KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 45 Sayı: 81

BİR EYALET GÜCÜNÜN İMPARATORLUK ORDUSUNDAKİ YERİ: KUTSAL İTTİFAK SAVAŞLARI'NDA MISIR ASKERLERİ (1683-1699)

Emirhan Özçelik0000-0003-1858-5337
Sayfa
203–222
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak Mısır askerlerinin savaşın gidişatını tümüyle değiştirecek kapasiteye sahip olmasalar dahi becerileri, tecrübeleri ve disiplinleriyle Osmanlı ordusunun mücadele gücünü yükselten seçkin eyalet birliklerinden biri olarak öne çıktıkları ortaya koyulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Kutsal İttifak Savaşları (1683-1699) sırasında Mısır eyalet askerlerinin Osmanlı ordusunda istihdamını ve askerî performansını incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalenin ikinci bölümünde ise at ve ateşli silah kullanmadaki becerileri ve yetkinlikleriyle meşhur olan Mısır piyade ve süvarilerinin, Budin, Segedin, Eğriboz savunmaları ile Belgrad ve Tımışvar gibi stratejik kalelerin muhafazasındaki rolleri üzerinde durulacak ve kritik vazifelerde tercih edilmelerinin sebepleri değerlendirilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak Mısır askerlerinin savaşın gidişatını tümüyle değiştirecek kapasiteye sahip olmasalar dahi becerileri, tecrübeleri ve disiplinleriyle Osmanlı ordusunun mücadele gücünü yükselten seçkin eyalet birliklerinden biri olarak öne çıktıkları ortaya koyulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kutsal İttifak Savaşları · Mısır Eyaleti · Mısır Askerleri

Özet

Bu çalışma, Kutsal İttifak Savaşları (1683-1699) sırasında Mısır eyalet askerlerinin Osmanlı ordusunda istihdamını ve askerî performansını incelemektedir. Kendine özgü bir askerî düzen ve teşkilata sahip olan Mısır, Osmanlı Devleti’nin çok cepheli bu savaşlarda ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının karşılanmasında kritik bir rol oynamıştır. Çalışmada, Mısır askerlerinin İskenderiye Limanı’ndan Macaristan, Mora ve Akdeniz cephelerine sevk edilme süreçleri çeşitli yönleriyle arşiv vesikaları ve dönemin kronikleri ışığında ele alınmaktadır. Ayrıca uzun süren seferlerin yol açtığı idari huzursuzluklar ile askerlerin merkeze ilettiği talepler incelenerek, merkez-taşra ilişkilerindeki pazarlık süreçleri görünür kılınmaktadır. Makalenin ikinci bölümünde ise at ve ateşli silah kullanmadaki becerileri ve yetkinlikleriyle meşhur olan Mısır piyade ve süvarilerinin, Budin, Segedin, Eğriboz savunmaları ile Belgrad ve Tımışvar gibi stratejik kalelerin muhafazasındaki rolleri üzerinde durulacak ve kritik vazifelerde tercih edilmelerinin sebepleri değerlendirilecektir. Sonuç olarak Mısır askerlerinin savaşın gidişatını tümüyle değiştirecek kapasiteye sahip olmasalar dahi becerileri, tecrübeleri ve disiplinleriyle Osmanlı ordusunun mücadele gücünü yükselten seçkin eyalet birliklerinden biri olarak öne çıktıkları ortaya koyulacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özçelik, E. (2026). BİR EYALET GÜCÜNÜN İMPARATORLUK ORDUSUNDAKİ YERİ: KUTSAL İTTİFAK SAVAŞLARI'NDA MISIR ASKERLERİ (1683-1699). Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 45 Sayı: 81, 203–222. https://doi.org/10.35239/tariharastirmalari.1975730

