KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2026 / Cilt: 36 Sayı: 1

Doğu Dünya Düzenleri Hakkında: Ayşe Zarakol’un Batı’dan Önce Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme

Eastern World Orders Reconsidered: A Critical Analysis of Ayşe Zarakol’s Batı’dan Önce

Batuhan Taşkın(FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5482-7877
Sayfa
437–446
Yayın Tarihi
2026-09-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma ile özellikle TürkMoğol siyasal mirası üzerine yapılan tarihsel okumalar bağlamında Zarakol’un yorumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Batı’nın düzeni, günümüz tarihyazımını ve düşüncesini derinden etkilemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Böylece “Batı öncesinde Doğu nasıldı?”, “Doğu’nun hâkimiyet anlayışının farkları nelerdi?”, “Dönemsel şartların dünya düzenlerini değerlendirmesi mümkün müdür?”, “Çerçevenin genişletilmesi doğrultusunda Batı merkezci algının eksiklikleri düzeltilebilir mi?” gibi sorulara cevap aranmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma ile özellikle TürkMoğol siyasal mirası üzerine yapılan tarihsel okumalar bağlamında Zarakol’un yorumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
🔬Tür:Kitap İncelemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Batı · Doğu · Cengizli Düzen

Özet

Batı’nın düzeni, günümüz tarihyazımını ve düşüncesini derinden etkilemiştir. Yazılan eserler, bölgelerara sı ilişkilerin tarihini ve görüşleri Batı merkezci çerçevede aktarmıştır. Modern devletle birlikte merkeziyetçilik ve kanunların tüm dünyada aynı anda oluştuğu algısı ortaya çıkmıştır. Bu yanlış algı gibi, Batı merkezci düşünceyle anlatılan birçok algıda eksiklikler vardır. Dünya tarihini ve bölgelerin ilişkilerini incelerken, yanlış algılardan kurtulup dünya düzenlerini bir bütün olarak inceleme fikri ortaya çıkmıştır. Böylece “Batı öncesinde Doğu nasıldı?”, “Doğu’nun hâkimiyet anlayışının farkları nelerdi?”, “Dönemsel şartların dünya düzenlerini değerlendirmesi mümkün müdür?”, “Çerçevenin genişletilmesi doğrultusunda Batı merkezci algının eksiklikleri düzeltilebilir mi?” gibi sorulara cevap aranmıştır. Ayşe Zarakol tarafından kaleme alınmış olan ve Renan Akman tarafından Türkçeye tercüme edilen Batı’dan Önce adlı eser de bu ve bunun gibi sorulara cevap aramıştır. Ayrıca Batı öncesinde Doğu’nun da bir düzeni olduğunu ve bu sistemin devletler değişse bile devam ettiğini belirtmiştir. Bu çalışma ile özellikle TürkMoğol siyasal mirası üzerine yapılan tarihsel okumalar bağlamında Zarakol’un yorumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Taşkın, B. (2026). Doğu Dünya Düzenleri Hakkında: Ayşe Zarakol’un Batı’dan Önce Adlı Eseri Üzerine Bir İnceleme. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 36 Sayı: 1, 437–446. https://doi.org/10.26650/iuturkiyat.1744261

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (44)

