KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sayıştay Dergisi / 2026 / Cilt: 37 Sayı: 142

KAMU YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKA, HESAP VEREBİLİRLİK VE İYİ YÖNETİŞİM: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

ARTIFICIAL INTELLIGENCE, ACCOUNTABILITY, AND GOOD GOVERNANCE IN PUBLIC ADMINISTRATION: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS

Merve Deniz Pak Güre(Başkent Üniversitesi)0000-0001-7060-3729
Sayfa
477–508
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular genç, hızla büyüyen ve disiplinlerarası bir alana işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yapay zeka kamu kararlarının alınma biçimini dönüştürürken, bu kararların kim tarafından ve nasıl denetleneceği sorusu önem kazanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Web of Science Core Collection’dan elde edilen 484 yayın (1999-2025), performans analizi ve VOSviewer ile bilimsel haritalama aracılığıyla incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular genç, hızla büyüyen ve disiplinlerarası bir alana işaret etmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Yapay zeka · Kamu yönetimi · Hesap verebilirlik

Özet

Yapay zeka kamu kararlarının alınma biçimini dönüştürürken, bu kararların kim tarafından ve nasıl denetleneceği sorusu önem kazanmaktadır. Bu çalışma, kamu yönetiminde yapay zeka, hesap verebilirlik ve iyi yönetişim literatürünün bibliyometrik yapısını ve tematik gelişimini haritalamaktadır. Web of Science Core Collection’dan elde edilen 484 yayın (1999-2025), performans analizi ve VOSviewer ile bilimsel haritalama aracılığıyla incelenmiştir. Bulgular genç, hızla büyüyen ve disiplinlerarası bir alana işaret etmektedir. Alan kamu yönetimi, hukuk ve bilgi bilimi çevresinde yoğunlaşmakta ve ABD, Çin ve Avrupa ülkeleri tarafından yönlendirilmektedir. Literatür şeffaflık, hesap verebilirlik, etik ve algoritmik karar verme etrafında örgütlenmekte, daha yeni çalışmalar üretken yapay zeka ve algoritmik yönetişime yönelmektedir. İtiraz, şikayet, telafi ve dış denetim gibi yurttaş odaklı mekanizmalar ise yazar anahtar kelimeleri düzeyinde görece az görünür kalmaktadır. Gelecekteki araştırmaların yapay zeka yönetişimini idari adalet, yurttaş başvuru yolları ve dış denetimle daha güçlü biçimde ilişkilendirmesi önerilmektedir.

Abstract

Artificial intelligence is transforming how public decisions are made, and the question of who oversees these decisions, and how, is becoming increasingly important. This study maps the bibliometric structure and thematic development of research on artificial intelligence, accountability, and good governance in public administration. Using the Web of Science Core Collection, 484 publications (1999–2025) were analysed through performance analysis and science mapping in VOSviewer. The field is young, rapidly growing, and interdisciplinary, concentrated in public administration, law, and information science, and led by the United States, China, and European countries. The literature is organised around transparency, accountability, ethics, and algorithmic decision-making, with recent work moving toward generative AI and algorithmic governance. Citizen-facing mechanisms such as contestation, complaint, redress, and external oversight remain far less visible at the author-keyword level. Future research should connect AI governance more strongly with administrative justice, citizen remedies, and external oversight.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güre, M. D. P. (2026). KAMU YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKA, HESAP VEREBİLİRLİK VE İYİ YÖNETİŞİM: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ. Sayıştay Dergisi, Cilt: 37 Sayı: 142, 477–508. https://doi.org/10.52836/sayistay.2008184

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. Akay, H. (2025). Yeni Kamu İşletmeciliği ve Algoritmik İktidar: Devletin Karar Verme Süreçlerinde Yapay Zekanın Rolü. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka: Kuram, Uygulama ve Gelecek Perspektifleri Özel Sayısı, 336–351.
