Dergiler / Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 27

YENİ NEOKLASİK SENTEZ VE MODERN DÜNYA-SİSTEMİ: MERKEZ-ÇEVRE İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA PARA POLİTİKASI VE EKONOMİK İSTİKRAR

NEW NEOCLASSICAL SYNTHESIS AND MODERN WORLD-SYSTEM: MONETARY POLICY AND ECONOMIC STABILITY IN THE CONTEXT OF CENTER-PERIPHERY RELATIONS

Didem Nur Tezcan(UFUK ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0001-5925-1814
Sayfa
43–61
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, merkez ülkelerde makroekonomik istikrarın görece daha güçlü olduğunu, çevre ve yarı çevre ülkelerde ise yüksek dalgalanma ve kırılganlıkların belirginleştiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Yeni Neoklasik Sentez (YNS) ve Modern Dünya-Sistemi (MDS) teorilerini bir araya getirerek, küresel makroekonomik sistemde merkez, yarı çevre ve çevre ülkeler arasındaki yapısal farklılıkların para politikalarının etkinliği üzerindeki etkisini analiz etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:YNS teorisi çerçevesinde önerilen sistematik para politikalarının merkez ülkelerde nasıl daha etkin bir şekilde uygulanabildiği, buna karşın çevre ülkelerde MDS teorisinin öngördüğü yapısal bağımlılıklar nedeniyle bu etkinliğin sınırlı kaldığı ampirik olarak test edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, merkez ülkelerde makroekonomik istikrarın görece daha güçlü olduğunu, çevre ve yarı çevre ülkelerde ise yüksek dalgalanma ve kırılganlıkların belirginleştiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2013–2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Uluslararası İktisat · Makro İktisat · Yeni Neoklasik Sentez

Özet

Bu çalışma, Yeni Neoklasik Sentez (YNS) ve Modern Dünya-Sistemi (MDS) teorilerini bir araya getirerek, küresel makroekonomik sistemde merkez, yarı çevre ve çevre ülkeler arasındaki yapısal farklılıkların para politikalarının etkinliği üzerindeki etkisini analiz etmektedir. YNS teorisi çerçevesinde önerilen sistematik para politikalarının merkez ülkelerde nasıl daha etkin bir şekilde uygulanabildiği, buna karşın çevre ülkelerde MDS teorisinin öngördüğü yapısal bağımlılıklar nedeniyle bu etkinliğin sınırlı kaldığı ampirik olarak test edilmiştir. Çalışmada, 2013–2022 dönemine ait enflasyon oranı, reel büyüme oranı ve cari denge oranı gibi temel makroekonomik göstergeler kullanılarak merkez, yarı çevre ve çevre ülkelerin makroekonomik performansları tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Bulgular, merkez ülkelerde makroekonomik istikrarın görece daha güçlü olduğunu, çevre ve yarı çevre ülkelerde ise yüksek dalgalanma ve kırılganlıkların belirginleştiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, 2008 Küresel Finansal Krizi ve COVID-19 pandemisinin merkez-çevre ayrımını daha da derinleştirdiği gösterilmiştir. Çalışma, literatüre YNS ve MDS teorilerini entegre ederek küresel eşitsizliklerin para politikası etkinliği üzerindeki etkilerini açıklayan bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.

Abstract

This study integrates the New Neoclassical Synthesis (NNS) and the Modern World-System (MWS) theories to analyze how structural differences between core, semi-periphery, and periphery countries affect the effectiveness of monetary policies within the global macroeconomic system. It empirically tests the proposition that systematic monetary policies, as suggested by the NNS framework, are implemented more effectively in core countries, whereas in periphery countries, the structural dependencies emphasized by the MWS theory limit the effectiveness of such policies. Using descriptive statistical methods, the study compares the macroeconomic performance of selected countries based on key indicators such as inflation rates, real GDP growth rates, and current account balances for the period 2013–2022. The findings reveal that core countries exhibit relatively stronger macroeconomic stability, while higher volatility and fragility are more evident in semi-periphery and periphery countries. Additionally, it is shown that the 2008 Global Financial Crisis and the COVID-19 pandemic have further deepened the divergence between core and periphery countries. The study contributes to the literature by offering a comprehensive framework that explains the impact of global inequalities on the effectiveness of monetary policies through the integration of NNS and MWS theories.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tezcan, D. N. (2025). YENİ NEOKLASİK SENTEZ VE MODERN DÜNYA-SİSTEMİ: MERKEZ-ÇEVRE İLİŞKİLERİ BAĞLAMINDA PARA POLİTİKASI VE EKONOMİK İSTİKRAR. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 27, 43–61. https://doi.org/10.58635/ufuksbedergi.1576038

