Journals / Kurgu / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 2

From Leisure Activity to the Seventh Art: The Importance of Social Context in the Development of Cinema

Serbest Zaman Etkinliğinden Yedinci Sanata: Sinemanın Gelişiminde Toplumsal Bağlamın Önemi

Journal
Kurgu
Pages
27–43
Publication Date
2026-09-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The findings demonstrate that the recognition of cinema as an art form was not merely the result of technical advancement, but was also directly linked to the structural transformations of modern society.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Cinema emerged in the late nineteenth century as a product of the technological and socio-economic transformations brought about by the Industrial Revolution, emerging as a leisure activity within mass society.
📊
Key Findings & Data:The contextual relationship between the phenomenon of “leisure time” generated by the Industrial Revolution and the new meanings attributed to art by modernity constitutes the foundation of cinema’s process of achieving artistic autonomy.
💡
Conclusion & Impact:The findings demonstrate that the recognition of cinema as an art form was not merely the result of technical advancement, but was also directly linked to the structural transformations of modern society.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Sinema Tarihi · Serbest Zaman · Kitle Kültürü

Abstract

Cinema emerged in the late nineteenth century as a product of the technological and socio-economic transformations brought about by the Industrial Revolution, emerging as a leisure activity within mass society. Initially presented in fairgrounds and circus venues, this new medium was long perceived as a transient element of popular culture, and its aesthetic and artistic qualities became subjects of debate within academic and intellectual circles. This study, employing a literature review method, aims to examine the transformation of cinema from a leisure activity to the status of the “seventh art” through a theoretical framework grounded in modernism and mass culture. Within this scope, traditional approaches in cinema historiography are reconsidered from an interdisciplinary perspective by situating them within their social context. The contextual relationship between the phenomenon of “leisure time” generated by the Industrial Revolution and the new meanings attributed to art by modernity constitutes the foundation of cinema’s process of achieving artistic autonomy. The findings demonstrate that the recognition of cinema as an art form was not merely the result of technical advancement, but was also directly linked to the structural transformations of modern society.

Özet

Sinema, 19. yüzyılın sonlarında Sanayi Devrimi’nin getirdiği teknolojik ve sosyo-ekonomik dönüşümlerin bir ürünü olarak, kitle toplumunun serbest zaman etkinliği şeklinde ortaya çıkmıştır. Başlangıçta panayır ve sirk ortamlarında izleyiciyle buluşan bu yeni mecra, uzun süre popüler kültürün geçici bir unsuru olarak görülmüş; estetik ve sanatsal niteliği akademik ve entelektüel çevrelerde tartışma konusu olmuştur. Literatür taraması tekniğine dayanan bu çalışma, sinemanın boş zaman etkinliğinden 'yedinci sanat' statüsüne evrilme sürecini, modernizm ve kitle kültürü bağlamında kuramsal bir çerçeveyle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında sinema tarih yazımındaki geleneksel yaklaşımlar, toplumsal bağlamla ilişkilendirilerek disiplinlerarası bir bakışla yeniden tartışılmaktadır. Sanayi Devrimi’nin yarattığı 'serbest zaman' olgusu ile modernitenin sanata yüklediği yeni anlamlar arasındaki bağlamsal ilişki, sinemanın sanatsal özerklik kazanma sürecinin temelini oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, sinemanın sanat olarak kabul görmesinin yalnızca teknik bir ilerleme değil, aynı zamanda modern toplumun dönüşümleriyle doğrudan bağlantılı olduğu ortaya konulmaktadır.

🔖

Cite This Article

Tunç, A. (2026). From Leisure Activity to the Seventh Art: The Importance of Social Context in the Development of Cinema. Kurgu, Cilt: 34 Sayı: 2, 27–43. https://ajindex.com/articles/1523571

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (57)

