Dergiler / Anayasa Yargısı / 2023 / Cilt: 40 Sayı: 2

KAMU İCRA HUKUKUNDA HAKSIZ ÇIKMA ZAMMININ ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Mustafa Karataş(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, KAMU HUKUKU BÖLÜMÜ, MALİ HUKUK ANABİLİM DALI)0000-0003-4037-7518
Mehmet Alper Elmalı(ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, KAMU HUKUKU BÖLÜMÜ, MALİ HUKUK ANABİLİM DALI)0000-0003-3628-6306
Sayfa
215–267
Yayın Tarihi
2023-12-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada haksız çıkma zammı uygulamasına ilişkin iptal kararı; ödeme emrine karşı açılan davanın niteliği, haksız çıkma zammının uygulanma amacı, genel icra hukukunda yer alan icra inkâr tazminatı ile olan benzer hukuki niteliği dikkate alınmak ve aynı hükme ilişkin bir önceki karar da göz önünde bulundurmak suretiyle değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55’inci maddesinde vadesinde ödenmeyen kamu alacağına yönelik cebri icra işlemlerine başlanabilmesi için kamu borçlusuna ödeme emri tebliğ edilmesi gerektiğini, 58’inci maddesinin 1’inci fıkrasına göre ise tebliğ edilen ödeme emrine karşı 15 gün içerisinde vergi davası açılabileceği düzenleme altına alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aynı kanunun 58’inci maddesinin 5’inci fıkrası uyarınca ödeme emrine karşı açılan davada kamu borçlusunun kısmen ya da tamamen haksız çıkması durumunda haksız çıkılan kamu borcunun %10’u oranı ile tahsil edileceği öngörülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada haksız çıkma zammı uygulamasına ilişkin iptal kararı; ödeme emrine karşı açılan davanın niteliği, haksız çıkma zammının uygulanma amacı, genel icra hukukunda yer alan icra inkâr tazminatı ile olan benzer hukuki niteliği dikkate alınmak ve aynı hükme ilişkin bir önceki karar da göz önünde bulundurmak suretiyle değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Anayasa Mahkemesi · kamu icra hukuku · ödeme emri

Özet

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 55’inci maddesinde vadesinde ödenmeyen kamu alacağına yönelik cebri icra işlemlerine başlanabilmesi için kamu borçlusuna ödeme emri tebliğ edilmesi gerektiğini, 58’inci maddesinin 1’inci fıkrasına göre ise tebliğ edilen ödeme emrine karşı 15 gün içerisinde vergi davası açılabileceği düzenleme altına alınmıştır. Aynı kanunun 58’inci maddesinin 5’inci fıkrası uyarınca ödeme emrine karşı açılan davada kamu borçlusunun kısmen ya da tamamen haksız çıkması durumunda haksız çıkılan kamu borcunun %10’u oranı ile tahsil edileceği öngörülmüştür. Kamu icra hukuku öğretisinde haksız çıkma zammı olarak kabul edilen bu uygulamaya ilişkin hüküm, Anayasa Mahkemesi’nin 2021/119 Esas, 2022/48 Karar Sayılı ve 21/04/2022 tarihli kararı ile iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi, aynı hükme ilişkin 03/02/2011 tarihli kararında haksız çıkma zammının hak arama özgürlüğünü engellemediğini kabul etmesine rağmen, 21/04/2022 tarihli kararında ölçülülük ilkesi çerçevesinde yaptığı değerlendirme neticesinde mülkiyet hakkı ile hak arama özgürlüğüne haksız müdahale niteliğinde olduğunu kabul etmiştir. Bu çalışmada haksız çıkma zammı uygulamasına ilişkin iptal kararı; ödeme emrine karşı açılan davanın niteliği, haksız çıkma zammının uygulanma amacı, genel icra hukukunda yer alan icra inkâr tazminatı ile olan benzer hukuki niteliği dikkate alınmak ve aynı hükme ilişkin bir önceki karar da göz önünde bulundurmak suretiyle değerlendirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karataş, M., Elmalı, M. A. (2023). KAMU İCRA HUKUKUNDA HAKSIZ ÇIKMA ZAMMININ ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ. Anayasa Yargısı, Cilt: 40 Sayı: 2, 215–267. https://ajindex.com/articles/1153591

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. AKÇA, Kürşat (2015). “Anayasa Mahkemesi Kararlarında Mülkiyet Hakkı”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 1., ss. 543-596.
  2. AKİPEK, Jale ve AKINTÜRK, Turgut (2009), Eşya Hukuku, İstanbul: Beta Yayınevi.
  3. Akkaya, Mustafa (2009). Haksız Çıkma Zammı ve Anayasaya Uygunluğu, içinde Akçaoğlu, Erturğrul ve Solak Akman, İnci (Ed.), Prof. Dr. Mualla ÖNCEL’e Armağan Cilt I (ss. 339-347), Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları. AYDIN, Mesut (2006). “Anayasa Mahkemesi Kararlarında Hak Arama Özgürlüğü”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 61., S. 3., ss. 1-37.
  4. AYKAÇ, Kemal (1976). Açıklamaları Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Genel Tebliğleri, Ankara: Seçkin Kitabevi.