Dergiler / Üniversite Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Üniversite Web Sitelerinde İklim Değişikliği Politikalarının Görünürlüğü: Küresel Ölçekte Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme

The Visibility of Climate Change Policies on University Websites: A Comparative Assessment on a Global Scale

Buşra Sarı(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0002-8845-9857
Şefika Şule Erçetin(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-7686-4863
Sayfa
20–35
Yayın Tarihi
2025-03-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

En yüksek görünürlüğe Türkiye’den İstanbul Teknik Üniversite sahipken, ülkeler arası kıyaslama yapıldığında Türkiye’deki üniversitelerin diğer ülkelere kıyasla nispeten daha düşük bir seviyede yer aldığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İklim değişikliği bireylerdeki farkındalık ve bilinç düzeyinin çok önemli olduğu, şeffaf ve erişilebilir politikaların uygulanmasını gerektiren bir konudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bununla beraber üniversitelerin özellikle web siteleri aracılığıyla toplumda farkındalık yaratma ve politika geliştirme potansiyelleri vardır.
💡
Sonuç & Katkı:En yüksek görünürlüğe Türkiye’den İstanbul Teknik Üniversite sahipken, ülkeler arası kıyaslama yapıldığında Türkiye’deki üniversitelerin diğer ülkelere kıyasla nispeten daha düşük bir seviyede yer aldığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İklim Değişikliği · Politika · Üniversite

Özet

İklim değişikliği bireylerdeki farkındalık ve bilinç düzeyinin çok önemli olduğu, şeffaf ve erişilebilir politikaların uygulanmasını gerektiren bir konudur. Bununla beraber üniversitelerin özellikle web siteleri aracılığıyla toplumda farkındalık yaratma ve politika geliştirme potansiyelleri vardır. Üniversitelerin toplumu yönlendirme potansiyeline sahip kurumlar olarak iklim değişikliği politikalarını daha açık ve erişilebilir şekilde web sitelerinde sergilemeleri oldukça önemlidir. Nitekim bu konuda alanyazında araştırma boşluğu olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda araştırmada, üniversite web sitelerinde iklim değişikliği politikalarının görünürlüğünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma deseniyle tasarlanan araştırmada karşılaştırmalı içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen ülkelerdeki (Türkiye, Hollanda, İngiltere ve Almanya) üniversitelerin web siteleri, önceden belirlenen iklim değişikliği politikaları konulu kriterlere göre incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmelerle araştırmaya dahil edilen üniversitelerin web sitelerinde ülkeler arasında bazı farklılıklar olmakla birlikte genel olarak iklim değişikliği politika görünürlüğünün yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En yüksek görünürlüğe Türkiye’den İstanbul Teknik Üniversite sahipken, ülkeler arası kıyaslama yapıldığında Türkiye’deki üniversitelerin diğer ülkelere kıyasla nispeten daha düşük bir seviyede yer aldığı tespit edilmiştir. Almanya ve Hollanda’daki üniversitelerin dengeli bir performans sergilediği, ancak İngiltere’deki üniversitelerin gerisinde kaldıkları belirlenmiştir. Ayrıca üniversite web sitelerinin iklim değişikliği konusunda güçlü bir kaynak ve bilgi merkezi olarak kullanılmalarının yanı sıra kamu bilgilendirme ve farkındalık kampanyaları alanında yeterli görünürlüğe sahip olmadıkları ortaya çıkarılmıştır. Üniversitelerin iklim değişikliğiyle mücadele ve uyumdaki rollerinin farkında olarak uluslararası iyi uygulamaları örnek alıp web sitelerindeki iklim değişikliği politikalarının görünürlüğünü önemsemeleri tavsiye edilmektedir. Gelecek araştırmacılara ise farklı zaman, metodoloji, ülke ve üniversiteler bağlamında benzer şekilde araştırma yapılması önerilmektedir.

Abstract

Climate change is an issue where the level of awareness and consciousness of individuals is very important and requires the implementation of transparent and accessible policies. However, universities have the potential to raise awareness and develop policies, especially through their websites. As institutions with the potential to guide the society, it is very important for universities to display their climate change policies more openly and accessibly on their websites. As a matter of fact, it has been observed that there is a research gap in the literature on this subject. Accordingly, this study aims to examine the visibility of climate change policies on university websites. For this purpose, comparative content analysis was utilized in the study designed with qualitative research design. The websites of the universities in the countries included in the study (Turkey, the Netherlands, the UK and Germany) were examined and evaluated according to predetermined criteria on climate change policies. With these evaluations, it was concluded that the websites of the universities included in the research have a high level of climate change policy visibility in general, although there are some differences between countries. While Istanbul Technical University from Turkey has the highest visibility, when compared across countries, it is found that universities in Turkey is at a relatively lower level compared to other countries. Universities in Germany and the Netherlands were found to have a balanced performance, but lagged behind universities in the UK. It was also revealed that university websites are used as a strong resource and information center on climate change, but they do not have sufficient visibility in the field of public information and awareness campaigns. It is recommended that universities, being aware of their role in combating and adapting to climate change, should take international good practices as examples and pay attention to the visibility of climate change policies on their websites. Future researchers are recommended to conduct similar research in different time periods, methodologies, countries and universities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sarı, B., Erçetin, Ş. Ş. (2025). Üniversite Web Sitelerinde İklim Değişikliği Politikalarının Görünürlüğü: Küresel Ölçekte Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Üniversite Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 20–35. https://doi.org/10.32329/uad.1605435