  1. Abisel, N. (1995). Popüler sinema ve türler. İstanbul: Alan Yayıncılık.
  2. Abisel, N. (2003). Sessiz sinema. İstanbul: Om Yayınevi.
  3. Adorno, T. W. & Horkheimer, M. (2014). Aydınlanmanın diyalektiği: Felsefi fragmanlar (N. Ünler ve E. Ö. Karadoğan, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
  4. Andrew, D. (1984). Film in the aura of art. Princeton: Princeton University Press.
  5. Andrew, D. (2010). Büyük sinema kuramları (Z. Atam, Çev.). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
  6. Armes, R. (2011). Sinema ve gerçeklik: Tarihsel bir inceleme (Z. Ö. Barkot, Çev.). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
  7. Artun, A. (2013). Baudelaire’de sanatın özerkleşmesi ve modernizm. İçinde A. Artun (Ed.), Charles Baudelaire: Modern hayatın ressamı (ss. 9-86). İstanbul: İletişim Yayınları.
  8. Atılgan, Y. (2013). Aylak adam. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  9. Baker, U. (2011). Beyin ekran. İstanbul: Birikim Yayınları.
  10. Baudelaire, C. (1997). Modernlik, İçinde E. Batur (Ed.), Modernizmin serüveni (ss. 22-24). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  11. Bazin, A. (1966). Çağdaş sinemanın sorunları (N. Özön, Çev.). Ankara: Bilgi Yayınevi.
  12. Bazin, A. (2011). Sinema nedir? (İ. Şener, Çev.). İstanbul: Doruk Yayımcılık.
  13. Benjamin, W. (2015). Teknik olarak yeniden-üretilebilirlik çağında sanat yapıtı (G. Sarı, Çev.). İstanbul: Zeplin Kitap.
  14. Benjamin, W. (2016). Pasajlar (A. Cemal, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  15. Bensoussan, G., & Labica, G. (2016). Marksizm sözlüğü (V. Yalçıntoklu, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  16. Ceram, C. W. (2007). Sinemanın arkeolojisi (H. Aydın, Çev.). İstanbul: Agora Kitaplığı.
  17. Crary, J. (2004). Gözlemcinin teknikleri: On dokuzuncu yüzyılda görme ve modernite (E. Daldeniz, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  18. Erinç, S. (1994). Postmodernizmin tanımı. Anadolu Sanat Dergisi, (2), 31-45.
  19. Erkılıç, H., & Duruer Erkılıç, S. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde dijital platformların yükselişi: Sinema değer zincirindeki değişim sinema endüstrisini nasıl etkiler?. İlef Dergisi, (Özel Sayı 2), 99-126.
  20. Godard, J. L. (2014). Godard Godard’ı anlatıyor: Söyleşiler (A. Derman, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  21. Greenberg, C. (1997). Modernist resim. İçinde E. Batur (Ed.), Modernizmin serüveni (ss. 357-363). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  22. Güçhan, G. (1992). Toplumsal değişme ve Türk sineması: Kente göç eden insanın Türk sinemasında değişen profili. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  23. Hauser, A. (1984). Sanatın toplumsal tarihi (Y. Gölönü, Çev.). İstanbul: Remzi Kitabevi Yayınları.
  24. Hobsbawm, E. (1999). İmparatorluk çağı: 1875-1914 (V. Aslan, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  25. Jameson, F. (2008). Modernizmin ideolojisi: Edebiyat yazıları (K. Atakay & T. Birkan, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  26. Jarvie, I. C. (1969). Film and the communication of values. European Journal of Sociology, (2), 205-219.
  27. Jarvie, I. C. (2013). Towards a sociology of the cinema: A comperative essay on the structure and functioning of a major entertainment industry. London: Routledge.
  28. Kılıç, L. (2012). Fotoğraf ve sinemanın toplumsal tarihi. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  29. Kırel, S. (2018). Kültürel çalışmalar ve sinema. İstanbul: İthaki Yayınları.
  30. Kolker, R. P. (2010). Değişen bakış: Çağdaş uluslararası sinema (E. Yılmaz, Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayın.
  31. Kovacs, A. B. (2010). Modernizmi seyretmek: Avrupa sanat sineması, 1950-1980 (E. Yılmaz, Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayın.
  32. Kracauer, S. (2015). Film teorisi: Fiziksel gerçekliğin kurtuluşu (Ö. Çelik, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  33. Lampert, E. (1997). Rusya’da modernizm 1893-1917. İçinde E. Batur (Ed.), Modernizmin serüveni (ss. 107-117). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  34. Lukacs, G. (1978). Estetik I (A. Cemal, Çev.). İstanbul: Payel Yayınları.
  35. Marx, K. (2015). Kapital: 1. Cilt (M. Selik & N. Satlıgan, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  36. McFarlane, J. (1997). Modernizm ve zihin. İçinde E. Batur (Ed.), Modernizmin serüveni (ss. 212-223). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  37. McNeill, W. H. (2002). Dünya tarihi (A. Şenel, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  38. Moran, B. (2002). Edebiyat kuramları ve eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.
  39. Onaran, A. Ş. (1994). Sessiz sinema tarihi. Ankara: Kitle Yayınları.
  40. Orr, J. (1997). Sinema ve modernlik (A. Bahçıvan, Çev.). Ankara: Ark Bilim ve Sanat Yayınları.
  41. Oskay, Ü. (2016). Yıkanmak istemeyen çocuklar olalım. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
  42. Özön, N. (2000). Sinema, televizyon, video, bilgisayarlı sinema sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  43. Özön, N. (2008). Sinema sanatına giriş. İstanbul: Agora Kitaplığı.
  44. Pamuk, O. (2009). Monsieur Flaubert benim. Milliyet Gazetesi. https://www.milliyet.com.tr/pembenar/monsieur-flaubert-benim-1072023
  45. Parkan, M. (1994). Sinema estetiği ve Godard. İzmir: İleri Kitabevi.
  46. Paz, O. (1997). Yazınımız modern mi?. İçinde E. Batur (Ed.), Modernizmin serüveni (ss. 53-60). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  47. Ryan, M., & Lenos, M. (2014). Film çözümlemesine giriş: Anlatı sinemasında teknik ve anlam (E. S. Onat, Çev.). Ankara: De Ki Basım Yayın.
  48. Sander, O. (2003). Siyasi tarih: İlkçağlardan 1918’e. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  49. Savaş, H. (2006). Doğunun paradoksu, batının özdeşliği ve çağdaş anlatı sineması. Selçuk İletişim, (2), 212-220.
  50. Savaş, H. (2017).Rağmen sinema. İstanbul: Doruk Yayınları.
  51. Suner, A. (2006). Hayalet ev: Yeni Türk sinemasında aidiyet, kimlik ve bellek. İstanbul: Metis Yayınları.
  52. Tanyeli, U. (1997). Modernizm’in sınırları ve mimarlık. İçinde E. Batur (Ed.), Modernizmin serüveni (ss. 63-71). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  53. Teksoy, R. (2009). Rekin Teksoy'un sinema tarihi: Birinci cilt. İstanbul: Oğlak Yayıncılık.
  54. Tolstoy, L. N. (2009). Sanat nedir? (M. Beyhan, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  55. Williams, R. (2018). Modernizmin siyaseti (B. Şannan, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
  56. Zengin, F. (2020). Akıllı makine çağı sinemasına giriş: Sinema sanatında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı. İletişim Çalışmaları Dergisi, (2), 151-177.
  57. Savaş, H. (2017).Rağmen sinema. İstanbul: Doruk Yayınları.