İmâmet tartışmaları bağlamındaki mukayese ise imamın bilgisi, gaybet, bedâ ve rec‘at meseleleri ile sınırlı tutulmuştur.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Şiî-İmâmî düşüncede doktrin ve pratiğin yorumlanmasında aklın önemli bir yeri olduğunu savunan Şeyh Müfîd ve Şerîf el-Murtazâ, doktrinel esaslarının açıklanmasında umûmi anlamda mutabıktırlar.
📊
Key Findings & Data:Ancak takip ettikleri yöntem sebebiyle aralarında bazı farklılıklar bulunmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:İmâmet tartışmaları bağlamındaki mukayese ise imamın bilgisi, gaybet, bedâ ve rec‘at meseleleri ile sınırlı tutulmuştur.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Şeyh Müfîd · Şerîf el-Murtazâ · Usûlî Düşünce
Özet
Şiî-İmâmî düşüncede doktrin ve pratiğin yorumlanmasında aklın önemli bir yeri olduğunu savunan Şeyh Müfîd ve Şerîf el-Murtazâ, doktrinel esaslarının açıklanmasında umûmi anlamda mutabıktırlar. Ancak takip ettikleri yöntem sebebiyle aralarında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Bu çalışmada iki âlim arasındaki ihtilaflar, metodoloji ve imâmetle ilgili bazı konular ekseninde ele alınmıştır. Şeyh Müfîd ile Şerîf el-Murtazâ’nın yöntem açısından mukayesesi kendi sistemlerini bina ettikleri akıl, haber-i vâhid ve ashâbü’l-hadîs ekseninde değerlendirilmiştir. İmâmet tartışmaları bağlamındaki mukayese ise imamın bilgisi, gaybet, bedâ ve rec‘at meseleleri ile sınırlı tutulmuştur.
KARTALOĞLU, H., ERDİNÇ, Z. (2017). Şiî-Usûlî Düşünce Açısından Şeyh Müfîd ile Şerîf el-Murtazâ Mukayesesi. e-Makalat Mezhep Araştırmaları Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 149–182. https://ajindex.com/articles/945766
Atalan, Mehmet. Şiîliğin Farklılaşma Sürecinde Ca’fer es-Sâdık’ın Yeri. Ankara: Araştırma Yayınları, 2005. Bağdâdî, Abdulkâhir b. Tâhir b. Muhammed. el-Fark beyne’l-fırak. Beyrut: Dârü’l-Ma‘rife, 2003/1424. Bulut, Halil İbrahim. “Şeyh Müfîd ve İmâmiyye Ekolünde Gaybet İnancının Aklîleşmesi”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9, sy. 1 (2005): 175-202.
Bulut, Halil İbrahim. Gül, Özkan. “İmâmiyye Şîa’sında İlmu’l-İmâm İnancı”. Marife 5, sy. 1 (2005): 75-92. Eş‘arî, Ebu’l-Hasan Ali b. İsmâil. Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve’h-tilâfü’l-mûsallîn. nşr. Ne‘îm Hüseyin Zerzûr. Beyrut: Mektebetü’l-‘Asriyye, 2009/1430. Hakyemez, Cemil. “Bedâ Düşüncesi ve Şiî İmamet Tartışmalarındaki Yeri”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5, sy. 10 (2006): 29-49.
Hakyemez, Cemil. Şîa’da Gaybet İnancı ve Gâib On İkinci İmam, İstanbul: İsam Yayınları, 2009.
Hayta, Mustafa. “Klasik Dönem Şiî-İmâmî Fıkıh Usulü Anlayışı”. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi 2014.
Howard, İ.K.A. “Şî’î Kelâm Edebiyâtı”. çev. M. Ali Büyükkara. Kur’an Mesajı: İlmi Araştırmalar Dergisi 2, sy. 22, 23, 24, (1992): 206-226. İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Cemâlüddîn Muhammed b. Mükerrem. Lisânü’l-Arab. Beyrut: Dârü Sâdır, trs. Jassim, M. Hussain, The Occultation of the Twelfth Imam. Cambridge: The Muhammedi Trust, 1982.
Kahveci, Niyazi. “Şia-Mutezile Gaybet Tartışması (Kadı Abdulcebbar-Şerîf Murteza)”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 45, sy. 2 (2005): 153-166.
Kohlberg, Etan. A Medieval Muslim Scholar at Work, Ibn Tâvûs and His Library, Leiden: Brill, 1992. Kummî-Nevbahtî. Şiî Fırkalar. çev. Hasan Onat vd. Ankara: Ankara Okulu, 2004.
Madelung, Wilferd. “Imâmism and Mu‘tazilite Theology”. Le Shi‘isme içinde, ed. T. Fahd. Paris: Presses Universitaires de France, 1970.
McDermott, Martin J. The Theology of Shaikh al-Mufid. Beyrut: Dârü’l-Maşrik, 1978. Nâdim, Muhammed Hasen. “İlm-i İmâm der Dîdğâh-ı Şeyh Müfîd ve Şâgirdân-ı vey”. İlm-i İmâm Mecmû‘a-i Makâlât içinde, haz. Muhammed Hasan Nâdim. Kum: Dânişgâh-ı Edyân ve Mezâhib, 1388. Necâşî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ali. Ricâlü’n-Necâşî. Beyrut: Şeriketü’l-A‘lemî li’l-Matbu‘ât, 2010/1431. Newman, Andrew Joseph. “The Development and Political Significance of The Rationalist (Usuli) and Tradionalist (Akhbari) Schools in Imami History From The Third/Ninth to The Tenth/Sixteenth Century A.D.”. Doktora Tezi, University of California, 1986. Nîsâbûrî, Fazl b. Şâzân. el-Îzâh fi’r-redd alâ sâiri’l-fırak. thk. es-Seyyid Celâlüddîn el-Hüseynî el-Urmevî. Bey