Dergiler / STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

Bedenin Doğası, Doğanın Bedeni: Çağdaş Sanatta Algı, Mekân ve Ontoloji

The Nature of the Body, the Body of Nature: Perception, Space and Ontology in Contemporary Art

Betül Semizoğlu(SİNOP ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ)0009-0003-9864-2879
Elif Anbarpınar(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6982-5738
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-03-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, çağdaş sanatın doğayı varoluşsal bir olgu olarak ele aldığını ve insanın doğayla kurduğu ilişkinin estetik ve etik bir farkındalık alanı yarattığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, doğa, beden ve sanat arasındaki ontolojik ilişkiyi çağdaş sanat pratikleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgular, çağdaş sanatın doğayı varoluşsal bir olgu olarak ele aldığını ve insanın doğayla kurduğu ilişkinin estetik ve etik bir farkındalık alanı yarattığını göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece sanatın, bedensel deneyim aracılığıyla doğayla birlikte var olma düşüncesini derinleştirdiği, izleyicide varlığa ilişkin yeni bir farkındalık alanı açtığı ortaya konmaktadır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Doğa · Beden · Ontoloji

Özet

Bu çalışma, doğa, beden ve sanat arasındaki ontolojik ilişkiyi çağdaş sanat pratikleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenerek Martin Heidegger'in varlık anlayışı, Maurice Merleau-Ponty'nin bedensel algı kuramı, Gernot Böhme'nin doğayı canlı öz olarak tanımlayan yaklaşımı ve Meyer Howard Abrams’ın sanat felsefesi ekseninde ontolojik kuramsal zemin oluşturularak eserler çözümlenmiştir. Çalışmada, algısal mekân kurguları, beden–doğa birlikteliği, hafıza katmanları, organik formlar, bedensel izler aracılığıyla çağdaş sanatın ontolojik yönelimini görünür kılan Olafur Eliasson, Ana Mendieta, Anselm Kiefer, Ursula von Rydingsvard ve Kiki Smith'in eserleri üzerinden doğa ve bedenin temsili incelenmiştir. Bulgular, çağdaş sanatın doğayı varoluşsal bir olgu olarak ele aldığını ve insanın doğayla kurduğu ilişkinin estetik ve etik bir farkındalık alanı yarattığını göstermektedir. Çalışma, doğa–beden–sanat ilişkisini ontolojik bir çerçevede ele alarak çağdaş sanat literatüründeki tartışmalara özgün bir perspektifle katkı sunmaktadır. Böylece sanatın, bedensel deneyim aracılığıyla doğayla birlikte var olma düşüncesini derinleştirdiği, izleyicide varlığa ilişkin yeni bir farkındalık alanı açtığı ortaya konmaktadır.

Abstract

This study aims to examine the ontological relationship between nature, the body, and art through contemporary art practices. By adopting a qualitative research method, works are analyzed by establishing an ontological theoretical foundation centered on Martin Heidegger's concept of being, Maurice Merleau-Ponty's theory of bodily perception, Gernot Böhme's approach defining nature as a living essence, and Meyer Howard Abrams’s philosophy of art. In the study, the representation of nature and the body is examined through the works of Olafur Eliasson, Ana Mendieta, Anselm Kiefer, Ursula von Rydingsvard, and Kiki Smith, who render the ontological orientation of contemporary art visible through perceptual spatial constructs, body-nature unity, layers of memory, organic forms, and bodily traces. The findings indicate that contemporary art treats nature as an existential phenomenon and that the relationship humans establish with nature creates a field of aesthetic and ethical awareness. By addressing the nature-body-art relationship within an ontological framework, the study contributes to the debates in contemporary art literature with an original perspective. Thus, it is demonstrated that art deepens the idea of co-existing with nature through bodily experience, and opens up a new space of awareness regarding being for the viewer.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Semizoğlu, B., Anbarpınar, E. (2026). Bedenin Doğası, Doğanın Bedeni: Çağdaş Sanatta Algı, Mekân ve Ontoloji. STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1. https://doi.org/10.65660/stardergisi.1810536

