KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 29

TÜRKİYE’DE MUTLULUK KONULU PSİKOLOJİ VE EĞİTİM-ÖĞRETİM ALANLARINA DAİR DOKTORA TEZLERİNİN İNCELENMESİ (2022–2024)

EXAMİNATİON OF DOCTORAL THESES ON HAPPİNESS İN THE FİELDS OF PSYCHOLOGY AND EDUCATİON İN TÜRKİYE (2022–2024)

Okan Tiring(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9253-8403
Sayfa
155–170
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, mutluluğun psikolojik, sosyal, fiziksel ve örgütsel boyutlarda ele alındığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mutluluk, yükseköğretim bağlamında bireysel, sosyal ve akademik iyi oluşun önemli bir bileşeni olarak giderek daha fazla araştırılan çok boyutlu bir kavramdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu araştırmanın amacı, 2022–2024 yılları arasında Türkiye’de psikoloji ile eğitim ve öğretim ana bilim dallarında yürütülen mutluluk konulu doktora tezlerini incelemektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, mutluluğun psikolojik, sosyal, fiziksel ve örgütsel boyutlarda ele alındığını göstermektedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:2022–2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Mutluluk · psikolojik iyi oluş · pozitif psikoloji

Özet

Mutluluk, yükseköğretim bağlamında bireysel, sosyal ve akademik iyi oluşun önemli bir bileşeni olarak giderek daha fazla araştırılan çok boyutlu bir kavramdır. Bu araştırmanın amacı, 2022–2024 yılları arasında Türkiye’de psikoloji ile eğitim ve öğretim ana bilim dallarında yürütülen mutluluk konulu doktora tezlerini incelemektir. Çalışmada, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında “mutluluk” anahtar kelimesiyle ulaşılan ve tam metinlerine erişilebilen on doktora tezi, nitel doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, mutluluğun psikolojik, sosyal, fiziksel ve örgütsel boyutlarda ele alındığını göstermektedir. Fiziksel aktivite, merhamet, katkı, pozitif psikoloji temelli psiko-eğitim programları ve örgütsel güven iklimi mutluluğun güçlü yordayıcıları olarak öne çıkmıştır. Ayrıca ekonomik koşullar, kültürel farklılıklar ve bağlanma biçimlerinin mutluluk düzeylerini etkileyen önemli değişkenler olduğu saptanmıştır. Üniversite öğrencileri, öğretmenler, ebeveynler ve ergenler üzerinde yapılan tezlerde, pozitif psikoloji temelli müdahalelerin, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) uygulamalarının ve sosyal destek sistemlerinin öznel mutluluğu anlamlı biçimde artırdığı belirlenmiştir. Bulgular, mutluluğun yalnızca bireysel bir duygu durumu değil, fiziksel, duygusal, sosyal ve örgütsel etkileşimlerin kesişiminde yer alan çok boyutlu bir iyi oluş göstergesi olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak mutluluk, bireysel ve toplumsal düzeyde sürdürülebilir yaşam doyumunun ve psikolojik esenliğin temel bileşenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Abstract

Happiness is a multidimensional construct increasingly examined as a core component of individual, social, and academic well-being. The aim of this study is to examine doctoral theses on happiness conducted in Türkiye between 2022 and 2024 within the fields of psychology and education. Ten doctoral theses accessed through the National Thesis Center of the Council of Higher Education using the keyword “happiness” and available in full text were analyzed using qualitative document analysis. The findings indicate that happiness is addressed across psychological, social, physical, and organizational dimensions. Physical activity, compassion, contribution, positive psychology–based psychoeducation programs, social support, and organizational trust climate emerged as significant predictors of happiness. Additionally, economic conditions, cultural differences, and attachment styles were identified as variables influencing happiness levels. Theses conducted with university students, teachers, parents, and adolescents revealed that positive psychology–based interventions and Acceptance and Commitment Therapy practices significantly enhanced subjective happiness. The results demonstrate that happiness is not merely an individual emotional state but a multidimensional indicator of well-being shaped through interactions among physical, emotional, social, educational, and organizational processes. Overall, happiness is considered a fundamental component of sustainable life satisfaction and psychological well-being at individual and societal levels.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tiring, O. (2026). TÜRKİYE’DE MUTLULUK KONULU PSİKOLOJİ VE EĞİTİM-ÖĞRETİM ALANLARINA DAİR DOKTORA TEZLERİNİN İNCELENMESİ (2022–2024). Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 29, 155–170. https://doi.org/10.58635/ufuksbedergi.1851866

