Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, mevcut alanyazının büyük oranda Eğitim Bilimleri (%62) alanında yoğunlaştığını, STEM (%8) alanlarının ise oldukça yetersiz temsil edildiğini; uygulamaların ise eğitim programı dışı ve hibe odaklı kaldığını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Türkiye’deki araştırma üniversitelerinde lisans öğrencisi araştırmalarının (URE) sistematik olarak kurumsallaştırılmasına yönelik stratejik bir yol haritası sunmaktadır. Ulusal politika hedefleri ile parçalı uygulamalar arasındaki boşluğu gidermeyi amaçlayan araştırma; mevcut yapıyı kurumsal kapasiteyi artıran bütüncül bir araştırma ekosistemine dönüştürmeyi hedeflemektedir. Çalışmada, 1996–2025 yıllarını kapsayan 76 ulusal yayın sistematik olarak taranmış ve yükseköğretime ilişkin temel politika belgeleri analiz edilmiştir. Bulgular, mevcut alanyazının büyük oranda Eğitim Bilimleri (%62) alanında yoğunlaştığını, STEM (%8) alanlarının ise oldukça yetersiz temsil edildiğini; uygulamaların ise eğitim programı dışı ve hibe odaklı kaldığını göstermektedir. Bu yapısal sorunları aşmak için politika, kurum ve eğitim programı düzeylerini kapsayan üç katmanlı “IUR-Türkiye” uygulama modeli önerilmiştir. Model; YÖK düzeyinde ölçülebilir metriklerin zorunlu kılınmasını, merkezi Lisans Araştırma Ofislerinin kurulmasını ve Ders Temelli Lisans Araştırmalarının (CURE) eğitim programına eklemlenmesini tavsiye etmektedir. Ayrıca, öğretim üyelerinin mentorluk faaliyetlerinin akademik yükseltme süreçlerinde resmen tanınmasını, sürdürülebilir bir araştırma kültürü için stratejik bir gereklilik olarak vurgulanmıştır.
Abstract
This study provides a strategic roadmap for the systematic institutionalization of undergraduate research (URE) in Türkiye’s research universities. Aiming to bridge the gap between national policy goals and fragmented practices, the research seeks to transform the current structure into a holistic research ecosystem that enhances institutional capacity. The study systematically reviews 76 national publications spanning 1996–2025 and analyzes key higher education policy documents. Findings reveal that the current literature is heavily concentrated in Educational Sciences (62%), while STEM fields (8%) are significantly underrepresented; furthermore, existing practices remain largely extracurricular and grant dependent. To overcome these structural barriers, a three-tiered “IUR-Türkiye” implementation model encompassing policy, institutional, and curricular levels is proposed. The model recommends mandating measurable metrics at the Council of Higher Education (YÖK) level, establishing centralized Undergraduate Research Offices, and embedding Course-Based Undergraduate Research Experiences (CURE) into the curriculum. Furthermore, the formal recognition of faculty mentorship within academic promotion processes is emphasized as a strategic requirement for a sustainable research culture.