Dergiler / Anayasa Yargısı / 2025 / Cilt: 42 Sayı: 2

MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKININ GÜVENCESİ OLARAK KARARLARIN ETKİN İCRASI: FRANSIZ İNJONCTİON VE ASTREİNTE MODELİNİN TÜRK İDARİ YARGISINA UYARLANMASI

Ömür Kadri Sarı(ANKARA İDARE MAHKEMESİ)0000-0002-1176-2399
Alparslan Boz(ANKARA İDARE MAHKEMESİ)0009-0002-1005-1840
Sayfa
1337–1392
Yayın Tarihi
2026-01-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece, birçok AİHM ve AYM bireysel başvuru kararında dikkat çekildiği üzere, mahkemeye erişim hakkı ve adil yargılanma hakkının tam manasıyla uygulanması, ancak mahkeme kararlarının zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Fransa’da idari yargı kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla geliştirilen yargısal emir (injonction) ve zorlayıcı para cezası (astreinte) mekanizmalarını incelemekte ve Türk idari yargı sistemindeki uygulama eksikliklerine karşı bu modellerin uyarlanabilirliğini tartışmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fransız sisteminde, idarenin yargı kararlarına uyumunu güvence altına alan bu araçlar, tarihsel süreçte yaşanan sorunlara yönelik olarak çeşitli reformlarla etkin hâle getirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece, birçok AİHM ve AYM bireysel başvuru kararında dikkat çekildiği üzere, mahkemeye erişim hakkı ve adil yargılanma hakkının tam manasıyla uygulanması, ancak mahkeme kararlarının zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mahkemeye erişim hakkı · zorlayıcı para cezası (astreinte) · yargısal emir (injonction)

Özet

Bu çalışma, Fransa’da idari yargı kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla geliştirilen yargısal emir (injonction) ve zorlayıcı para cezası (astreinte) mekanizmalarını incelemekte ve Türk idari yargı sistemindeki uygulama eksikliklerine karşı bu modellerin uyarlanabilirliğini tartışmaktadır. Fransız sisteminde, idarenin yargı kararlarına uyumunu güvence altına alan bu araçlar, tarihsel süreçte yaşanan sorunlara yönelik olarak çeşitli reformlarla etkin hâle getirilmiştir. Türkiye’de ise, İdari Yargılama Usul Kanunu kararların uygulanmasını düzenlemekle birlikte, caydırıcılıktan yoksun olması ve idareyi doğrudan zorlayıcı mekanizmalar içermemesi nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Fransa’daki yargısal emir ve astreinte mekanizmaları, hukuk devleti ve yargı kararlarının etkinliği ilkelerini güçlendirmiştir. Türkiye’de de benzer araçların benimsenmesi, Anayasa ve 2577 sayılı Kanun’da yapılacak değişikliklerle mümkündür. Bu reformlar, idarenin yargısal denetime uyumunu artıracak ve bireylerin mahkemeye erişim hakkını güvence altına alacaktır. Böylece, birçok AİHM ve AYM bireysel başvuru kararında dikkat çekildiği üzere, mahkemeye erişim hakkı ve adil yargılanma hakkının tam manasıyla uygulanması, ancak mahkeme kararlarının zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tögel, A., Sarı, Ö. K. (2026). MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKININ GÜVENCESİ OLARAK KARARLARIN ETKİN İCRASI: FRANSIZ İNJONCTİON VE ASTREİNTE MODELİNİN TÜRK İDARİ YARGISINA UYARLANMASI. Anayasa Yargısı, Cilt: 42 Sayı: 2, 1337–1392. https://doi.org/10.55792/anayasayargisi.1863175

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. AKINCI, Müslüm (2008). İdari Yargıda Adil Yargılanma Hakkı, Ankara: Turhan Kitabevi.
  2. AKYILMAZ, Bahtiyar (2007). “Yargı Kararlarının Yerine Getirilmesinden Doğan Sorumluluk”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11., S. 1., ss. 449-470.
  3. ATAY, Ender Ethem (2024). İdari Yargılama Hukuku, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  4. BOURDON, Pierre, MORAND-DEVILLER, Jacqueline ve POULET, Florian (2023). Droit administratif, Paris: LGDJ.
  5. ÇAĞLAYAN, Ramazan (2004). İdari Yargı Kararlarının Sonuçları ve Uygulanması, İstanbul: Asil Yayıncılık.