  2. Akman, E., Aksu, D., & Can, Y. (2024). Kamu Denetçiliği Kurumu’nun Kamu Personeli Rejimi Konusunda Almış Olduğu Tavsiye Kararlarını ChatGPT Değerlendirebilir Mi? Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(Özel Sayı), 133– 149. https://doi.org/10.33707/akuiibfd.1463116.
  3. Alon-Barkat, S., & Busuioc, M. (2023). Human–AI Interactions in Public Sector Decision Making: “Automation Bias” and “Selective Adherence” to Algorithmic Advice. Journal of Public Administration Research and Theory, 33(1), 153–169. https://doi. org/10.1093/jopart/muac007.
  4. Alon-Barkat, S., & Busuioc, M. (2024). Public Administration Meets Artificial Intelligence: Towards a Meaningful Behavioral Research Agenda on Algorithmic Decision-Making in Government. Journal of Behavioral Public Administration, 7(1), 1–19. https://doi. org/10.30636/jbpa.71.261
  5. Aristovnik, A., Umek, L., & Ravšelj, D. (2024). Artificial Intelligence in Public Administration: A Bibliometric Review in Comparative Perspective. In M. Trajanović, N. Filipović, & M. Zdravković (Eds.), Disruptive Information Technologies for a Smart Society: Proceedings of the 13th International Conference on Information Society and Technology (Lecture Notes in Networks and Systems, Vol. 872, pp. 126–140). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-50755-7_13
  6. Ateş, H. (2025). Algorithmic Systems and Democratic Oversight in Public Auditing. Sayıştay Dergisi, 36(139), 681–709. https://doi.org/10.52836/sayistay.1731625
  7. Babšek, M., Ravšelj, D., Umek, L., & Aristovnik, A. (2025). Artificial Intelligence Adoption in Public Administration: An Overview of Top-Cited Articles and Practical Applications. AI, 6(3), Article 44. https://doi.org/10.3390/ai6030044
  8. Bignami, F. (2022). Artificial Intelligence Accountability of Public Administration. The American Journal of Comparative Law, 70(Suppl. 1), i312–i346. https://doi. org/10.1093/ajcl/avac012
  9. Bozdoğanoğlu, B. (2025). Kamu Yönetiminde Dijitalleşme Sürecinin Bireylerin İyi Yönetim Hakkına Etkisi: Akıllı Yönetimlerde Yapay Zeka Teknolojisi Kullanımının Değerlendirilmesi. Sayıştay Dergisi, 36(139), 743–770. https://doi.org/10.52836/ sayistay.1771754
  10. Bracci, E. (2023). The Loopholes of Algorithmic Public Services: An “Intelligent” Accountability Research Agenda. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 36(2), 739–763. https://doi.org/10.1108/AAAJ-06-2022-5856
  11. Brand, D., Hoffmann, M., & Van der Merwe, J. (2025). Development of Effective Methods and Tools for the Auditing AI Algorithms by Supreme Audit Institutions. JeDEM - eJournal of eDemocracy and Open Government, 17(3), 106–140. https://doi. org/10.29379/jedem.v17i3.1049
  12. Busuioc, M. (2021). Accountable Artificial Intelligence: Holding Algorithms to Account. Public Administration Review, 81(5), 825–836. https://doi.org/10.1111/puar.13293
  13. Dunleavy, P., & Margetts, H. (2025). Data Science, Artificial Intelligence and the Third Wave of Digital Era Governance. Public Policy and Administration, 40(2), 185–214. https:// doi.org/10.1177/09520767231198737
  14. Efe, A. (2022). Yapay Zeka Ortamındaki Dijital Kamu Yönetiminin Yol Haritası. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 4(1), 99–130. https://doi.org/10.58307/kaytek.1185712
