Journals / Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 2

BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER

Pages
81–86
Publication Date
2018-06-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Örneklemin gösterilenini dil dizgesinden faydalanarak tespit ettik ve Türkçedeki tüm eklerin gösterileninin olduğu sonucuna vardık.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Gösterge, gönderge–gösterilen- gösteren zincirinden oluşan dil bilimsel bir kavramdır.
📊
Key Findings & Data:Bu terim zincirinin ilk halkası olan gönderge ,gösterilenin kaynağı; gösteren ise gösterilenin dil ile ifade ediliş şeklidir.
💡
Conclusion & Impact:Örneklemin gösterilenini dil dizgesinden faydalanarak tespit ettik ve Türkçedeki tüm eklerin gösterileninin olduğu sonucuna vardık.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Gösterge kuramına göre ekler · eklerin gösterileni

Özet

Gösterge, gönderge–gösterilen- gösteren zincirinden oluşan dil bilimsel bir kavramdır. Bu terim zincirinin ilk halkası olan gönderge ,gösterilenin kaynağı; gösteren ise gösterilenin dil ile ifade ediliş şeklidir. Bu ilişki her göndergenin zihinde bir gösterileni, her gösterilenin de zihinde bir göstereninin olması sonucunu doğurur. Gösterilen, göndergenin zihindeki yansıması olduğuna göre gösterilen insan zihninin göndergeye yüklediği anlamdır. Bu takdirde gösterge bilimsel bir anlam tanımı yapacak olursak gösterilen bir başka deyişle gösterenin anlamıdır. Dil de bir göstergeler dizgesi olduğu için her gösteren aynı zamanda bir anlama tekabül eder. O halde; dilde basit, birleşik, kelime grubu, ek şeklinde gördüğümüz bütün gösterenlerin bir gösterileni ve bunun doğal sonucu olarak bir anlamı vardır. Geleneksel Türk dil bilgisi yazımında basit, birleşik, kelime grubu şeklinde olan yapılar tek başına anlamlı olarak kabul edilirken ekler ve edatlar tek başına anlamsız olarak tanımlanır. Bu çalışmamız gelenksel dil bilgisinin bu yaklaşımını dil bilimin gösterge verileri ışığında yeniden analiz etme çabasının bir sonucudur. Temel ilkemiz, dizgede yer alan her gösterenin bir gösterileni olduğudur. Ekler ve edatlar da dil dizgesinde gösteren olarak var olduğuna göre onların da birer gösterileni vardır. Dolayısıyla insan zihninde de tek başına manalıdırlar. Çalışmamızda öncelikle eklerin gönderge-gösterilen-gösteren zincirindeki yeri analiz edildi. Bu analizin neticesinde her ekin bir gösterileni olduğu sonucuna varıldı ve eklerin gösterilenin tespit edileceği genellemesine ulaşıldı. Bu genellememizi ispat etmek için bir örneklem seçimi yaptık .Bu seçim için de –m fiilden isim yapma ekini random (tesadüfi) olarak seçtik. Örneklemin gösterilenini dil dizgesinden faydalanarak tespit ettik ve Türkçedeki tüm eklerin gösterileninin olduğu sonucuna vardık.

🔖

Cite This Article

AKTEKER, O. (2018). BİR GÖSTERGE OLARAK TÜRKÇEDE EKLER. Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 2, 81–86. https://ajindex.com/articles/843600

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (15)

  1. Aksan, D. (2007). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara:
  2. Türk Dilş Kurumu Yayınları Banguğlu, T. (2007). Türkçenin Grameri. Ankara:
  3. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. Chomsky, N. (2014). Dilin Mimarisi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  5. Bayraktar, N. (2014). Dil Bilimi. Ankara:
  6. Nobel Demirci, K.(2015). Türkoloji İçin Dilbilim. Ankara:
  7. Anı Yayıncılık Ergin, M. (2004). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları. Ferdınand De Saussure, (1998). Genel Dilbilim Dersleri (B.Vardar, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları (Orijinali 1957’de yayımlanmıştır).Ferdınand De Saussure, (2014). Genel Dilbilim Yazıları ( S. Kılıç, Çev.). İstanbul:
  8. İthaki Gencan, T. (1997.Dilbilgisi. İstanbul:
  9. Kanaat Yayınları.
  10. Kerimoğlu, C. (2016). Genel Dilbilime Giriş. Ankara:
  11. Pegem Akademi Kıran, Z-A. (2010). Dilnilimine Giriş. Ankara:
  12. Seçkin Korkmaz, Z.(2004). Türkçenin Grameri Şekil Bilgisi. Ankara:
  13. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  14. Toklu, O. (2015). Dilbilimine Giriş. Ankara:
  15. Akçağ Yaylagül, Ö. (2015). Göstergebilim ve Dilbilim. Ankara: Hece