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (65)

  1. Acuner, E., Maçin, K. E., Özcan, F. K., Karabulut, A. E., Mutlu Köse, B., & Durak Ata, L. (2023). Üniversitelerde sürdürülebilirlik çalışmaları: İstanbul Teknik Üniversitesi örneği. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 24(2), 111-120. https://dergipark.org.tr/tr/pub/itucis/issue/79287/1360139
  2. Açıkalın, Ş. N., Sarı, E., & Erçetin, Ş. Ş. (2024). Role of education in awareness on climate change. Current Perspectives in Social Sciences, 28(1), 56-63. https://doi.org/10.53487/atasobed.1454546
  3. Arı, I. (2022). Türkiye’s climate policy: Aligned with international climate politics. Insight Turkey, 24(Spring 2022), 89-112. https://doi.org/10.25253/99.2022242.6
  4. Benoot, C., Hannes, K., & Bilsen, J. (2016). The use of purposeful sampling in a qualitative evidence synthesis: A worked example on sexual adjustment to a cancer trajectory. BMC Medical Research Methodology, 16(1), 21. https://doi.org/10.1186/s12874-016-0114-6
  5. Bilbay, Ö. F. (2024). İklim krizi ve dijitalleşme. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(Özel Sayı), 1544-1568. https://doi.org/10.35408/comuybd.1516721
  6. Birleşmiş Milletler. (1992). İklim değişikliği çerçeve sözleşmesi.
  7. Boiocchi, R., Ragazzi, M., Torretta, V., & Rada, E. C. (2023). Critical analysis of the GreenMetric World University Ranking System: The ıssue of comparability. Sustainability. 15(2), 1343. https://doi.org/10.3390/su15021343
  8. Cuaresma, J. C. (2017). Philippine higher education institutions’ responses to climate change. İçinde Climate Change Research at Universities (ss. 69-93). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-58214-6_5
  9. Çelik, Z., & Öztürk, M. (2022). Sürdürülebilir ve yeşil kampüsler: Türkiye’deki üniversitelerin yeşil vizyonu. İDEALKENT, 14(Özel Sayı), 315-346. https://doi.org/10.31198/idealkent.1166470
  10. Çiftçi, S., & Kayaer, M. (2024). Türkiye’s contribution to the process in fighiıng climate change within the framework of Turkish environmental legislation. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 22(2), 44-65. https://doi.org/10.11611/yead.1258752
  11. DataReportal. (2024). Digital 2024 april global statshot report - Global digital insights. https://datareportal.com/reports/digital-2024-april-global-statshot
  12. Douglas, H. (2022). Sampling techniques for qualitative research. Içinde Principles of Social Research Methodology (ss. 415-426). Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-19-5441-2_29
  13. Erdem, A. R. (2013). Bilgi toplumunda üniversitenin değişen rolleri ve görevleri. Yükseköğretim Dergisi, 3(2), 109-120.
  14. European Environment Agency. (2024). European climate risk assessment. https://www.eea.europa.eu/publications/european-climate-risk-assessment
  15. Fazey, I., Hughes, C., Schäpke, N. A., Leicester, G., Eyre, L., Goldstein, B. E., Hodgson, A., Mason-Jones, A. J., Moser, S. C., Sharpe, B., & Reed, M. S. (2021). Renewing universities in our climate emergency: Stewarding system change and transformation. Frontiers in Sustainability, 2. https://doi.org/10.3389/frsus.2021.677904
  16. Federal Republic of Germany. (2014). Sixth national communication of Germany under the UNFCCC. https://unfccc.int/documents/79787
  17. Flick, U. (2018). An introduction to qualitative research. SAGE Puplications.
  18. Gardner, C. J., Thierry, A., Rowlandson, W., & Steinberger, J. K. (2021). From publications to public actions: The role of universities in facilitating academic advocacy and activism in the climate and ecological emergency. Frontiers in Sustainability, 2. https://doi.org/10.3389/frsus.2021.679019
  19. Government of Canada. (2017). Seventh national communication and third biennial report of Canada under the UNFCCC. https://www.canada.ca/en/environment-climate-change/services/climate-change/greenhouse-gas-emissions/seventh-national-communication-third-biennial-report.html
  20. Ibrahim, U. (2023). Accountability for climate change mitigation in universities through research, teaching, and community services. İçinde University Initiatives on Climate Change Education and Research (ss. 1-19). Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-25960-9_10-1