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Akyüz, Y. (2017). Playing with fire: Deepened financial integration and changing vulnerabilities of the Global South. Oxford University Press.
  2. Arrighi, G., & Drangel, J. (1986). The Stratification of the World-Economy. Review, 10(1), 9-74.
  3. Blanchard, O., & Galí, J. (2007). Real Wage Rigidities and the New Keynesian Model. Journal of Money, Credit and Banking, 39(1), 35-65.
  4. Blanchard, O., & Summers, L. H. (2019). Evolution or revolution? Rethinking macroeconomic policy after the Great Recession. MIT Press.
  5. Chase-Dunn, C. (1989). Global Formation: Structures of the World Economy. Oxford: Blackwell.
  6. Chase-Dunn, C. (1998). Globalization and Development. Thousand Oaks: Sage.
  7. Chase-Dunn, C. (1998). World-Systems Analysis. Annual Review of Sociology, 24, 387-417.
  8. Clarida, R., Galí, J., & Gertler, M. (1999). The Science of Monetary Policy: A New Keynesian Perspective. Journal of Economic Literature, 37(4), 1661-1707.
  9. Dünya Bankası. (2024). World Development Indicators. https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators
  10. Frenkel, R. (2004). Real exchange rate and employment in Argentina, Brazil, Chile, and Mexico. International Labour Organization.
  11. Garriga, A. C. (2016). Central Bank Independence in the World: A New Data Set. International Interactions, 42(5), 849-868.
  12. Gereffi, G., & Fernandez-Stark, K. (2016). Global Value Chain Analysis: A Primer. Durham: Duke Center on Globalization, Governance & Competitiveness.
  13. Goodfriend, M., & King, R. G. (1997). The New Neoclassical Synthesis and the Role of Monetary Policy. NBER Macroeconomics Annual, 12, 231-283.
  14. Marx, K. (2015). Kapital: Ekonomi Politiğin Eleştirisi (Cilt 1, çev. N. Satlıgan & M. Erdost). Yordam Yayınları.
  15. Mankiw, N. G. (2006). The Macroeconomics of New Keynesian and New Classical Synthesis. New York: Worth Publishers.
  16. Taylor, J. B. (1993). Discretion versus Policy Rules in Practice. Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 39, 195-214.
  17. Wallerstein, I. (2004). Modern Dünya-Sistemi I: Kapitalist Tarım ve 16 Yüzyılda Avrupa Dünya-Ekonomisinin Kökenleri. İstanbul: Bakış yayınları.
  18. Wallerstein, I. (1979). The Capitalist World-Economy. Cambridge: Cambridge University Press.
  19. Wallerstein, I. (1990). Culture as the ideological battleground of the modern world-system. Theory, Culture & Society, 7(2–3), 31–55.
  20. Wallerstein, I. (2004). World-Systems Analysis: An Introduction. Durham: Duke University Press.
  21. Wallerstein, I. (2012). Modern Dünya-Sistemi II: Merkantilizm ve Dünya Avrupa Ekonomisinin Güçlendirilmesi 1600-1750. İstanbul: Yarın Yayınları.
  22. Wallerstein, I. (2005). Modern Dünya-Sistemi III: İkinci Büyük Genişleme, 1730–1840’lar. İstanbul: Yarın Yayınları.
  23. Woodford, M. (2003). Interest and Prices: Foundations of a Theory of Monetary Policy. Princeton: Princeton University Press.
  24. World Bank. (2021). Global economic prospects. World Bank.