Dergiler / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 45 Sayı: 81

İZOLASYON VE HEGEMONYA TARTIŞMALARI BAĞLAMINDA MONROE DOKTRİNİ’NİN STRATEJİK MANTIĞI VE AMERİKAN İMPARATORLUĞUNUN ERKEN DÖNEM İNŞASI

THE STRATEGIC LOGIC OF THE MONROE DOCTRINE IN THE CONTEXT OF HEGEMONY AND ISOLATIONISM DEBATES AND THE EARLY CONSTRUCTION OF THE AMERICAN EMPIRE

Sabri Kızıltan(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TRABZON)0000-0002-5225-4374
Sayfa
251–266
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Son olarak doktrinin sonraki yüzyılda Latin Amerika’daki diplomatik baskılar, müdahaleler ve ekonomik nüfuz politikaları için nasıl bir referans noktasına dönüştüğü tartışılarak, Monroe Doktrini’nin Amerikan dış politikasında süreklilik taşıyan hegemonik bir çizginin başlangıç metinlerinden biri olduğu ileri sürülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, Monroe Doktrini’ni geleneksel literatürde öne çıkan izolasyoncu ve savunmacı yorumların ötesine taşıyarak, Amerika Birleşik Devletleri’nin 19. yüzyılın ilk çeyreğinde geliştirmeye başladığı erken dönem kıtasal hegemonya tasavvuru bağlamında yeniden ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Monroe’nun 1823 tarihli Yedinci Yıllık Mesajı, uzun süre Avrupa müdahalesine karşı bir “uzak durma” ilkesinin ifadesi olarak yorumlanmış; daha sonra jeopolitik okumalarca ABD’nin sınır güvenliğini önceleyen bir caydırıcılık stratejisi olarak değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Son olarak doktrinin sonraki yüzyılda Latin Amerika’daki diplomatik baskılar, müdahaleler ve ekonomik nüfuz politikaları için nasıl bir referans noktasına dönüştüğü tartışılarak, Monroe Doktrini’nin Amerikan dış politikasında süreklilik taşıyan hegemonik bir çizginin başlangıç metinlerinden biri olduğu ileri sürülmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Diplomasi Tarihi · Monroe Doktrini · Amerikan Hegemonyası

Özet

Bu makale, Monroe Doktrini’ni geleneksel literatürde öne çıkan izolasyoncu ve savunmacı yorumların ötesine taşıyarak, Amerika Birleşik Devletleri’nin 19. yüzyılın ilk çeyreğinde geliştirmeye başladığı erken dönem kıtasal hegemonya tasavvuru bağlamında yeniden ele almaktadır. Monroe’nun 1823 tarihli Yedinci Yıllık Mesajı, uzun süre Avrupa müdahalesine karşı bir “uzak durma” ilkesinin ifadesi olarak yorumlanmış; daha sonra jeopolitik okumalarca ABD’nin sınır güvenliğini önceleyen bir caydırıcılık stratejisi olarak değerlendirilmiştir. Oysa bu metin, genç ve henüz sınırlı askerî kapasiteye sahip bir devletin Amerika kıtasında kendisine kalıcı bir konum ve üstünlük alanı oluşturma çabasının erken göstergelerini de içermektedir. Bu çalışma, söz konusu stratejik yönelimi erken-hegemonik bir girişim olarak yorumlamakta; doktrinin, yalnızca Avrupa’nın kıtaya müdahalesini engellemeyi değil, aynı zamanda ABD’nin kendi düzen kurucu rolünü meşrulaştırmayı amaçlayan bir siyasal söylem ürettiğini ileri sürmektedir. Bu çerçevede makale, 1823’ün uluslararası bağlamını yeniden değerlendirerek Latin Amerika’daki bağımsızlık süreçleri, İngiltere’nin bölgesel çıkarları, Avrupa’daki restorasyon sistemleri ve ABD’nin sınırlı güç kapasitesi arasındaki etkileşimi analiz etmektedir. Ardından Monroe mesajının kavramsal yapısı incelenmekte ve metnin, Batı Yarımküresi’ni tanımlayan bir siyasal çerçeve oluşturarak kıtasal bir etki alanının düşünsel temellerini attığı savunulmaktadır. Son olarak doktrinin sonraki yüzyılda Latin Amerika’daki diplomatik baskılar, müdahaleler ve ekonomik nüfuz politikaları için nasıl bir referans noktasına dönüştüğü tartışılarak, Monroe Doktrini’nin Amerikan dış politikasında süreklilik taşıyan hegemonik bir çizginin başlangıç metinlerinden biri olduğu ileri sürülmektedir.

