmada 2008–2024 dönemini kapsayan OECD raporlarından ve resmî veri kaynaklarından yararlanılmıştır. Bulgular Türkiye’de dijital dönüşümün daha kademeli bir seyir izlediğine, Macaristan’da ise gerçek zamanlı ve merkezi raporlama sistemlerinin kullanımıyla sonuçların daha hızlı ve belirgin biçimde ortaya çıktığına işaret etmektedir. Her iki ülkede dijitalleşme süreci, uyum maliyetlerinin azalması, denetim kapasitesinin güçlenmesi ve vergi geliri performansındaki iyileşmeyle birlikte ilerlemiştir. Bununla birlikte, söz konusu etkilerin düzeyi ve ortaya çıkış hızı ülkelerin uygulama tasarımı ve kurumsal yapısındaki farklılıklara göre değişmektedir.

Abstract

This study examines, comparatively, how digitalization relates to tax compliance and tax revenue performance in Turkiye and Hungary. The analysis considers the scope, adoption, and reform processes of digital tax applications across micro, meso, and macro levels. OECD reports and official data for the 2008–2024 period constitute the main empirical basis of the analysis. The findings suggest a more gradual progression of digital transformation in Turkiye, while Hungary has experienced faster and more pronounced developments following the adoption of real-time and centralized reporting systems. In both countries, the expansion of digitalization has coincided with lower compliance costs, stronger audit capacity, and improvements in tax revenue performance. Nevertheless, the magnitude and pace of these developments differ across the two countries, reflecting variations in implementation design and institutional structure.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uruş, A. F. (2026). KAMU MALİYESİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM: TÜRKİYE VE MACARİSTAN ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Sayıştay Dergisi, Cilt: 37 Sayı: 142, 543–574. https://doi.org/10.52836/sayistay.1977212