  15. Erdoğan, O. (2025). Karar Verme Sürecinde Yeni Bir Yaklaşım: Yapay Zeka Ombudsmanlığı. Ombudsman Akademik, (22), 47–78. https://doi.org/10.32002/ ombudsmanakademik.1602388
  16. Genaro-Moya, D., López-Hernández, A. M., & Godz, M. (2025). Artificial Intelligence and Public Sector Auditing: Challenges and Opportunities for Supreme Audit Institutions. World, 6(2), Article 78. https://doi.org/10.3390/world6020078
  17. Gürbey, S. (2025). Elektronik Devlet Süreçlerinde Dijital Profilleme ve Kişisel Veri Riski: Genel Bilgi Toplama (GBT) Sistemi ve Kamu Denetçiliği Kurumu Kararları Üzerine Bir İnceleme. Journal of Political Administrative and Local Studies, 8(2), 122–136. https://doi.org/10.37460/jpaljournal.1840357
  18. Harrison, T. M., & Luna-Reyes, L. F. (2022). Cultivating Trustworthy Artificial Intelligence in Digital Government. Social Science Computer Review, 40(2), 494–511. https://doi. org/10.1177/0894439320980122
  19. Hassija, V., Chamola, V., Mahapatra, A., Singal, A., Goel, D., Huang, K.-Z., Scardapane, S., Spinelli, I., Mahmud, M., & Hussain, A. (2024). Interpreting Black-Box Models: A Review on Explainable Artificial Intelligence. Cognitive Computation, 16(1), 45–74. https://doi. org/10.1007/s12559-023-10179-8
  20. Henman, P. (2020). Improving Public Services Using Artificial Intelligence: Possibilities, Pitfalls, Governance. Asia Pacific Journal of Public Administration, 42(4), 209–221. https://doi.org/10.1080/23276665.2020.1816188
  21. Hogan-Doran, D. (2017). Computer Says ‘No’: Automation, Algorithms and Artificial Intelligence in Government Decision-Making. Judicial Review: Selected Conference Papers: Journal of the Judicial Commission of New South Wales, 13(3), 345–382.
  22. Jobin, A., Ienca, M., & Vayena, E. (2019). The Global Landscape of AI Ethics Guidelines. Nature Machine Intelligence, 1(9), 389–399. https://doi.org/10.1038/s42256-019-0088-2
  23. Karabulut, N. (2025). Kamu Yönetiminde Yapay Zeka Destekli Otomatik Karar Verme Sistemleri: Türkiye Bağlamında Bir Değerlendirme. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 7(1), 151–183. https://doi.org/10.51124/ jneusbf.2025.112
  24. Karusala, N., Upadhyay, S., Veeraraghavan, R., & Gajos, K. Z. (2024). Understanding Contestability on the Margins: Implications for the Design of Algorithmic Decision-Making in Public Services. In Proceedings of the 2024 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems 1–16. ACM. https://doi. org/10.1145/3613904.3641898
  25. Kasap, E. M., & Nalcı Arıbaş, N. (2026). Yapay Zeka Etiği: Türkiye Ulusal Stratejisi ve Uluslararası Belgeler Üzerinden Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Journal of Management Theory and Practices Research, 7(1), 1–21. https://doi.org/10.71284/ jmtpr.2026711
  26. Kaun, A. (2022). Suing the Algorithm: The Mundanization of Automated Decision-Making in Public Services Through Litigation. Information, Communication & Society, 25(14), 2046–2062. https://doi.org/10.1080/1369118X.2021.1924827
  27. Kaya, E. (2024). Kamu Yönetiminde Dijital Dönüşüm ve Yapay Zeka Uygulamaları. Hitit Ekonomi ve Politika Dergisi, 4(2), 126–141.