  21. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2024a). İklim Değişikliği Başkanlığı. https://iklim.gov.tr/
  22. İklim Değişikliği Başkanlığı. (2024b). Sözleşme ve protokoller. https://iklim.gov.tr/
  23. İklim Portal. (2024). İklim portal. https://iklimportal.gov.tr/
  24. iklimBU. (2024). iklimBU | İklim değişikliği ve politikaları uygulama ve araştırma merkezi. https://climatechange.bogazici.edu.tr/
  25. Kautto, N., Trundle, A., & McEvoy, D. (2018). Climate adaptation planning in the higher education sector. International Journal of Sustainability in Higher Education, 19(7), 1259-1278. https://doi.org/10.1108/IJSHE-02-2018-0028
  26. Kekeç Morkoç, D. (2017). Topluma hizmet uygulamaları boyutunda üniversite web sitelerinin incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 2, 256-266.
  27. Kekeç Morkoç, D., & Doğan, M. (2014). Üniversite “web” sitelerinin tanıtım amaçlı kullanımı: Üniversitelerin turizm bölümleri üzerine bir araştırma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1, 56-66.
  28. Knuth, S., Nagle, B., Steuer, C., & Yarnal, B. (2007). Universities and climate change mitigation: Advancing grassroots climate policy in the US. Local Environment, 12(5), 485-504. https://doi.org/10.1080/13549830701657059
  29. Koç, H. (2015). Üniversitelerde web sitelerinin kurumsal iletişim amaçlı kullanımı: Devlet ve vakıf üniversitelerinin web siteleri üzerine karşılaştırmalı bir analiz. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 3(2). https://doi.org/10.19145/guifd.86451
  30. Kohli, R., & Fee, L. (2024). Why universities play a crucial role in climate adaptation. UNDP Climate Promise. https://climatepromise.undp.org/news-and-stories/why-universities-play-crucial-role-climate-adaptation
  31. Krippendorff, K. (2019). Content analysis: An introduction to its methodology. SAGE Publications, Inc. https://doi.org/10.4135/9781071878781
  32. Kurulgan, M., & Bayram, F. (2006). Üniversite kütüphaneleri web sitelerinin biçim ve içerik analizi: Türkiye’deki uygulamaya ilişkin bir araştırma analizi. Türk Kütüphaneciliği, 20(2), 141-172.
  33. Leal Filho, W., Shiel, C., & Paço, A. (2016). Implementing and operationalising integrative approaches to sustainability in higher education: the role of project-oriented learning. Journal of Cleaner Production, 133, 126-135. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.05.079
  34. Leal Filho, W., Sierra, J., Kalembo, F., Ayal, D. Y., Matandirotya, N., de Victoria Pereira Amaro da Costa, C. I., Sow, B. L., Aabeyir, R., Mawanda, J., Zhou, L., & Baldeh, D. (2024). The role of African universities in handling climate change. Environmental Sciences Europe, 36(1), 130. https://doi.org/10.1186/s12302-024-00933-6
  35. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2024). İklim. https://www.mgm.gov.tr/iklim/iklim.aspx?key=B
  36. Molthan-Hill, P., Worsfold, N., Nagy, G. J., Leal Filho, W., & Mifsud, M. (2019). Climate change education for universities: A conceptual framework from an international study. Journal of Cleaner Production, 226, 1092-1101. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.04.053
  37. Ortaş, İ. (2004). “Üniversite” özerkliği nedir? Üniversite ve Toplum, 4(1), 1-7.
  38. Öztürk, K. (2002). Küresel iklim değişikliği ve Türkiye’ye olası etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 47-65.
  39. Parizek, K., & Evangelinos, K. I. (2021). Corporate social responsibility strategies and accountability in the UK and Germany: Disclosure of lesbian, gay, bisexual and transgender issues in sustainability reports. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 28(3), 1055-1065. https://doi.org/10.1002/csr.2105
  40. Reimers, F. (2021). Education and climate change (F. M. Reimers, Ed.). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-57927-2
  41. Republic of Türkiye. (2018). Seventh national communication of Türkiye under the UNFCCC. https://unfccc.int/documents/197662
  42. S. Hlahla, A. N., & Hill, T. R. (2019). Assessing municipal-level governance responses to climate change in KwaZulu-Natal, South Africa. Journal of Environmental Planning and Management, 62(6), 1089-1107. https://doi.org/10.1080/09640568.2018.1466693