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Akdoğan, T., ve Yavuz, H. (2022). Dijitalleşme Perspektifinden Vergi Uyumu. İksad Publishing House.
  2. Bassey, E., Mulligan, E., ve Ojo, A. (2022). A Conceptual Framework For Digital Tax Administration: A Systematic Review. Government Information Quarterly, 39(4), 101754.
  3. Bellon, M. (2022). Digitalization to Improve Tax Compliance: Evidence from VAT e-invoicing in Peru. Journal of Public Economics, 210, 104661.
  4. Bozkurt, R., ve Durgun, A. (2024). Dijitalleşme ve Vergi Uygulamalarında Dijital Teknolojilerin Kullanılması. Bilge Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 30–39.
  5. Bradbury, D., ve O’Reilly, P. (2018). Inclusive Fiscal Reform: Ensuring Fairness and Transparency in the İnternational Tax System. International Tax and Public Finance, 25, 1434–1448.
  6. Çakmak, E. K. (2025). Dijital Çağda Vergi İdareleri: Türk Vergi İdaresinin Dijital Dönüşüm Olgunluğu. Maliye Dergisi, 188, 215–250.
  7. Chen, S., Liu, Z., ve Cai, W. (2025). Digital Transformation and Tax Compliance in Chinese Industrial Sector. International Review of Financial Analysis, 102, 104116.
  8. Darák, P., Gyekiczky, T., Lovas, D., ve Somogyi, R. (2024). Tax Evasion: The Behavioural Background. Public Finance Quarterly, 70(4), 29–47.
  9. Ding, Q., He, W., ve Deng, Y. (2025). Can Tax Reduction Incentive Policy Promote Corporate Digital and Intelligent Transformation? International Review of Financial Analysis, 99, 103932.
  10. Erdal, A., ve Sandal, A. N. (2025). Türkiye’de Vergi Kayıp ve Kaçaklarının Önlenmesinde Dijitalleşmenin Önemi. Turkuaz Uluslararası Sosyo-Ekonomik Stratejik Araştırmalar Dergisi, 7(2), 162–180.
  11. Erdal, A., Pakdemirli, B., ve Demirci, A. (2025). Dijitalleşmenin Vergi Gelirleri, Vergi Uyum Süreçleri ve Vergi Politikaları Üzerindeki Etkileri: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Bir İnceleme (Almanya, Fransa, ABD, İsveç). Karadeniz Araştırmaları, 22(87), 1175–1197.
  12. Ergür, O. K. (2025). Dijital Hizmet Vergisi: Türk Vergi Sistemine Etkileri ve Uygulama Alanları. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 29(4), 1975–2025.
  13. European Commission. (2025). VAT Gap Dashboard.
  14. Gelir İdaresi Başkanlığı. (2025). 2024 yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Faaliyet Raporu.
  15. Gelir İdaresi Başkanlığı. (çeşitli yıllar). Faaliyet Raporları ve Dijital Vergi Uygulamaları. Ankara: Gelir İdaresi Başkanlığı.
  16. Hai, B., Shi, H., Piao, T., ve Dou, Z. (2024). Digitalization of Tax Administration and Its Impact on Corporate ESG Performance. Finance Research Letters, 68, 105791.
  17. Han, L., Wang, Y., Sun, J., ve Sun, Z. (2025). How Does Digital Technology Application Affect Tax Compliance? Finance Research Letters.
  18. Hidayat, M., ve Defitri, S. Y. (2024). Digitalization and The Changing Landscape of Tax Compliance (Challenges And Opportunities). Accounting Studies and Tax Journal (COUNT), 1(1), 131–139.
  19. IMF. (2025). Leveraging Digital Technologies in Boosting Tax Collection. International Monetary Fund.
  20. İnneci, A. (2023). Dijital Çağın Bir Vergi Sorunu: Dijital Göçebelerin Vergilendirilmesi. Sayıştay Dergisi, 129, 235-257.
  21. Kılıçkaya, R., ve Gümüş, Ö. (2023). Assessments on Compliance/Non-Compliance of the Digital Service Tax with Constitutional Principles of Taxation. Maliye Çalışmaları Dergisi, 70, 70–83.
  22. Klein, D., Ludwig, C. A., ve Spengel, C. (2022). Taxing the Digital Economy: Investor Reaction to the European Commission’s Digital Tax Proposals. National Tax Journal, 75(1), 61–92.
  23. Köse, H. Ö., ve Polat, N. (2022). Dijital Dönüşüm ve Denetimin Geleceğine Etkisi. Sayıştay Dergisi, 32(123), 9-41.
  24. McMahon, M., Doyle, E., ve Kinsella, S. (2025). Intangible Income Shifting: The Impact of Digitalisation on Falling Corporate Tax Rates. International Tax and Public Finance, 32, 1335–1365.
  25. Nemzeti Adó- és Vámhivatal. (çeşitli yıllar). Online Számla ve RTIR Raporları. Budapest: NAV. OECD. (2019). Tax Administration 2019. Paris: OECD Publishing.
  26. OECD. (2020). Tax Administration 3.0: The Digital Transformation of Tax Administration. Paris: OECD Publishing.
  27. OECD. (2022). Tax Administration 2022. Paris: OECD Publishing.
  28. OECD. (2023). Digital Government Review of Türkiye: Towards a Digitally Enabled Government. Paris: OECD Publishing.
  29. OECD. (2024). Consumption Tax Trends 2024. Paris: OECD Publishing.
  30. OECD. (2024). Tax Administration 2024. Paris: OECD Publishing.
  31. OECD. (2025a). Tax Administration Digitalisation and Digital Transformation Initiatives. Paris: OECD Publishing.
  32. OECD. (2025b). Government at a Glance 2025: Hungary. Paris: OECD Publishing.
  33. OECD. (2025c). Digital Government Index: Government at a Glance 2025. Paris: OECD Publishing.
  34. OECD. (2025d). Revenue Statistics 2025: Hungary. Paris: OECD Publishing.
  35. OECD. (2025e). Revenue Statistics 2025: Türkiye. Paris: OECD Publishing.
  36. Papp, T. K., ve Takáts, E. (2024). Tax Rate Cuts and Tax Compliance – The Laffer Curve Revisited. Public Finance Quarterly, 70(4), 9–28.
  37. Pylypenko, O., Matviienko, H., Putintsev, A., Vlasenko, I., ve Onyshchuk, N. (2022). Government Tax Policy in the Digital Economy. Cuestiones Políticas, 40(72), 279–296.
  38. Rigó, C. B., ve Tóth, A. (2020). The Symbolic Significance of Digital Services Tax. Public Finance Quarterly, 65(4), 515–530.
  39. Slimani, S., Chouchane, S., Miftah, O. A., ve Maeyouf, Y. M. (2025). Measuring The Impact of Digital Transformation in Tax Administration on The Quality of Tax Services: A Field Study in Eastern Algeria. The International Tax Journal, 52(3), 247–260.
  40. Şaşmaz, M. Ü., ve Özen, A. (2026). Dijital Teknoloji ve Hesap Verebilirlik İlişkisi: G20 Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir İnceleme. Sayıştay Dergisi, 37(140), 35-63.
  41. Török, L. (2024). Digital Transformation of Hungary’s Economy Between 2015 and 2021: Results and Future Objectives. Sustainability, 16(11), 4684.
  42. Uğur, C. Y., ve Saruç, N. T. (2025). Dijital Vergi Dairesi Sisteminin Kalitesi ve Vergi Uyum Niyeti. International Journal of Public Finance, 10(1), 37–58.
  43. Vozár, A., ve Bán, E. (2024). Digitalisation, Digital Transformation – In The Practice of The National Tax & Customs Office. Public Finance Quarterly, 70(1), 83–107.
  44. World Bank Group. (2023). TaxTech: Leveraging Digitalization to Improve Tax Compliance and Revenue Mobilization.
  45. Yayman, D. (2021). Vergi İdarelerinin Gelecek Senaryoları. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 8(76), 2872–2795.
  46. Yeşilçelebi, G. (2022). Denetimde Dijital Dönüşüm: Bilimetrik Bir İnceleme. Sayıştay Dergisi, 33(126), 381-408.
  47. Yıldız, S. (2025a). Dijitalleşmenin Vergi İdaresi Üzerindeki Etkileri Üzerine Bir İnceleme. In E. Uygun (Ed.), Vergilemede Güncel Trendler., Özgür Yayınları.
  48. Yıldız, S. (2025b). Dijitalleşmenin Verginin 4T (Tarh, Tebliğ, Tahakkuk ve Tahsil) Sürecine Etkisi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 17, 96–114.
  49. Zıvalı, B. S., ve Demirli, Y. (2022). Dijital Ekonominin Vergilendirilmesinde Yaşanan Sorunlar: OECD-AB Tedbirleri ve Ulusal Çözüm Arayışları. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(3), 1124–1141.
  50. Zhao, Q., ve Wang, W. (2025). Tax Digitization and Earnings Management. International Review of Economics & Finance.
  51. Weiqun, X., ve Xing, L. (2025). Can the Digitalization of Tax Administration Promote Corporate Digital Transformation International Review of Economics & Finance.