  28. Kronblad, C., Essén, A., & Mähring, M. (2024). When Justice Is Blind to Algorithms: Multilayered Blackboxing of Algorithmic Decision-Making in the Public Sector. MIS Quarterly, 48(4), 1637–1662. https://doi.org/10.25300/MISQ/2024/18251 Kuziemski, M., & Misuraca, G. (2020). AI Governance in the Public Sector: Three Tales from the Frontiers of Automated Decision-Making in Democratic Settings. Telecommunications Policy, 44(6), Article 101976. https://doi.org/10.1016/j. telpol.2020.101976
  29. Lam, K., Lange, B., Blili-Hamelin, B., Davidovic, J., Brown, S., & Hasan, A. (2024). A Framework for Assurance Audits of Algorithmic Systems. In Proceedings of the 2024 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency 1078–1092. https://doi. org/10.1145/3630106.3658957
  30. Langer, C. (2024). Decision-Making Power and Responsibility in an Automated Administration. Discover Artificial Intelligence, 4(1), Article 59. https://doi.org/10.1007/s44163- 024-00152-1
  31. Lindgren, I., Madsen, C. Ø., Hofmann, S., & Melin, U. (2019). Close Encounters of the Digital Kind: A Research Agenda for the Digitalization of Public Services. Government Information Quarterly, 36(3), 427–436. https://doi.org/10.1016/j.giq.2019.03.002
  32. Loi, M., & Spielkamp, M. (2021). Towards Accountability in the Use of Artificial Intelligence for Public Administrations. In Proceedings of the 2021 AAAI/ACM Conference on AI, Ethics, and Society 757–766. ACM. https://doi.org/10.1145/3461702.3462631
  33. Lyons, H., Velloso, E., & Miller, T. (2021). Conceptualising Contestability: Perspectives on Contesting Algorithmic Decisions. Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction, 5(CSCW1), 1–25. https://doi.org/10.1145/3449180
  34. Madan, R., & Ashok, M. (2023). AI Adoption and Diffusion in Public Administration: A Systematic Literature Review and Future Research Agenda. Government Information Quarterly, 40(1), Article 101774. https://doi.org/10.1016/j.giq.2022.101774
  35. Margetts, H. (2022). Rethinking AI for Good Governance. Daedalus, 151(2), 360–371. https:// doi.org/10.1162/daed_a_01922
  36. Mišić, J., van Est, R., & Kool, L. (2025). Good Governance of Public Sector AI: A Combined Value Framework for Good Order and a Good Society. AI and Ethics, 5(5), 4875– 4889. https://doi.org/10.1007/s43681-025-00751-3
  37. Mutlu, A. E., & Öncü, R. N. (2024). İdarenin Eylem ve İşlemlerinin Öngörülebilirliği ve Yapay Zeka Kullanımı. Balıkesir Üniversitesi Hukuk Dergisi, 1(2), 186–213.
  38. Neumann, O., Guirguis, K., & Steiner, R. (2024). Exploring Artificial Intelligence Adoption in Public Organizations: A Comparative Case Study. Public Management Review, 26(1), 114–141. https://doi.org/10.1080/14719037.2022.2048685
  39. OECD. (2025). Governing with Artificial Intelligence: The State of Play and Way Forward in Core Government Functions. https://doi.org/10.1787/795de142-en
  40. O’Sullivan, M. (2024). Artificial Intelligence and the Right to an Effective Remedy. In M. Balcerzak & J. Kapelańska-Pręgowska (Eds.), Artificial Intelligence and International Human Rights Law 196–213. Edward Elgar Publishing. https://doi. org/10.4337/9781035337934.00019
  41. Ölmez, M., & Bayrak, B. (2025). Kamu Kurumlarında Yapay Zekânın Dijital Yönetişime Etkisi: Kamu Denetçiliği Kurumu İncelemesi. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 26, 50– 63. https://doi.org/10.58724/assam.1596586
  42. Özdemir, H., & Yelboğa, A. (2025). Yapay Zekâ Destekli Denetimin Kamu Harcamalarındaki Rolü: Sayıştay Örneği. Sayıştay Dergisi, 36(139), 771–802. https://doi.org/10.52836/ sayistay.1793520
  43. Passas, I. (2024). Bibliometric Analysis: The Main Steps. Encyclopedia, 4(2), 1014–1025. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4020065