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Akbari, S. (2023). İran’da ve Türkiye’deki üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve mutluluk düzeylerinin, anne-baba tutumu ve değerler bakımından incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Mersin Üniversitesi.
  2. Aldemir, A. (2022). Yetişkin bireylerde merhametli olmanın kendine ve diğer bireylere sunduğu katkıların rolü ve yetişkin bireylerin görüşleri: Karma model (Yayımlanmamış doktora tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
  3. Aslan, V. (2024). Kabul ve kararlılık terapisi’ne dayalı psiko-eğitim programının ergenlerde umut, mutluluk ve yılmazlık düzeylerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  4. Avola, P., Soini, T., Jyrkiäinen, A., & Pentikäinen, V. (2025). Interventions to teacher well-being and burnout a scoping review. Educational Psychology Review, 37(11), 1–38. https://doi.org/10.1007/s10648-025-09986-2
  5. Ayhan, D. (2022). Evli kadınlarda cinsel iyi oluşun yordayıcıları olarak mutluluk, beden algısı ve cinsel mitler (Yayımlanmamış doktora tezi). Üsküdar Üniversitesi.
  6. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  7. Buecker, S., Simacek, T., Ingwersen, B., Terwiel, S., & Simonsmeier, B. A. (2021). Physical activity and subjective well-being in healthy individuals: A meta-analytic review. Health Psychology Review, 15(4), 574–592. https://doi.org/10.1080/17437199.2020.1760728
  8. Çaçan, M. H. (2024). Öğretmenler arası informal ilişkiler, örgütsel güven, örgütsel sessizlik, örgütsel mutluluk arasındaki ilişkiler (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi.
  9. Çakır, G., & Ergin, R. (2023). Fiziksel aktivite ve iyi oluş ilişkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), 1367–1374. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1320687
  10. Çakır, P. (2024). Örgüt iklimi ile örgütsel sessizlik ve örgütsel mutluluk arasındaki ilişki (Yayımlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi.
  11. Çakırlar, A. (2023). Rekreatif egzersizlere dayalı psiko-eğitim programının otistik çocuklara sahip annelerin psikolojik dayanıklılık ve öznel mutluluklarına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi.
  12. Diener, E., & Chan, M. Y. (2011). Happy people live longer: Subjective well-being contributes to health and longevity. Applied Psychology: Health and Well-Being, 3(1), 1–43. https://doi.org/10.1111/j.1758-0854.2010.01045.x
  13. Diener, E., Oishi, S., & Tay, L. (2018). Advances in subjective well-being research. Nature Human Behaviour, 2(4), 253–260. https://doi.org/10.1038/s41562-018-0307-6
  14. Erdoğan, B., & Akoğlu, B. (2023). Evli bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleri ve psikolojik dayanıklılıkları ile evlilik doyumları arasındaki ilişki. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 7(2), 217–231.
  15. Gezer, H. (2022). Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin mutluluk, umut ve narsisizm düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi.
  16. Kamalı, R. (2023). Genç yetişkinlerde olumlu olayların tadını çıkarma stratejilerinin bağlanma stilleri ve mutluluk korkusu bağlamında incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi.
  17. Lucciarini, E., Carr, A., Bressoud, N., Boniwell, I., Audrin, C., Gay, P., & Burel, N. (2025). Evermore wellbeing for teens: A scoping review of stand-alone and brief positive psychology interventions for potential use in educational settings. Educational Psychology Review, 37(63), 1–67. https://doi.org/10.1007/s10648-025-10033-3
  18. Lyubomirsky, S., King, L., & Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success? Psychological Bulletin, 131(6), 803–855. https://doi.org/10.1037/0033-2909.131.6.803
  19. Öz, T., & Tatar, A. (2020). Evlilik doyumu ile depresyon, mutluluk ve psikolojik iyi oluş arası ilişkide evlilik süresinin aracı rolü. Humanistic Perspective, 2(1), 18–31. https://izlik.org/JA57PS68YB
  20. Reppa, G., Mousoulidou, M., Tzovla, E., Koundourou, C., & Christodoulou, A. (2023). The impact of self-efficacy on the well-being of primary school teachers: A Greek-Cypriot study. Frontiers in Psychology, 14, 1223222. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1223222
  21. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069 –1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
  22. Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
  23. Singh, S., Kshtriya, S., & Valk, R. (2023). Health, hope, and harmony: A systematic review of the determinants of happiness across cultures and countries. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3306. https://doi.org/10.3390/ijerph20043306
  24. Wang, Y., Derakhshan, A., & Zhang, L. J. (2021). Researching and practicing positive psychology in second/foreign language learning and teaching: The past, current status and future directions. Frontiers in Psychology, 12. 731721. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.731721
  25. Yücel, S. (2024). Pozitif psikoloji temelli psiko-eğitim programının üniversite öğrencilerinin sakin benlik, öz-şefkat ve karşılıklı mutluluklarına etkisi: Karma deneysel bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi.
  26. Zhang, W., Balloo, K., Hosein, A., & Medland, E. (2024). A scoping review of well-being measures: Conceptualisation and scales for overall well-being. BMC Psychology, 12(1), 585. https://doi.org/10.1186/s40359-024-02074-0