Journals / Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 1

Balkan Tarihi’nin XIX. Asrında Yaşanan Bir Sorun: Adanmış Manastırlar Meselesi

Pages
51–78
Publication Date
2019-03-23
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bununla birlikte kutsal yerler ile ilgili meselelerin savaş bahanesi sayılabildiği bir çağda, benzer bir sorun ile karşı karşıya kalan Devlet-i Aliyye’nin, bu sorunun çözümünde nasıl bir yol takip ettiği incelenecektir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı İmparatorluğu’nda manastır topluluklarının yoğun olarak bulunduğu Aynaroz Dağı, Kudüs-i Şerif ve Sina Dağı (Mısır) gibi yerler için Eflak-Boğdan hususi bir önem arz ediyordu.
📊
Key Findings & Data:Eflak-Boğdan idaresinin Fenerli Rumlara emanet edildiği dönemde ise adanmış kilise ve manastırlara ayrılan araziler, tüm Memleketeyn topraklarının neredeyse %11’ini teşkil edecek kadar genişlemişti.
💡
Conclusion & Impact:Bununla birlikte kutsal yerler ile ilgili meselelerin savaş bahanesi sayılabildiği bir çağda, benzer bir sorun ile karşı karşıya kalan Devlet-i Aliyye’nin, bu sorunun çözümünde nasıl bir yol takip ettiği incelenecektir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı Devleti · Balkan Tarihi · Eflak-Boğdan

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’nda manastır topluluklarının yoğun olarak bulunduğu Aynaroz Dağı, Kudüs-i Şerif ve Sina Dağı (Mısır) gibi yerler için Eflak-Boğdan hususi bir önem arz ediyordu. Zira sözü edilen manastırların bu topraklarda vakıf arazileri bulunmaktaydı. Birçoğu Hristiyanlık tarihinin önemli isimlerine adanarak kurulmuş olan bu manastırlar, görevlendirdikleri özel memurlar marifetiyle, kendileri için tahsis edilmiş olan bu arazilerin gelirlerini devşirmekteydiler. Eflak-Boğdan idaresinin Fenerli Rumlara emanet edildiği dönemde ise adanmış kilise ve manastırlara ayrılan araziler, tüm Memleketeyn topraklarının neredeyse %11’ini teşkil edecek kadar genişlemişti. Ancak bu tablo, 19. yüzyılın siyasal şartlarının da etkisiyle değişmeye başlamıştır. Bu anlamda Fransa’nın destek verdiği Alexandru Ioan Cuza’nın Eflak-Boğdan Voyvodası olması bir kırılma olarak kabul edilebilir. Nitekim Prens Cuza’nın söz konusu arazileri kamulaştırmaya yönelik politikası Memleketeyn Emareti ile Rum Patrikhanesi’nin sözcülüğündeki Ortodoks mabetleri arasında büyük bir tartışmaya neden olmuştur. Bu çalışmada, bugüne kadar Osmanlı boyutu ve arşiv belgeleri yönünden değerlendirilmemiş olan “Adanmış Manastırlar Sorunu” ele alınacak, bu suretle Osmanlı Devleti’nin gerek Hristiyan tebaası ile ilgili hassasiyetleri gerekse Balkan ülkeleri ile ilgili politikaları tahlil edilecektir. Bununla birlikte kutsal yerler ile ilgili meselelerin savaş bahanesi sayılabildiği bir çağda, benzer bir sorun ile karşı karşıya kalan Devlet-i Aliyye’nin, bu sorunun çözümünde nasıl bir yol takip ettiği incelenecektir.

🔖

Cite This Article

BELGE, H. (2019). Balkan Tarihi’nin XIX. Asrında Yaşanan Bir Sorun: Adanmış Manastırlar Meselesi. Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 1, 51–78. https://ajindex.com/articles/814474

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi BOA.A.DVN.149/30 BOA.A.MKT.UM.260/97 BOA.HAT.1140/45374.B BOA.HAT.1143/45454 BOA.HAT.1143/45454-D BOA.HAT.1145/45505 BOA.HAT.1153/45746 BOA.HAT.779.36494.A.1 BOA.I.MMS.6/198 BOA.İ.HR.204/11717 BOA.İ.HR.205/ 11759 BOA.İ.HR.206/11869 BOA.İ.HR.217 /12576 BOA.İ.HR.2176/12561 BOA.İ.HR.333/21447 BOA.Y.EE. 41/118 Kitap ve Makaleler Armaoğlu, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi (1789–1914), VII. Dizi-Sa. 169, TTK Yayınları, Ankara 1997
  2. Atalay, Bülent, “Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin Siyasi Faaliyetleri”, Türkler, Cilt 13, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara 2002
  3. Birbudak, Togay Seçkin, Romanya’nın Bağımsızlığını Kazanması, Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2014
  4. Belge, Hadi, 19. Yüzyıl Osmanlı Taşra İdaresinde Aynaroz Manastırları, Basılmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi-Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2018
  5. Curzon, Robert, Visits To Monataries In Levant, The Library Of Unıversity Of Calıfornıa Los Angeles, London 1849 Çiftçi, Cafer, “Bâb-ı Âlî’nin Avrupa’ya Çevrilmiş İki Gözü: Eflak ve Boğdan’da Fenerli Voyvodalar (1711-1821)”, Uluslararası İlişkiler, Cilt 7, Sayı 26 (Yaz 2010), s. 27-48.
  6. Ekinci, E. Buğra, “Osmanlı İdaresinde Adem-i Merkeziyet ve İmtiyazlı Eyaletler”, Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, (6), 2008, s.7-84.
  7. Erim, Nihat, Devletlerarası Hukuku ve Siyasi Tarih Metinleri, Cilt 1, Ankara Üniversitesi-Hukuk Fakültesi Yayınları-TTK Basımevi, Ankara 1953
  8. Iordachi, Constantin, Entangled Histories of the Balkans, Ed. R. Daskalov and T. Marinov, Volume I, Brill, Boston 2013
  9. Jelavich, Barbara, Russia and the Formation of the Romanian National State, 1821-1878,
  10. Cambridge Universty Press, London 2009
  11. Jelavich, Barbara, Balkan Tarihi-18. ve 19.Yüzyıllar, (Çev. İ. Durdu vd.), 1.Cilt, Küre Yayınları, İstanbul 2007
  12. Kapıcı, Özhan, “Prens Kuza’dan Prens Karl’a: 1866 Romanya Krizi Karşısında Rusya ve Osmanlı İmparatorluğu”, Hacettepe Üniversitesi-Edebiyat Fakültesi Dergisi, 32 (2), 2015, s.120-154.
  13. Karal, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, XIII. Dizi, I. (16-e6), TTK Yayınları, Ankara 2010
  14. Karpat, Kemal, “Eflak”, Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Yayınları, Cilt10, İstanbul 1994
  15. Kellogg, Frederick, The Road to Romanian Independence, Purdue University Press, Indiana 1995 Mount Athos:Microcosm of the Christian East, (Ed. Graham Speake; Kallistos Ware), Peterlang, Bern 2012
  16. Negrut, Paul, The Development of the Concept of Authority within the Romanian Orthodox Church during the Twentieth Century, Unpublished Ph.