  1. Abu-Lughod, Janet. Avrupa Hegemonyasından Önce 1250-1350 Yılları Arasındaki Dünya Sistemi. Çev. Cansen Mavituna, İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları, 2020. google scholar
  2. Acıpınar, Mikail. Osmanlı İmparatorluğu ve Floransa. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2016. google scholar
  3. Arnold, David. Coğrafi Keşifler. Çev. Osman Bahadır, İstanbul: Alan Yayınları, 1995. google scholar
  4. Barker, Hannah. That Most Precious Merchandise_ The Mediterranean Trade in Black Sea Slaves, 1260-1500. Philadelphia: Philadephia University Press, 2019. google scholar
  5. Braudel, Fernand. Kapitalizmin Kısa Tarihi. Çev. İsmail Yergüz, İstanbul: Say Yayınları, 2023. google scholar
  6. Brummett, Palmira. Keşifler Çağında Osmanlı Denizgücü. Çev. Nazlı Pişkin, İstanbul, Timaş Yayınları, 2009. google scholar
  7. Curtin, Philip D. Dünya Tarihinde Ticaret, Çev. Şaban Bıyıklı, İstanbul: Klasik Yayınları, 2021. google scholar
  8. Eberhard, Wolfram. Çin Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1947. google scholar
  9. Ferro, Marc. Sömürgecilik Tarihi Fetihlerden Bağımsızlık Hareketlerine Kadar 13.-20. Yüzyıl. Çev. Muna Cedden, İstanbul: İmge Yayınları, 2017. google scholar
  10. Fidan, Giray. “Ming Tarih Kayıtlarına Göre Osmanlı İmparatorluğu-Ming Çin’i İlişkileri”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 30 (2011): 275-287. google scholar
  11. Goff, Jacques Le. Ya Paranı Ya Canını Orta Çağda Ekonomi ve Din. Çev. Enes Öztürk, İstanbul: Dergâh Yayınları, 2021. google scholar
  12. Gökalp, Ziya. Türk Medeniyeti Tarihi. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2015. google scholar
  13. Gülalp, Haldun. “Universalism Versus Particularism: Ottoman Historiography and the ‘Grand Narrative”, New Perspectives on Turkey. Cambridge: Cambridge University Press, 1995, 151-169. google scholar
  14. Hengstmengel, Joost. İktisat ve Tanrı Erken Modern İktisadi Düşüncede İlahi Takdir. Çev. Hüseyin Burgazoğlu, İstanbul: Ketebe Yayınları, 2023. google scholar
  15. Hobson, John M. Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri. Çev. Esra Ermert, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2022. google scholar
  16. Kabakcı, Enes. Sosyolojiyi Kurmak. İstanbul: Vakıfbank Kültür Yayınları, 2023. google scholar
  17. Karakulak, Mesut. Türkistan’da Efendiler ve Köleler. İstanbul: Kronik Kitap, 2020. google scholar
  18. Kissinger, Henry. Çin Dünden Bugüne Yeni Çin. Çev. Nalan Işık Çeper, İstanbul: Kaknüs Yayınları 2015. google scholar
  19. Kuru, Mehmet. Osmanlı’nın Para ile İmtihanı. İstanbul: Fol Kitap, 2023. google scholar
  20. Magno, Alessandro Marzo. Paranın İcadı Finans İtalyanca Konuşurken, Çev. İ. Utku Kavasoğlu, İstanbul: Tellekt Yayınları, 2021. google scholar
  21. Mack, Rosamond E. Doğu Malı Batı Sanatı İslam Ülkeleriyle Ticaret ve İtalyan Sanatı, Çev. Ali Özdamar, İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2022. google scholar
  22. Malcolm, Noel. İmparatorluğun Ajanları. Çev. Okan Güven, İstanbul: Kronik Kitap, 2024. google scholar
  23. May, Timothy. Moğol İmparatorluğu. Çev. Ülke Evrim Uysal, İstanbul: Kronik Kitap, 2021. google scholar
  24. Morton, Nicholas. The Mongol Strom. Londra: Basic Books, 2022. google scholar
  25. Onar, Nora Fisher. “Echoes of a Universalism Lost: Rival Representations of the Ottomans in Today’s Turkey”, Middle Eastern Studies 45/2 (2009): 229-241. google scholar
  26. Osmanlı Devleti’nde Kölelik Ticaret, Esaret, Yaşam, Ed. Zübeyde Güneş Yağcı, Fırat Yaşa, Dilek İnan, Ankara: Tezkire Kitap, 2017. google scholar
  27. Ögel, Bahaeddin. Sino-Tucıca Çingiz Han’ın Türk Müşavirleri. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayınları, 2002. google scholar
  28. Petry, Carly F. The Mamluk Sultanate A History. Cambridge: Cambridge University Press, 2022. google scholar
  29. Rediker, Marcus. Köle Gemisi İnsanlık Tarihine Bir Yolculuk, Çev. Dilek Şendil, İstanbul: Alfa Yayınları, 2023. google scholar
  30. Singh, Devin. Kutsal Ekonomi Batı’da Paranın Teolojik Gücü. Çev. Kübra Aksoy, İstanbul: Albaraka Yayınları, 2021. google scholar
  31. Sombat, Werner. Modern Kapitalizm. Çev. Gözde Türker, İstanbul: Doğu Batı Yayınları, 2024. google scholar
  32. Taşağıl, Ahmet. Kök Tengri’nin Çocukları. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2017. google scholar
  33. Taşağıl, Ahmet. “Türk Askerî Tarihinin Başlangıcı: Hun Ordusu”, Hunlar’dan Günümüze Türk Askerî Teşkilatı. Ed. A. Sefa Özkaya, İstanbul: Kronik Yayınları, 2019, 142-158. google scholar
  34. Taşkın, Batuhan. Esaretin Diplomasisi Memlûk-Altın Orda İlişkileri ve Karadeniz Köle Ticareti (1260-1354). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2025. google scholar
  35. The Cambridge World History of Slavery I-IV, ed. Craig Perry, David Eltis, Stanley L. Engerman, David Richardson, Seymour Drescher, David Richardson, Keith Bradley, Paul Cartledge. Cambridge: Cambridge University Press, 2011-2017-2021. google scholar
  36. Toynbee, Arnold J. A Study of History I-XII. Ed. D.C. Somervell, Oxford: Oxford University Press, 1987. google scholar
  37. Toynbee, Arnold J. Uygarlık Yargılanıyor. Çev. Mehmet Arif Taşkıran, İstanbul: Kronik Kitap, 2023. google scholar
  38. Usta, Ahmet. Hilal ile Haç Arasında Hayatlar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2022. google scholar
  39. Vladimirtsov, B.Y. Moğolların İçtimaî Teşkilâtı. Çev. Abdulkadir İnan, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1994. google scholar
  40. Vernadsky, George. A History of Russia. Londra: Oxford University Press, 1951. google scholar
  41. Vernadsky, George. Moğollar ve Ruslar. Çev. Eşref Bengi Özbilen, İstanbul: Selenge Yayınları, 2015. google scholar
  42. Zarakol, Ayşe. Batı’dan Önce Doğu. Çev. Renan Akman, İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2024. google scholar
  43. Zilfi, Madeline C. Osmanlı İmparatorluğu’nda Kölelik ve Kadınlar (1700-1840). Çev. Ebru Kılıç, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2023. google scholar
  44. Weber, Max. Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu. Çev. Can Büyükbay, İstanbul: Kapra Yayınları, 2021. google scholar