KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

KLASİK DOĞU VE BATI TÜRK EDEBİYATLARINDA BİLDİRME EKİNİN YERİ MESELESİ

THE PROBLEM OF THE PLACE OF THE COPULA IN CLASSICAL EASTERN AND WESTERN TURKIC LITERATURES

Selahittin Tolkun
Sayfa
327–341
Yayın Tarihi
2017-06-21
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Doğu’da (Türkistan) ve Batı’da (Anadolu) gelişen Klasik Türk Edebiyatı’nda bildirme

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğu’da (Türkistan) ve Batı’da (Anadolu) gelişen Klasik Türk Edebiyatı’nda bildirme
📊
Temel Bulgular & Veri:Doğu’da (Türkistan) ve Batı’da (Anadolu) gelişen Klasik Türk Edebiyatı’nda bildirme
💡
Sonuç & Katkı:Doğu’da (Türkistan) ve Batı’da (Anadolu) gelişen Klasik Türk Edebiyatı’nda bildirme
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Klasik Türk şiirinin dili · bildirme eki · turur biçimbirimi

Özet

Doğu’da (Türkistan) ve Batı’da (Anadolu) gelişen Klasik Türk Edebiyatı’nda bildirme

Abstract

problematic in the Classical Turkic literature which had developed in the East (Turkestan) and in the West (Anatolia). At first view the problem seems to generate from Persian, which has a similar structure and is the influence over both Turkic literatures. However, the fact that the most productive form of the copula is based on the aorist of the verb tur- `to stand`, which used to be a free morpheme in the past and the use of a similar morpheme in Kazakh Turkic display that the problem arises from the internal development of Turkic. turur, which initially was a free morpheme has become a bound morpheme in the course of time. As it I known the arbitrariness caused by meter and rhyme in poetry has introduced deviations in Turkic syntax. These two characteristics i.e. transformation of the copula from a free morpheme to a bound morpheme and the characteristics of poetical language, have entailed a problematic use in classical Turkic poetical language.  

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tolkun, S. (2017). KLASİK DOĞU VE BATI TÜRK EDEBİYATLARINDA BİLDİRME EKİNİN YERİ MESELESİ. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 27 Sayı: 1, 327–341. https://doi.org/10.18345/iuturkiyat.322910