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Ali Emirî Tasnifi (AE.SSÜL.II.) 14/1432, 20/2049; AE.SMMT.II. 44/4366.
  2. Bâb-ı Âsafî, Divan-ı Hümâyûn Sicillatı Mühimme Defterleri (A.DVNSMHM.d.) 99, 100, 101, 104, 105, 106, 108, 110, 111. İbnül Emin Tasnifi (İE.AS.) 7/580, 26/2370, 37/3401; (İE.BH.) 6/503; (İE.ML.) 31/2987.
  3. Bibliothèque nationale de France (BnF)
  4. Français 7165, 7166, 7168, 7173, 10776.
  5. 98 Numaralı Mühimme Defteri, haz. Ali İrfan Kaya, İdeal Kültür Yayıncılık, İstanbul 2019.
  6. Al-Damurdashi’s Chronicle of Egypt 1688-1755: Al-Durra al-Musana fi Akhbar al-Kinana, haz. Daniel Crecelius, Abd al-Wahhab Bakr, Brill, Leiden 1991.
  7. Anonim Osmanlı Tarihi (1099-1116/1688-1704), haz. Abdülkadir Özcan, TTK, Ankara 2000.
  8. Defterdar Sarı Mehmed Paşa, Zübde-i Vekayiât, Tahlil ve Metin (1066-1116/1656-1704), haz. Abdülkadir Özcan, TTK, Ankara 1995.
  9. Karaçay Türkal, N. (2012). Silahdar Fındıklılı Mehmed Ağa Zeyl-i Fezleke (1065–22 Ca. 1106/ 1654–7 Şubat 1695), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  10. Merveilles biographiques et historiques, ou Chroniques du cheik Abd-el-Rahman el-Djabarti, C. I, çev. Chefik Mansour, Abdulaziz Kalil, Gabriel Nicolas Kalil, Iskender Ammoun, Imprimerie Nationale, Caire 1888.
  11. Mühürdâr Ali Efendi, Vak‘anâme-i Ca‘fer Paşa: Koca Cafer Paşa’nın Serhad Yılları (1688-1697) (İnceleme-Tenkitli Metin), haz. Abdulhadi Uysal, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, İstanbul 2021.
  12. Üsküdarî Abdullah Efendi, Vâkı‘ât-ı Rûz-merre, C. I-II, haz. Muzaffer Doğan, Recep Ahısalı, Türkiye Bilimler Akademisi, Ankara 2017.
  13. Silâhdâr Fındıklılı Mehmed Ağa, Nusretnâme; İnceleme-Metin (1106-1133/1695-1721), haz. Mehmet Topal, Türkiye Bilimler Akademisi, Ankara 2018.
  14. Yılmaz, M. (2006). Vekayi’name (Vekayi-i Bec) (Metin ve Değerlendirmesi), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
  15. Ayalon, D. (2013). Gunpowder and Firearms in the Mamluk Kingdom, Taylor and Francis, London.
  16. Kolçak, Ö. (2023). At, Tüfek ve Ok: 16. Yüzyıl Osmanlı Askeri Devrimi, TTK, Ankara.
  17. Michel, N. (2018). L’Égypte des villages autour de seizième siècle, Peeters, Paris.
  18. Özçelik, E. (2024). Akdeniz’de Osmanlı-Venedik Çatışmaları ve Kalyon Dönemi (1670-1699), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  19. Özçelik, E. (2025a). “Biz Cümle Kırılmaya Muhtâcız Ki Siz Kal‘aya Mâlik Olasız: Budin Kuşatması (1684)”, Türk Savaş Çalışmaları Dergisi, 6/2, s. 188-221.
  20. Özçelik, E. (2025b). “Fransa Büyükelçisi Pierre de Girardin’in Tanıklığıyla IV. Mehmed’in Saltanatının Son Seneleri (1686-1687)”, Tarih ve Tarihçi, 4/2, s. 88-108.
  21. Öztürk, T. (2016). “Egyptian Soldiers in Ottoman Campaigns from the Sixteenth to the Eighteenth Centuries”, War in History, 23/1, s. 4-19.
  22. Seyyid Mahmud, S. M. (2002). “Osmanlı Askeriyesinde ve Askerî Tarihinde Mısır’ın Yeri”, Türkler, C. 10, ed. Hasan Celâl Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, s. 159-171.
  23. Seyyid Mahmud, S. M. (1990). XVI. Asırda Mısır Eyâleti, Marmara Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  24. Seyyid Mahmud, S. M. (2018). “XVI-XVII. Asırlarda Mısır Eyaletinin Osmanlı Akdeniz Güvenlik Sisteminde Askerî ve Lojistik Rolü”, XVII. Türk Tarih Kongresi, Ankara: 15-17 Eylül 2014, IV. Cilt – II. Kısım Osmanlı Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, s. 745-760.
  25. Shaw, S. J. (1962). The Financial and Administrative Organization and Development of Ottoman Egypt, 1517-1798, Princeton, Princeton University Press.
  26. Şakul, K. (2021). II. Viyana Kuşatması: Yedi Başlı Ejderin Fendi, Timaş Yayınları, İstanbul.