AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis structure, which is observed in the Uighur Turkish texts of Maniheist and Buddhist groups, , is similar to tense and modality conjugation forms found in the other historical periods of the Turkish language.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This article studies the structure verb +-mAk + İyEk bol- , observed in the Uighur Turkish texts of the Maniheist and Buddhist groups. The form that appears when a word with a verbal noun suffix is conjugated according to six different persons and the forms that appear when the verb bol- takes imperative suffix –zUn, future tense suffix –gAy, and simple present tense suffix – (y)Ur are thought to have been used especially in religious texts in order to add the meaning of possibility or wish/ intention. This structure, which is observed in the Uighur Turkish texts of Maniheist and Buddhist groups, , is similar to tense and modality conjugation forms found in the other historical periods of the Turkish language.
Özet
Bu yazıda, Uygurlardan kalan Maniheist ve Budist çevrelere ait Türkçe metinlerde geçen fiil + -mAk + İyEk bol- yapısı üzerinde durulmuştur. Bu yapıdaki –mAk isim-fiil ekli sözcüğün altı şahsa ait iyelik eklerini almasıyla ortaya çıkan şekil ile bol- fiilinin –zUn emir eki, -gAy gelecek zaman eki ve –(y)Ur/-mAz geniş zaman eklerini almış şekillerine ait örneklerin, özellikle dinî metinlerde cümleye “ihtimal”, “temenni/niyet” anlamlarını katmış olabileceği düşünülmektedir. Benzer bir şekilde Türk dilinin diğer tarihsel dönemlerinde de görülen başka analitik zaman ve kip çekimlerine benzeyen bu yapıya, Uygurlardan kalan hem Maniheist hem de Budist çevrelerde yazılmış Türkçe metinlerde rastlanılmaktadır.