Abstract

This article revisits the Monroe Doctrine beyond the isolationist and defensive interpretations that have long dominated the scholarly literature, reframing it within the context of the early continental hegemonic vision that the United States began to develop in the first quarter of the nineteenth century. Monroe's Seventh Annual Message of 1823 was long interpreted as an expression of a principle of "keeping distance" against European intervention, and was later assessed by geopolitical readings as a deterrence strategy prioritising American border security. Yet this text also contains early indicators of a young state's effort to establish a permanent position and sphere of supremacy on the American continent despite its limited military capacity. This study interprets this strategic orientation as a proto-hegemonic initiative, arguing that the doctrine produced a political discourse aimed not merely at preventing European intervention on the continent but also at legitimising the United States' own role as an order-builder. Within this framework, the article reassesses the international context of 1823, analysing the interplay between the independence processes in Latin America, Britain's regional interests, the restoration systems in Europe, and the United States' limited power capacity. It then examines the conceptual structure of Monroe's message, arguing that the text laid the intellectual foundations of a continental sphere of influence by constructing a political framework defining the Western Hemisphere. Finally, the article discusses how the doctrine became a reference point for diplomatic pressures, interventions, and economic influence policies in Latin America over the following century, concluding that the Monroe Doctrine represents one of the founding texts of a continuous hegemonic trajectory in American foreign policy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kızıltan, S. (2026). İZOLASYON VE HEGEMONYA TARTIŞMALARI BAĞLAMINDA MONROE DOKTRİNİ’NİN STRATEJİK MANTIĞI VE AMERİKAN İMPARATORLUĞUNUN ERKEN DÖNEM İNŞASI. Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 45 Sayı: 81, 251–266. https://doi.org/10.35239/tariharastirmalari.1953929

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (46)

