Journals / Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) / 2017 / Cilt: 1 - Sayı: 1

KIRGIZ TÜRKÇESİNDE SES UYUMLARININ SEBEP OLDUĞU SES DEĞİŞMELERİ

Pages
1–11
Publication Date
2017-06-20
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Onun için bu bildiride “ses uyumlarının sebep olduğu ses değişmeleri” Kırgız Türkçesi özelinde incelenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Dillerde ünlü ve ünsüzlerde meydana gelen değişmelerin çeşitli sebepleri vardır.
📊
Key Findings & Data:Çağdaş Türk yazı dillerinde bu uyum sistemlerinin durumu önemli farklılıklar göstermektedir.
💡
Conclusion & Impact:Onun için bu bildiride “ses uyumlarının sebep olduğu ses değişmeleri” Kırgız Türkçesi özelinde incelenmeye çalışılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Uyum · Ses değişmeleri · kalınlık-incelik uyumu

Özet

Dillerde ünlü ve ünsüzlerde meydana gelen değişmelerin çeşitli sebepleri vardır. Bu değişimlerin bir bölümü, münasebette bulunulan diller, kültürler, iklim ve coğrafya gibi dilin “dış tarihi” ile ilgilidir. Diğer önemli bir kısmı ise, dilin iç dinamiklerinden kaynaklanan “dilin iç tarihi” ile ilgili değişme ve gelişmelerdir. Türk dilinde ünlüler ile ilgili “kalınlık-incelik ve düzlük-yuvarlaklık”, ünsüzlerle ilgili de “tonluluk-tonsuzluk” uyumu adı verilen önemli ve özel bir uyum sistemi bulunmaktadır. Çağdaş Türk yazı dillerinde bu uyum sistemlerinin durumu önemli farklılıklar göstermektedir. Kırgız Türkçesi, çağdaş Türk yazı dilleri arasında ünlü ve ünsüz uyumlarını en ileri düzeye taşıyan ve en sağlam biçimde işleten yazı dilidir. Bu uyum sistemleri geliştikçe, dil kendi doğası gereği, kelime tabanlarında ve ekleşme durumunda karşılaştığı uyuma aykırı biçimleri değiştirip dönüştürerek uyuma uygun hale getirmektedir. Türk yazı ve konuşma dillerinin tümünde bulunmakla birlikte, ünlü ve ünsüz uyumlarına bağlı ses değişmelerinin en karakteristik ve yaygın örnekleri, Kırgız Türkçesinde görülmektedir. Onun için bu bildiride “ses uyumlarının sebep olduğu ses değişmeleri” Kırgız Türkçesi özelinde incelenmeye çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

BURAN, A. (2017). KIRGIZ TÜRKÇESİNDE SES UYUMLARININ SEBEP OLDUĞU SES DEĞİŞMELERİ. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), Cilt: 1 - Sayı: 1, 1–11. https://ajindex.com/articles/819362

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (7)

  1. BAŞDAŞ, C.-KUTLU, A. (2004). Kırgız Türkçesi Grameri. Diyarbakır. BİYALİYEV, A., (2002). Kırgız Adabiy Tili Cana Anın Adabiy Norması. Bişkek. BURAN,A.-ALKAYA E., (2014). Çağdaş Türk Yazı Dilleri-3. Ankara:
  2. Akçağ Yay. CUMAKUNOVA, G., (2008). Kırgız Türkçesinde Arapçadan Alıntı Kelimeler. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları. Y. 5, S. 9, Güz, s. 101-117.
  3. ÇENGEL, H.K., (2005). Kırgız Türkçesi Grameri. Ankara: Akçağ Yay. DAVLATOV. C- KUDAYBERGENOV C., (1980).
  4. Azırkı Kırgız Tili. Firunze DOĞAN, Levent vd. (2007). Çağdaş Türk Lehçeleri El Kitabı. İstanbul:
  5. Kriter Yay. GÜLENSOY, T., (2004). Kırgız Türkçesi Grameri. Kayseri. NASKALİ, E. G., (1997). Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu. Ankara:
  6. TDK Yay. ÖNER, M., (1998). Bugünkü Kıpçak Türkçesi. Ankara:
  7. TDK Yay. TINISTAN UULU, K., (1998). Ene Tilibiz 1-2. İstanbul.