İbn Battūta’nın Suriye ve Arabistan’a 726/1326’da yaptığı seyahate ilişkin bir inceleme

Özet

İbn Battūta (öl.770/1368-9) nın Rıhle adlı eseri, bu ünlü seyyahın725/1325’ten 754/1354’e kadar yaklaşık olarak otuz yıl aralıksız devam edenseyahatinde ziyaret ettiği topraklar ile ilgili geniş görüntülü bilgiler ihtivaetmektedir. Rıhle’nin C. Defrémery ve B. R. Sanguinetti1tarafından yapılan ilk baskısından itibaren yaygın olarak kabul edilen görüş, İbn Battūta’nınhikayesini hafızasından yazdırdığı ve bu çalışmanın doğruluk ya da yanlışlıkderecesinin yazarın hatıralarının açıklığını yansıttığı şeklindedir. Rıhle’ninkronolojisi aynı dönemdeki olayların anlatım düzenine göre tutarsızdır. 1962yılında neşredilen uzun bir makalede Çek âlim Ivan Hrbek, Rıhle’deanakronistik bazı bilgilere değinmiş ve 735/1334 yılına kadar olankronolojiyi tespit etme girişiminde bulunmuştur. Hrbek’in kronolojisi yararlıolmasına rağmen, doğru tetkike dayanmayan şüpheli bazı düzenlemelere yervermektedir. Gerçekten de Hrbek aynı makaleye yaptığı ekte elde ettiğisonuçlardan bazılarını H. A. R. Gibb’in görüşleri lehine değiştirmiştir.