  43. Sari, R. F., Sidiyanto, Y. A., & Windiatmaja, J. H. (2023). The role of universities in realizing sustainability: Analysis of UI GreenMetric contributions and publications related to sustainability. E3S Web of Conferences. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202345001001
  44. Sekaran, U., & Bougie, R. (2016). Research methods for business. West Sussex: John Wiley & Sons.
  45. Selçuk, S. F. (2023). Uluslararası iklim değişikliği anlaşmaları ve Türkiye’nin tutumu. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 6(1), 9-19.
  46. Selçuk Üniversitesi. (2024). Tarım ve iklim değişiklikleri uygulama ve araştırma merkezi. https://www.selcuk.edu.tr/Birim/arastirma-ve-uygulama-merkezleri/tarim_ve_iklim_degisiklikleri_uygulama_ve_arastirma_merkezi/2098/tarim-ve-iklim-degisikligi-eylem-plani/48183
  47. Şeko, Y. A. (2023). İklim değişikliği eğitim hakkına ulaşmada engeller oluşturuyor. https://www.aa.com.tr/tr/yesilhat/iklim-degisikligi/iklim-degisikligi-egitim-hakkina-ulasmada-engeller-olusturuyor/1820712
  48. Stephens, J. C., Hernandez, M. E., Román, M., Graham, A. C., & Scholz, R. W. (2008). Higher education as a change agent for sustainability in different cultures and contexts. International Journal of Sustainability in Higher Education, 9(3), 317-338. https://doi.org/10.1108/14676370810885916
  49. Tafur-Arciniegas, M., & Contreras, A. F. L. (2018). First approach to purposeful sampling for determining key factors on outcome bias.
  50. Talu, N., & Kocaman, H. (2018). Türkiye’de iklim değişikliği ile mücadelede politikalar, yasal ve kurumsal yapı. Içinde Weglobal. http://www.iklimin.org/egitimmateryalleri/TR%20Pol_NT.pdf
  51. Tanışık, S. (2024). Üniversite web sitelerinin kullanılabilirlik sorunları üzerine bir araştırma: Başkent Üniversitesi örneği. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 8(1), 22-43. https://doi.org/10.46328/bestdergi.103
  52. Türkeş, M., Sümer, U. M., & Çetiner, G. (2000). Küresel iklim değişikliği ve olası etkileri. Içinde Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Seminer Notları (ss. 7-24). Çevre Bakanlığı, ÇKÖK Gn. Md.
  53. UI GreenMetric. (2024). Welcome to UI GreenMetric. https://greenmetric.ui.ac.id/about/welcome
  54. United Nations. (1992). Agenda 21: Programme of action for sustainable development. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/Agenda21.pdf
  55. United Nations. (2012). The future we want. https://www.un.org/disabilities/documents/rio20_outcome_document_complete.pdf
  56. United Nations. (2024a). Causes and effects of climate change. https://www.un.org/en/climatechange/science/causes-effects-climate-change
  57. United Nations. (2024b). Preparation of NCs and BRs. https://unfccc.int/preparation-of-ncs-and-brs#Guidelines-on-reporting-National-Communications
  58. United Nations Development Programme. (2023). Climate dictionary: An everyday guide to climate change. Içinde UNDP. https://climatepromise.undp.org/news-and-stories/climate-dictionary-everyday-guide-climate-change
  59. United Nations Educational, S. and C. O. (2015). Not just hot air: Putting climate change education into practice. UNESCO. https://doi.org/10.54675/JEZC9407
  60. Us, Y., Pimonenko, T., Lyulyov, O., Chen, Y., & Tambovceva, T. (2022). Promoting green brand of university in social media: Text mining and sentiment analysis. Virtual Economics, 5(1), 24-42. https://doi.org/10.34021/ve.2022.05.01(2)
  61. Uslu Şenel, G., & Atabey, T. (2020). Diyarbakır ilinde farklı sektörlerden kaynaklanan karbondioksit salınımının hesaplanması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(1), 37-47. https://doi.org/10.17780/ksujes.676975
  62. Wang, R. (2013). Adopting local climate policies. Urban Affairs Review, 49, 593-613. https://doi.org/10.1177/1078087412469348
  63. Yıldız Teknik Üniversitesi. (2024). Sürdürülebilirlik. https://yildiz.edu.tr/kampus/surdurulebilirlik
  64. Yılmaz, F., Göçen, S., & Yardımcı, R. (2017). Toplumsal sorunların çözümünde üniversitelerin rolü. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(12), 138-149.
  65. Yüksek Öğretim Kurulu. (2024). YÖK Yeşilin ve geri dönüşümün adresi üniversiteler karbon ayak izlerini azaltıyor. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2023/yesilin-ve-geri-donusumun-adresi-universiteler-karbon-ayak-izlerini-azaltiyor.aspx