Journals / Kurgu / 2019 / Cilt: 27 - Sayı: 2

TOPLUMSAL GERÇEKLİĞİN İDEOLOJİK İNŞASINDA BİR KİTLE İLETİŞİM ARACI OLARAK SİNEMANIN ROLÜ: POTEMKİN ZIRHLISI FİLMİ ÖRNEĞİ

Journal
Kurgu
Pages
129–146
Publication Date
2019-06-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Filmde yer alan göstergeler, Roland Barthes’in kavramsallaştırdığı düzanlam/yananlam kavramları doğrultusunda çözümlenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İnsanlık tarihi boyunca çeşitli anlatı tekniklerinin toplumsal yaşamda kullanıldığı gözlemlenmektedir.
📊
Key Findings & Data:İktidarların ve egemen ideolojinin etkisi altında şekillenebilen sinema anlatıları, toplumsal gerçekliğin inşasında etkilidirler.
💡
Conclusion & Impact:Filmde yer alan göstergeler, Roland Barthes’in kavramsallaştırdığı düzanlam/yananlam kavramları doğrultusunda çözümlenmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Toplumsal Gerçeklik · İdeoloji · Göstergebilim

Özet

İnsanlık tarihi boyunca çeşitli anlatı tekniklerinin toplumsal yaşamda kullanıldığı gözlemlenmektedir. Sinema, bu anlatı tekniklerinden birisidir. Teknolojik gelişmelerle yakından ilişkili olan sinema, gelişimini bilimsel ve teknolojik ilerlemelere borçludur. Sahip olduğu görsel ve işitsel özellikleri sayesinde sinema, anlatı teknikleri arasında özel bir öneme sahiptir. Sinema ayrıca hem bir sanat formu olup, hem de bir kitle iletişim aracıdır. Kitlesel yönünün güçlü olması nedeniyle sinema, iktidarlar tarafından bir araç olarak kullanılabilmektedir. İktidarların ve egemen ideolojinin etkisi altında şekillenebilen sinema anlatıları, toplumsal gerçekliğin inşasında etkilidirler. Belirli bir toplumsal gerçeklik formunun yıkıma uğratılması/inşa edilmesi aşamasında sinema, egemen ideoloji ve söylemi kitlelere aktaran bir araç olarak işlev görmektedir. Özellikle egemen ideolojinin kitleselleştirilmesi ve estetize edilmesi noktasında sinema, iktidar mekanizmalarının önemli gördüğü bir araçtır. Sinema, toplum ve iktidar arasındaki güçlü ilişki, sinemayı toplum bilimleri için bir inceleme konusu haline getirmektedir. Bu çerçevede yapılmış olan çalışmanın amacı, toplumsal gerçekliğin inşasında sinemanın rolünü incelemektir. Bu çalışma, Sovyet yönetmen Sergei Eisenstein’in Potemkin Zırhlısı (Battleship Potemkin) filmi ile sınırlandırılmış olup, çalışmada film incelemeleri için işlevsel bir yöntem olarak kabul edilen göstergebilim kullanılmıştır. Filmde yer alan göstergeler, Roland Barthes’in kavramsallaştırdığı düzanlam/yananlam kavramları doğrultusunda çözümlenmiştir.

🔖

Cite This Article

SATIR, M., ÇETİN, C. (2019). TOPLUMSAL GERÇEKLİĞİN İDEOLOJİK İNŞASINDA BİR KİTLE İLETİŞİM ARACI OLARAK SİNEMANIN ROLÜ: POTEMKİN ZIRHLISI FİLMİ ÖRNEĞİ. Kurgu, Cilt: 27 - Sayı: 2, 129–146. https://ajindex.com/articles/787511

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (3)

  1. Althusser, L. (1994). İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları (Y. Alp & M. Özışık, Trans.). İstanbul, Turkey: İletişim. Andrew, J. D. (2010). Büyük Sinema Kuramları (Z. Atam, Trans.). İstanbul, Turkey: Doruk. Barthes, R. (2014). Göstergebilimsel Serüven (M. Rifat & S. Rifat, Trans.). İstanbul, Turkey: Yapı Kredi. Benveniste, E. (1995). Genel Dilbilim Sorunları (E. Öztokat, Trans.). İstanbul, Turkey: Yapı Kredi. Berger, P. L., & Luckmann T. (2008). Gerçekliğin Sosyal İnşası Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi (V.S. Öğütle, Trans.). İstanbul, Turkey: Paradigma. Bozkurt, G. (1979). İnsan ve Kültür (3rd, ed.). İstanbul, Turkey: Remzi. Büyükkantarcıoğlu, N. (2006). Toplumsal Gerçeklik ve Dil (1st ed.). İstanbul, Turkey: Multilingual. Canetti, E. (2006). Kitle ve İktidar (G. Aygen, Trans.). İstanbul, Turkey: Ayrıntı. Clarke, J. (2012). Sinema Akımları (Ç. E. Babaoğlu, Trans.). İstanbul, Turkey: Kalkedon. Diken, B., & Laustsen, C. B. (2011). Filmlerle Sosyoloji (S. Ertekin, Trans.). İstanbul, Turkey: Metis. Duverger, M. (2014). Siyaset Sosyolojisi (Ş. Tekeli, Trans.). İstanbul, Turkey: Varlık. Eagleton, T. (1996). İdeoloji (M. Özcan, Trans.). İstanbul, Turkey: Ayrıntı. Eisenstein, S. (1985). Film Biçimi (N. Özön, Trans.). İstanbul, Turkey: Payel. Elsaesser, T. & Hagener, M. (2015). Film Theory: An Introduction Through the Senses. New York, NY: Routledge. Fabe, M. (2004). Closely Watched Films: An Introduction to the Art. London: University of California. Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar (I. Ergüden & O. Akınhay, Trans.). İstanbul, Turkey: Ayrıntı. Gevgilili, A. (2014). Çağını Sorgulayan Sinema (2nd ed.). İstanbul, Turkey: Bağlam. Guiraud, P. (1994). Göstergebilim (M. Yalçın, Trans.). Ankara, Turkey: İmge. Haslanger, S. (2012). Resisting Reality: Social Construction and Social Critique. New York, NY: Oxford University. Kenez, P. (1985). The Birth of the Propaganda State: Soviet Methods of Mass Mobilization, 1917-1929.
  2. New York, NY: Cambridge University. Kruk, S. (2008). Semiotics of visual iconity in Leninist ‘monumental’ propaganda. Visual Communication, 7(1), 27-56. doi: 10.1177/1470357207084864 Lebel, J. P. (1974). Sinema ve ideoloji. (Y. Boz, Trans.). Çağdaş Sinema, 1, 30-37.
  3. Mardin, Ş. (1992). İdeoloji (1st ed.). İstanbul, Turkey: İletişim. Martinet, A. (1998). İşlevsel Genel Dilbilim (B. Vardar, Trans.). İstanbul, Turkey: Multilingual. McLellan, D. (2005). İdeoloji (B. Yıldırım, Trans.)