  1. Babb, S. (2013). “The Washington Consensus as Transnational Policy Paradigm: Its Origins, Trajectory and Likely Successor,” Review of International Political Economy, Cilt 20/Sayı 2, 268-297.
  2. Bailey, T. A. (1940). A Diplomatic History of the American People, Appleton-Century-Crofts, New York.
  3. Bemis, S. (1949) John Quincy Adams and the Foundations of American Foreign Policy, Knopf, New York.
  4. Birecikli, İ.B. (2011). “Amerika’nın Kuruluşu ve ABD-Avrupa İlişkileri (1776-1876),” History Studies, ABD ve Büyük Ortadoğu İlişkileri Özel Sayısı.
  5. Braudel, F. (1996). Uygarlıkların Grameri, çev. Mehmet Ali Kılıçbay, İmge Kitabevi, İstanbul.
  6. Brands, H. (2010). Latin America’s Cold War, Harvard University Press, Cambridge.
  7. D’Attoma, J.W. (2011). “Hegemony or Dominance? A Gramscian Analysis of US Ascendancy,” Critique: A Worldwide Journal of Politics, 1-15.
  8. Gilderhus, M. T. (2006). “The Monroe Doctrine: Meanings and Implications”, Presidential Studies Quarterly, Volume 36/No. 1, 5-16.
  9. Gilderhus, M T. (2000). The Second Century: U.S.-Latin American Relations Since 1820, Rowman & Littlefield.
  10. Golder, F. A. (1920). “The Purchase of Alaska”, The American Historical Review, Volume 25/No. 3, 411-425.
  11. Gramsci, A. (1971). Selections from the Prison Notebooks, (ed.) Quentin Hoare & Geoffrey Nowell Smith, International Publishers, New York.
  12. Herring, G. G. (2008). From Colony to Superpower: U.S. Foreign Relations Since 1776, Oxford University Press.
  13. Hildreth, R. (1871). The History of the United States of America Volume VI, Harper & Brothers, New York.
  14. Jarrett, M. (2013). The Congress of Vienna and Its Legacy: War and Great Power Diplomacy after Napoleon, I.B. Tauris, London.
  15. Johnson, J J. (1985). “United States-British Rivalry in Latin America, 1815-1830: A Reassessment”, Jahrbuch für Geschichte Lateinamerikas, Volume 22, 341-391.
  16. Kagan, R. (2006). Dangerous Nation: America’s Foreign Policy from Its Earliest Days to the Dawn of the Twentieth Century, Knopf, New York.
  17. Kennan, G. F. (1951). American Diplomacy 1900-1950, University of Chicago Press, Chicago.
  18. LaFeber, W. (1967). The New Empire: An Interpretation of American Expansion, 1860-1898, Cornell University Press, Ithaca.
  19. LaFeber, W. (1978). The Panama Canal: The Crisis in Historical Perspective, Oxford University Press, New York.
  20. Langley, L. D. (1985). The Banana Wars: United States Intervention in the Caribbean, 1898-1934, Scholarly Resources Inc., Wilmington.
  21. Leuchtenburg, W. E. (1952). “Progressivism and Imperialism: The Progressive Movement and American Foreign Policy 1898-1916”, The Mississippi Valley Historical Review, Volume 39/No. 3, 483-500.
  22. Long, T. (2015). Latin America Confronts the United States: Asymmetry and Influence, Cambridge University Press, New York.
  23. Lynch, J. (1986). The Spanish American Revolutions, 1808-1826, Cambridge University Press, Cambridge.
  24. Mahan, A T. (1987). The Interest of America in Sea Power, Present and Future, Sampson Low, London.
  25. May, E. R. (1975). The Making of the Monroe Doctrine, Harvard University Press, Cambridge.
  26. Murphy, G. (2018). Hemisphere: Visual Cultures and the Americas, Duke University Press, Durham.
  27. Murphy, Gr. (2005). Hemispheric Imaginings: The Monroe Doctrine and Narratives of U.S. Empire, Duke University Press, Durham.
  28. Orgad, L, (2010). “The Preamble In Constitutional Interpretation”, International Journal of Constitutional Law, Volume 8/No. 4, 714-738.
  29. Perkins, D. (1927). The Monroe Doctrine 1823-1826, Harvard University Press, Cambridge.
  30. Ricard, S. (2006). “The Roosevelt Corollary”, Presidential Studies Quarterly, Volume 36/No. 1, 17-26.
  31. Sai, D. K. (2008). The American Occupation of the Hawaiian Kingdom: Beginning the Transition From Occupied to Restored State, Unpublished Phd. Thesis, Department of Political Science, University of Hawai, Hawai, ABD.
  32. Scarfi, J. P. (2016). “In the Name of the Americas: The Pan-American Redefinition of the Monroe Doctrine and the Emerging Language of American International Law in the Western Hemisphere, 1898-1933,” Diplomatic History, Volume 40 No.2, 89-218.
  33. Schoultz, L. (1998). Beneath the United States: A History of U.S. Policy Toward Latin America, Harvard University Press.
  34. Schroeder, P. W. (1994). The Transformation of European Politics, 1763-1848, Oxford.
  35. Sexton, J. ( 2011). The Monroe Doctrine: Empire and Nation in Nineteenth-Century America, Hill and Wang, New York.
  36. Sexton, J. (2023). "The Monroe Doctrine in an Age of Global History," Diplomatic History, Volume 47/No. 5, 845-870.
  37. Skinner, Q. (1969). “Meaning and Understanding in the History of Ideas”, History and Theory, C.8/ S. 1, s. 3-53. Smith, W. S. (2011). “The United States and the Latin America Into New Era”, Latin America, (ed.) Jan Knippers Black, First Edition Routledge, New York.
  38. Stephanson, A. (1995). Manifest Destiny: American Expansion and the Empire of Right, Hill and Wang, New York. The White House, National Security Strategy of the United States of America, November 2025, https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/12/2025-National-Security-Strategy.pdf (son erişim tarihi: 26.08.2026).
  39. U.S. Department of State – Office of the Historian, “The Good Neighbor Policy, 1933”, https://history.state.gov/milestones/1921-1936/good-neighbor (son erişim tarihi: 04.12.2025).
  40. U.S. Embassy in Ecuador, “Remarks by General Laura Richardson, Commander of U.S. Southern Command, at South American Defense Conference”, 12 September 2023, https://ec.usembassy.gov/remarks-general-laura-richardson-commander-of-u-s-southern-command-at-south-american-defense-conference (son erişim tarihi: 05.12.2025).
  41. Uçarol, R. (2013). Siyasi Tarih: 1789-2012, 10. Baskı, Der Yayınları.
  42. United States National Archives, “The Monroe Doctrine (December 2, 1823)”, https://www.archives.gov/milestone-documents/monroe-doctrine (son erişim tarihi: 27.11.2025).
  43. United States National Archives, “The Roosevelt Corollary (1904)”, https://www.archives.gov/milestone-documents/roosevelt-corollary (son erişim tarihi: 04.12.2025).
  44. Williams, P. G. (2007). “The Louisiana Purchase and American Expansion, 1803-1898”, Journal of American History, Volume 93/No. 4, May 2007, s.1222-1223.
  45. Williamson, J. (1990). “What Washington Means by Policy Reform,” in Latin American Adjustment: How Much Has Happened?, ed. John Williamson, Institute for International Economics, Washington D.C.
  46. Wilsey, J. D. (2017). ‘Our Country Is Destined to be the Great Nation of Futurity: John L. O’Sullivan’s Manifest Destiny and Christian Nationalism, 1837-1846”, Religions, Volume 8/ Issue 4, 68.