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Abrams, M. H. & Harpham, G. (2013). A glossary of literary terms. Boston: Cengage Learning.
  2. Abrams, M. H. (1953). The mirror and the lamp: Romantic theory and the critical tradition. New York: Oxford University Press.
  3. Aristoteles, (1997). Fizik (S. Babür, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  4. Böhme, G. (1993). Atmosphere as the fundamental concept of a new aesthetics. Thesis Eleven, 36(1), 113–126. Sage Publications. https://doi.org/10.1177/072551369303600107
  5. Böhme, G. (2013). Atmospheric architectures: the aesthetics of felt spaces (A. C. Engels-Schwarzpaul, Trans.). Bloomsbury Visual Arts.
  6. Coyne, L. (Jun 12, 2013). Heidegger and the Ethics of Land Art. International Society for Environmental Ethics: 10th Annual Meeting.
  7. Dreyfus, H. L. & Dreyfus, S. E. (1999). The challenge of merleau-ponty’s phenomenology of embodiment for cognitive science. In G. Weiss & H. F. Haber (Ed.). Perspectives on embodiment: the intersections of nature and culture (pp. 103–120). London: Routledge.
  8. Erzen, J. N. (2005). Mimar Sinan: Estetik bir analiz. Ankara: Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları.
  9. Gadamer, H. G. (2007). Giriş. M. Heidegger içinde, Sanat eserinin kökeni (s. 83-98). (F. Tepebaşılı, Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayım.
  10. Gorodeisky, K. (2016). 19th Century Romantic Aesthetics, In E. N. Zalta (Ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/entries/aesthetics-19th-romantic/#AestNatu
  11. Grosz, E. (1994). Volatile bodies: Toward a corporeal feminism. Bloomington: Indiana University Press.
  12. Hauser, G. A. (1999). Vernacular voices: The rhetoric of publics and public spheres. Columbia: University of South Carolina Press.
  13. Heidegger, M. (1977). The question concerning technology, and other essays (W. Lovitt, Trans.). Harper Torchbooks.
  14. Heidegger, M. (2007). Sanat eserinin kökeni (F. Tepebaşılı, Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayım.
  15. Heidegger, M. (2021). Varlık ve zaman (K. H. Ökten, Çev.). İstanbul: Alfa Yayınları.
  16. Koerner, J. L. (1990). Caspar David Friedrich and the subject of landscape. New Haven: Yale University Press. Lowe, E. J. (1995). Ontology. In T. Honderich (Ed.). The oxford companion to philosophy (s. 82, 634). New York: Oxford University Press.
  17. Merleau-Ponty, M. (2005). Algılanan dünya (Ö. Aygün, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  18. Merleau-Ponty, M. (2016). Algının fenomenolojisi (E. Sarıkartal ve E. Hacımuratoğlu, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
  19. Murakami, T. (2019). Doğanın sanat üzerine etkileri: Estetik perspektifler (M. Kaya, Çev.). İstanbul: Alfa Yayınları. Platon. (1993). Devlet (S. Eyüboğlu & M. A. Cimcoz, Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  20. Ruse, M. (1995). Nature. In T. Honderich (Ed.). The oxford companion to philosophy (s. 607-608). New York: Oxford University Press.
  21. URL-1: Ch'ien, L. (2023, Ekim 24). Leonardo da Vinci, “Vitruvian Man”, in Smarthistory. https://smarthistory.org/leonardo-da-vinci-vitruvian-man/ (Erişim 15.09.2025).
  22. URL-2: Utah State University. (n.d.). Dürer: His Life and Works: Symmetry of the Human Body. http://exhibits.lib.usu.edu/exhibits/show/durer/humanbody (Erişim 15.09.2025).
  23. URL-3: Boittiaux, I. (2024, Ocak 31) Les 10 œuvres de land art les plus spectaculaires du monde. Beaux Arts. https://www.beauxarts.com/vu/cultes-10-oeuvres-de-land-art-absolument-spectaculaires/ (Erişim 18.09.2025).
  24. URL-4: Mothes, K. (2025, Temmuz 29). An Expansive Survey in Scotland Celebrates Five Decades of Land Art by Andy Goldsworthy. https://www.thisiscolossal.com/2025/07/andy-goldsworthy-fifty-years/ (Erişim 20.09.2025).
  25. URL-5: Public Art Fund, (n.d.). Agnes Denes: Wheatfields for Manhattan. https://www.publicartfund.org/exhibitions/view/wheatfields-for-manhattan/ (Erişim 20.09.2025).
  26. URL-6: Denver Art Museum, (2020, Aralık 6). Ana Mendieta: Suspended Fire. https://www.denverartmuseum.org/en/exhibitions/ana-mendieta (Erişim 28.09.2025).
  27. URL-7: Taylor, R. (2020, Aralık 21). Anselm Kiefer, Shulamite. Smarthistory. https://smarthistory.org/anselm-kiefer-shulamite/ (Erişim 03.10.2025).
  28. URL-8: Gluibizzi, A. (2022, Kasım). Ursula von Rydingsvard: LUBA. The Brooklyn Rail. https://brooklynrail.org/2022/11/artseen/Ursula-von-Rydingsvard-LUBA (Erişim 03.10.2025).
  29. URL-9: The Museum of Modern Art. (2003). Kiki Smith: prints, books, and things. https://www.moma.org/calendar/exhibitions/133 (Erişim 04.10.2025).