Journals / Anayasa Yargısı / 2025 / Cilt: 42 Sayı: 2

MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKININ GÜVENCESİ OLARAK KARARLARIN ETKİN İCRASI: FRANSIZ İNJONCTİON VE ASTREİNTE MODELİNİN TÜRK İDARİ YARGISINA UYARLANMASI

Ömür Kadri Sarı(ANKARA İDARE MAHKEMESİ)0000-0002-1176-2399
Alparslan Boz(ANKARA İDARE MAHKEMESİ)0009-0002-1005-1840
Pages
1337–1392
Publication Date
2026-01-14
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Böylece, birçok AİHM ve AYM bireysel başvuru kararında dikkat çekildiği üzere, mahkemeye erişim hakkı ve adil yargılanma hakkının tam manasıyla uygulanması, ancak mahkeme kararlarının zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, Fransa’da idari yargı kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla geliştirilen yargısal emir (injonction) ve zorlayıcı para cezası (astreinte) mekanizmalarını incelemekte ve Türk idari yargı sistemindeki uygulama eksikliklerine karşı bu modellerin uyarlanabilirliğini tartışmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Fransız sisteminde, idarenin yargı kararlarına uyumunu güvence altına alan bu araçlar, tarihsel süreçte yaşanan sorunlara yönelik olarak çeşitli reformlarla etkin hâle getirilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Böylece, birçok AİHM ve AYM bireysel başvuru kararında dikkat çekildiği üzere, mahkemeye erişim hakkı ve adil yargılanma hakkının tam manasıyla uygulanması, ancak mahkeme kararlarının zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mahkemeye erişim hakkı · zorlayıcı para cezası (astreinte) · yargısal emir (injonction)

Özet

Bu çalışma, Fransa’da idari yargı kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla geliştirilen yargısal emir (injonction) ve zorlayıcı para cezası (astreinte) mekanizmalarını incelemekte ve Türk idari yargı sistemindeki uygulama eksikliklerine karşı bu modellerin uyarlanabilirliğini tartışmaktadır. Fransız sisteminde, idarenin yargı kararlarına uyumunu güvence altına alan bu araçlar, tarihsel süreçte yaşanan sorunlara yönelik olarak çeşitli reformlarla etkin hâle getirilmiştir. Türkiye’de ise, İdari Yargılama Usul Kanunu kararların uygulanmasını düzenlemekle birlikte, caydırıcılıktan yoksun olması ve idareyi doğrudan zorlayıcı mekanizmalar içermemesi nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Fransa’daki yargısal emir ve astreinte mekanizmaları, hukuk devleti ve yargı kararlarının etkinliği ilkelerini güçlendirmiştir. Türkiye’de de benzer araçların benimsenmesi, Anayasa ve 2577 sayılı Kanun’da yapılacak değişikliklerle mümkündür. Bu reformlar, idarenin yargısal denetime uyumunu artıracak ve bireylerin mahkemeye erişim hakkını güvence altına alacaktır. Böylece, birçok AİHM ve AYM bireysel başvuru kararında dikkat çekildiği üzere, mahkemeye erişim hakkı ve adil yargılanma hakkının tam manasıyla uygulanması, ancak mahkeme kararlarının zamanında ve eksiksiz yerine getirilmesi ile mümkün olacaktır.

🔖

Cite This Article

Tögel, A., Sarı, Ö. K. (2026). MAHKEMEYE ERİŞİM HAKKININ GÜVENCESİ OLARAK KARARLARIN ETKİN İCRASI: FRANSIZ İNJONCTİON VE ASTREİNTE MODELİNİN TÜRK İDARİ YARGISINA UYARLANMASI. Anayasa Yargısı, Cilt: 42 Sayı: 2, 1337–1392. https://doi.org/10.55792/anayasayargisi.1863175

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (5)

  1. AKINCI, Müslüm (2008). İdari Yargıda Adil Yargılanma Hakkı, Ankara: Turhan Kitabevi.
  2. AKYILMAZ, Bahtiyar (2007). “Yargı Kararlarının Yerine Getirilmesinden Doğan Sorumluluk”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11., S. 1., ss. 449-470.
  3. ATAY, Ender Ethem (2024). İdari Yargılama Hukuku, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  4. BOURDON, Pierre, MORAND-DEVILLER, Jacqueline ve POULET, Florian (2023). Droit administratif, Paris: LGDJ.
  5. ÇAĞLAYAN, Ramazan (2004). İdari Yargı Kararlarının Sonuçları ve Uygulanması, İstanbul: Asil Yayıncılık.