  44. Rizk, A., & Lindgren, I. (2024). Automated Decision-Making in the Public Sector: A Multidisciplinary Literature Review. In M. Janssen, J. Crompvoets, J. R. Gil-Garcia, H. Lee, I. Lindgren, & A. Nikiforova (Eds.), Electronic Government: EGOV 2024 Lecture Notes in Computer Science, Vol. 14841, 237–253. Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-70274-7_15
  45. Roehl, U., & Crompvoets, J. (2025). Inside Algorithmic Bureaucracy: Disentangling Automated Decision-Making and Good Administration. Public Policy and Administration, 40(2), 322–350. https://doi.org/10.1177/09520767231197801
  46. Sigfrids, A., Nieminen, M., Leikas, J., & Pikkuaho, P. (2022). How Should Public Administrations Foster the Ethical Development and Use of Artificial Intelligence? A Review of Proposals for Developing Governance of AI. Frontiers in Human Dynamics, 4, Article 858108. https://doi.org/10.3389/fhumd.2022.858108
  47. Suksi, M. (2021). Administrative Due Process When Using Automated Decision-Making in Public Administration: Some Notes from a Finnish Perspective. Artificial Intelligence and Law, 29(1), 87–110. https://doi.org/10.1007/s10506-020-09269-x
  48. Tanrıverdi, A. A. (2021). Yapay Zekanın Kamu Hizmetinin Sunumuna Etkileri. Adalet Dergisi, (66), 293–314.
  49. Tomlinson, J. (2020). Justice in Automated Administration. Oxford Journal of Legal Studies, 40(4), 708–736. https://doi.org/10.1093/ojls/gqaa025
  50. Uzun, Y., & Uzun, F. N. (2025). Algoritmik Denetim Çağında Sayıştay: Yapay Zekâ Destekli Kamu Denetiminin Olanakları ve Sınırları. Sayıştay Dergisi, 36(139), 711–742. https:// doi.org/10.52836/sayistay.1761414
  51. Wieringa, M. (2020). What to Account for When Accounting for Algorithms: A Systematic Literature Review on Algorithmic Accountability. In Proceedings of the 2020 Conference on Fairness, Accountability, and Transparency 1–18. ACM. https://doi. org/10.1145/3351095.3372833
  52. Wihlborg, E., Larsson, H., & Hedström, K. (2016). The Computer Says No! A Case Study on Automated Decision-Making in Public Authorities. In 2016 49th Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS). 2903–2912. IEEE. https:// doi.org/10.1109/HICSS.2016.364
  53. Wirtz, B. W., Langer, P. F., & Fenner, C. (2021). Artificial Intelligence in the Public Sector: A Research Agenda. International Journal of Public Administration, 44(13), 1103–1128. https://doi.org/10.1080/01900692.2021.1947319
  54. Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Geyer, C. (2019). Artificial Intelligence and the Public Sector: Applications and Challenges. International Journal of Public Administration, 42(7), 596–615. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1498103
  55. Yamak, Y. (2025). Yapay Zeka ile İlgili Güncel Düzenleme Çalışmaları: AB, ABD ve Türkiye Açısından İncelenmesi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Dergisi, 3(1), 35–68.
  56. Yigitcanlar, T., Desouza, K. C., Butler, L., & Roozkhosh, F. (2020). Contributions and Risks of Artificial Intelligence (AI) in Building Smarter Cities: Insights from a Systematic Review of the Literature. Energies, 13(6), Article 1473. https://doi.org/10.3390/ en13061473
  57. Yolcu, F. S., & Ozan, M. S. (2024). Teknoloji Tabanlı Karar Alma Modeli Olarak Yapay Takdir Yetkisi: Türk Kamu Yönetimi İçin Bir Değerlendirme. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 165–183. https://doi.org/10.33399/biibfad.1572770
  58. Zuiderwijk, A., Chen, Y.-C., & Salem, F. (2021). Implications of the Use of Artificial Intelligence in Public Governance: A Systematic Literature Review and a Research Agenda. Government Information Quarterly, 38(3), Article 101577. https://doi.org/10.1016/j. giq.2021.101577