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. AKALIN, Mehmet, Ahmedî Cemşîd ü Hurşîd İnceleme-Metin, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara, 1975.
  2. ALPASLAN, Ali, Kadı Burhaneddin Divanından Seçmeler, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1977.
  3. ARGUNŞAH, Mustafa, Çağatay Türkçesi, Kesit Yayınları, İstanbul, 2013. ATEŞ, Ahmed – Abdülvehhâb TARZÎ, Farsça Gramer, İÜ yayınları, İstanbul, 1962.
  4. AYAN, Gönül, -İnceleme-Metin-, AKMB, Ankara, 1998.
  5. AYAN, Hüseyin, Nesîmî Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkitli Metni, TDK, Ankara, 2014.
  6. BİLTEKİN, Halit, Şeyhî Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük), (Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara, 2002.
  7. ÇAVUŞOĞLU, Mehmed – M. Ali TANYERİ, Zatî Divanı, İÜ Yayınları, İstanbul, 1987.
  8. ÇAVUŞOĞLU, Mehmet, Necati Bey Divanı, Tercüman 1001 Temel Eser, İstanbul, (Belirtilmemiş).
  9. DENİZ, Sebahat, Tecellî ve Dîvânı, Veli Yayınları, İstanbul, 2005.
  10. ECKMANN, János, Harezm; Kıpçak ve Çağatay Türkçesi Üzerine Araştırmalar, Hazırlayan: Osman Fikri Sertkaya, TDK, Ankara, 1966.
  11. ECKMANN, János, Çağatayca El Kitabı, İÜ Yayınları, İstanbul, 1988.
  12. ERASLAN, Kemal, Hüseyn-i Baykara Divânı’ndan Seçmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1987.
  13. ERGİN, Muharrem, Kadı Burhaneddin Divanı, İÜ Yayınları, Ankara, 1980.
  14. ERSOYLU, İ. Halil, Cem Sultan’ın Türkçe Divan’ı, TDK, Ankara, 1989.
  15. GÖLPINARLI, Abdülbâki, Fuzûlî Dîvânı, İnkılâp Kitabevi, İstanbul, 1985.
  16. XOCÄYEVA, Nâzimäxân - Färâğätxân XOCÄYEVA, Çustiy Säylänmä, Ğäfur Ğulåm Näşriyåti, Taşkent, 1992.
  17. KARAAĞAÇ, Günay, Lutfî Divanı Giriş-Metin-Dizin-Tıpkıbasım, TDK, Ankara, 1997.
  18. KARASOY, Yakup, Şiban Han Dîvânı (İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım), TDK, Ankara, 1998.
  19. QÅSIMOV, İmådiddin –ÄmånillåVälixånov, Uväysiy Köngil Gülzårı, Ğäfur Ğulåm Näşriyåti, Taşkent, 1983.
  20. KÄRİMOV, Ğulåm, Muqimiy İkki Tomlik Äsärlär Toplämı II Tom, ÖzSSR Dävlät Bädiiy Ädäbiyåt Näşriyåtı, Taşkent, 1960.
  21. KOCASAVAŞ, Yıldız, Muhammed Sâlih Şeybânî-nâme (Giriş-Tıpkıbasım-Metin- Tercüme), Çantay Yayınları. İstanbul, 2003.
  22. KOÇ, Kenan – Oğuz DOĞAN, Kazak Türkçesi Grameri, Gazi Kitabevi, Ankara, 2004.
  23. KÜRKÇÜOĞLU, Kemâl Edib, Seyyid Nesîmî Dîvânı’ndan Seçmeler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1985.
  24. ÖZÖNDER, Sema Barutçu, Muḥakemetü’l-Luġateyn İki Dilin Mukayesesi, TDK, Ankara, 1996.
  25. RÄHMÅNOV, Vähåb - Kåmilcân İSRÅİLOV, Mäşräb Devån, Ğäfur Ğulåm Näşriyåti, Taşkent, 1980.
  26. RÄSUL, Xålid, Furqät Şe’riyätidän, Özbekistån SSR Fänlär Akademiyasi, Taşkent, 1980.
  27. TANYILDIZ, Ahmet, İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî Şerh-i Mesnevî (Mecmû’atu’l- Letâyif ve Matmûratu’l-Ma’ârif) (I. Cilt) (İnceleme-Metin-Sözlük), (Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi), Kayseri, 2010.
  28. Tarixi Jırlar, Komisyon, Bilim Baspası, Almatı, 1995.
  29. TARLAN, Ali Nihat, Fuzûlî Divanı Şerhi I, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1985.
  30. TARLAN, Ali Nihat, Hayâlî Divanı, Akçağ Yayınları, Ankara, 1992.
  31. TEKİN, Talat, Makaleler 1 Altayistik, Hazırlayanlar: Emine YILMAZ - Nurettin DEMİR, Grafiker Yayınları, Ankara, 2003.
  32. TOLKUN, Selahittin, Afgan Türkistan Edebiyatından Örnek Bir Şahsiyet: Üstad Metin, Kitabevi Yayınları, İstanbul, 2016.
  33. TOPARLI, Recep, Harezmli Hafız Divanı’ndan Seçmeler, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1994.
  34. TOPARLI, Recep, Hârezmli Hâfız’ın Dîvanı İncelem-Metin-Tıpkıbasım, TDK, Ankara, 1998.
  35. TULUM, Mehmet Mâhur, Hazînî Menba u’l-Ebhâr fî Riyâzi’l-Ebrâr “İyilerin Bahçelerindeki Suların Kaynağı”, Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi, İstanbul, 2009.
  36. TULUM, Mehmet Mâhur, Hoca Ahmed Yesevî Dîvân-ı Hikmet (Mısır Nüshası), Doğu Kütüphanesi Yayınları, İstanbul, 2016.
  37. VÅHİDOV, Erkin, Ortädä Begånä Yoq, Yåzuvçi Näşriyåt, Taşkent, 1991.
  38. VANLIOĞLU, Mehmet, Farsça (Dilbilgisi-Metin), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum, 1988.
  39. YÜCEL, Bilâl, Bâbür Dîvânı, AKM, Ankara, 1995.